Szalwa Cereteli

Szalwa Cereteli
Data i miejsce urodzenia

1894
Saczchere

Data i miejsce śmierci

15 listopada 1955
Tbilisi

Pierwszy zastępca Ludowego Komisarza Spraw Wewnętrznych Gruzińskiej SRR
Okres

od 15/24 sierpnia 1941
do 18 maja 1943

Przynależność polityczna

KPZR

Poprzednik

Nikołaj Ruchadze

Następca

Aleksandr Koczławaszwili

Odznaczenia
Order Lenina Order Czerwonego Sztandaru Order Czerwonego Sztandaru Order Czerwonego Sztandaru Order Czerwonego Sztandaru Order Czerwonego Sztandaru Order Czerwonego Sztandaru Order Suworowa II klasy (ZSRR) Order Wojny Ojczyźnianej I klasy Order Czerwonej Gwiazdy Order „Znak Honoru”

Szalwa Otari dze Cereteli (gruz. შალვა ოთარის ძე წერეთელი; ros. Шалва Отарович Церетели, Szałwa Otarowicz Cereteli; ur. 1894 w Saczchere, zm. 15 listopada 1955 w Tbilisi) – funkcjonariusz NKWD, generał porucznik, I zastępca ludowego komisarza bezpieczeństwa państwowego Gruzińskiej SRR (1941-1943), zastępca ministra bezpieczeństwa państwowego Gruzińskiej SRR (1948-1949 i 1953).

Życiorys

Urodził się w szlacheckiej rodzinie wiejskiego nauczyciela (zmarłego w 1896), pracował jako robotnik na stacji kolejowej w Zestaponi, gdzie został następnie ślusarzem, później pracował w kopalni w Cziaturze. W czerwcu 1914 został wcielony do rosyjskiej armii, w 1915 wzięty do austriackiej niewoli, od grudnia 1915 do marca 1916 chorąży w Gruzińskim Legionie w Samsunie. W macu 1919 został aresztowany i osadzony w więzieniu w Tbilisi, skąd w czerwcu 1920 zbiegł i dołączył do komunistycznych partyzantów, po czym został dowódcą oddziału partyzanckiego w rejonie Gori. Wstąpił też do partii bolszewickiej. W 1920 został aresztowany za zabójstwo, jednak uniewinniony przez sąd z powodu "działania w obronie własnej"[1]. Od 1920 funkcjonariusz Czeki w anektowanej przez Rosję sowiecką Gruzji, od listopada 1920 do lutego 1921 był komenderowany służbowo do Trapezuntu w Turcji, w 1926 do Stambułu, a w 1927 do Iranu. W 1931 został szefem jednego z oddziałów Wydziału Specjalnego GPU Gruzińskiej SRR, a od listopada 1932 do 13 stycznia 1939 był szefem Zarządu Milicji Robotniczo-Chłopskiej GPU/NKWD Gruzińskiej SRR i jednocześnie od 1937 pomocnikiem ludowego komisarza spraw wewnętrznych Gruzińskiej SRR ds. milicji. Następnie został przeniesiony do moskiewskiej centrali NKWD na stanowisko I zastępcy szefa 3 Wydziału Specjalnego NKWD ZSRR, w kwietniu 1941 krótko pełnił funkcję szefa Wydziału do Walki z Bandytyzmem NKWD ZSRR, a od 29 kwietnia do 15 sierpnia 1941 I zastępcy ludowego komisarza bezpieczeństwa państwowego Gruzińskiej SRR. Od 15 sierpnia 1941 do maja 1943 I zastępca ludowego komisarza spraw wewnętrznych Gruzińskiej SRR i jednocześnie szef Wydziału 4 NKWD Gruzińskiej SRR w stopniu starszego majora, a od 14 lutego 1943 komisarza bezpieczeństwa państwowego III rangi. Od 28 sierpnia 1943 do 25 czerwca 1948 ponownie I zastępca ministra bezpieczeństwa państwowego Gruzińskiej SRR, od 9 lipca 1945 w stopniu generała porucznika (ponownie na tym stanowisku od 27 maja do 15 lipca 1953), a od 25 czerwca 1948 do 17 października 1949 zastępca ministra spraw wewnętrznych Gruzińskiej SRR i równocześnie dowódca Wojsk Pogranicznych Okręgu Gruzińskiego. Współpracownik Ławrientija Berii. W 1939 wraz z Lwem Włodzimirskim, Wieniaminem Gulstem i Aleksandrem Mironowem brał udział w zamordowaniu byłego przedstawiciela pełnomocnego ZSRR w Chinach, kombriga Iwana Bowkun-Ługańca i jego żony. W sierpniu 1953 zwolniony z MWD ZSRR ze względu na nieprzydatność do służby, 13 września 1953 aresztowany, 19 września 1955 skazany przez Izbę Wojskową Sądu Najwyższego ZSRR w Tbilisi na karę śmierci, następnie rozstrzelany. Nie został zrehabilitowany.

Przypisy

Bibliografia