Szmaragdolotka andyjska

Szmaragdolotka andyjska
Psittacara wagleri[1]
(G.R. Gray, 1845)
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Gromada

ptaki

Podgromada

Neornithes

Infragromada

ptaki neognatyczne

Rząd

papugowe

Rodzina

papugowate

Podrodzina

papugi neotropikalne

Plemię

Arini

Rodzaj

Psittacara

Gatunek

szmaragdolotka andyjska

Synonimy
  • Conurus Wagleri G.R. Gray, 1845[2]
  • Aratinga wagleri (G.R. Gray, 1845)[2]
  • Aratinga wagleri transilis J.L. Peters, 1927[3]
Podgatunki
  • P. w. wagleri (G.R. Gray, 1845)
  • P. w. transilis (J.L. Peters, 1927)
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4]

Zasięg występowania
Mapa występowania

Szmaragdolotka andyjska[5], konura andyjska[6] (Psittacara wagleri) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny papugowatych (Psittacidae), zamieszkujący północną i północno-zachodnią część Ameryki Południowej. Jest bliski zagrożenia wyginięciem.

Podgatunki

Obecnie wyróżnia się dwa podgatunki[7][8][9]:

  • Psittacara wagleri wagleri (G.R. Gray, 1845) – czerwone jest tylko czoło oraz pojedyncze pióra na gardle[10];
  • Psittacara wagleri transilis (J.L. Peters, 1927) – ma ciemniejsze upierzenie od podgatunku nominatywnego[10].

Dawniej za podgatunki szmaragdolotki andyjskiej uznawano też występujące bardziej na południe (Peru i Ekwador) P. w. frontatus i P. w. minor, jednak zostały one wyodrębnione do osobnego gatunku o nazwie szmaragdolotka peruwiańska (Psittacara frontatus)[5][7][11]; rozdzielenie tych gatunków zostało w 2024 roku zaakceptowane przez South American Classification Committee (SACC)[12].

Opis

Długość ciała szmaragdolotek andyjskich wynosi około 36 cm, a masa ciała 180–260 g. W ich upierzeniu dominuje kolor zielony. Rozmieszczenie i intensywność barwy czerwonej jest różne oraz zależy od podgatunku. Wokół oczu jest naga, ciemna skóra. Spodnia strona sterówek i lotek oraz pokrywy poskrzydłowe duże są oliwkowożółte. Brak dymorfizmu płciowego. Młode osobniki mają mniej koloru czerwonego na czole oraz ma on bardziej matowy odcień, obrączki oczne mają szarobiałe[10].

Zasięg występowania i środowisko

Gatunek ten występuje w północnej i północno-zachodniej Wenezueli oraz północnej i zachodniej Kolumbii[4]. Podgatunek nominatywny występuje w Kolumbii i północno-zachodniej Wenezueli, a P. w. transilis tylko w górach północnej Wenezueli[8].

Zamieszkuje wilgotne lasy równikowe, lasy wtórne oraz tereny uprawne, w tym plantacje kawy czy pola kukurydzy; na ogół występuje w przedziale wysokości 350–2000 m n.p.m.[4]

Tryb życia

Gatunek ten żyje w grupach przeważnie do 20 osobników, lecz czasami tworzą dużo większe stada[10]. Są bardzo ruchliwe. Żywią się między innymi nasionami roślin, orzechami, owocami, zieleniną[13].

Lęgi

Na wolności ptaki te gniazdują na klifach, często w koloniach. Samica składa najczęściej 3–4 jaja i wysiaduje je przez ok. 23 dni[10]. W niewoli, podczas inkubacji jaj oraz w trakcie opieki nad pisklętami, dorosłe osobniki są bardzo agresywne. Młode, w momencie gdy kontrolowane jest ich gniazdo, udają nieżywe. Opuszczają gniazdo po 7 tygodniach, a czasami później[13].

Status i zagrożenia

Obecnie (2024 r.) gatunek ten uznawany jest przez IUCN jako bliski zagrożenia (NT, Near Threatened). Liczebność populacji nie została oszacowana, choć gatunek opisywany jest jako bardzo liczny w większości swego zasięgu występowania[4].

Szmaragdolotki andyjskie były odławiane dla międzynarodowego handlu ptakami. Często niszczą one rośliny uprawne, z tego powodu ich populacja może się zmniejszać na skutek traktowania ich jako szkodniki. Zagrożeniem dla nich jest również wycinanie lasów. Liczba osobników tego gatunku zmniejsza się[4].

Przypisy

  1. ↑ Psittacara wagleri, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2024-12-11] (ang.).
  2. 1 2 Scarlet-fronted Parakeet (Aratinga wagleri). IBC: The Internet Bird Collection. [dostęp 2020-08-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-05)]. (ang.).
  3. ↑ D. Lepage, Psittacara wagleri (Scarlet-fronted Parakeet), [w:] Avibase [online] [dostęp 2024-12-11] (ang.).
  4. 1 2 3 4 5 BirdLife International, Psittacara wagleri, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [dostęp 2024-12-11] (ang.).
  5. 1 2 Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Arini Gray,GR, 1840 (1825) (wersja: 2024-09-21). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2024-12-11].
  6. ↑ P. Mielczarek & W. Cichocki. Polskie nazewnictwo ptaków świata. „Notatki Ornitologiczne”. Tom 40. Zeszyt specjalny, s. 113, 1999.
  7. 1 2 F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Parrots, cockatoos. IOC World Bird List (v14.2). [dostęp 2024-12-11]. (ang.).
  8. 1 2 Collar, N., J. del Hoyo, P.F.D. Boesman, G.M. Kirwan & C.J. Sharpe: Scarlet-fronted Parakeet (Psittacara wagleri), version 1.0. [w:] Birds of the World (red. N.D. Sly) [on-line]. Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA, 2023. [dostęp 2024-12-11]. (ang.). Publikacja w zamkniętym dostępie – wymagana rejestracja, też płatna, lub wykupienie subskrypcji
  9. ↑ HBW and BirdLife International, Handbook of the Birds of the World and BirdLife International digital checklist of the birds of the world. Version 9 [online], październik 2024 [dostęp 2024-12-11].
  10. 1 2 3 4 5 Red-fronted Conure (Psittacara wagleri), [w:] Parrot Encyclopedia [online], World Parrot Trust [dostęp 2024-12-11].
  11. ↑ BirdLife International, Psittacara frontatus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [dostęp 2020-08-17] (ang.).
  12. ↑ Proposal (998) to South American Classification Committee. Treat Psittacara frontatus as a separate species from P. wagleri [online], 2024 [dostęp 2024-12-11] (ang.).
  13. 1 2 Stanislav Chvapil, Ptaki ozdobne, Warszawa: Delta W-Z, 1983, s. 118.

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.