Szydełko

Szydełko – narzędzie zakończone haczykiem, służące do ręcznego wyrobu dzianiny poprzez przeciąganie nici przez pętelki (szydełkowanie). Dwa podstawowe typy szydełek to klasyczne (krótkie, proste) i tunezyjskie (długie jak druty do robótek, zakończone ogranicznikiem zapobiegającym zsuwaniu się robótki)^[1].

W przypadku szydełek cienkich, najczęściej spotykane są szydełka metalowe, natomiast szydełka grubsze są robione z plastiku, teflonu, bambusa lub kości słoniowej. Najważniejsze jest wykończenie powierzchni, które nie może utrudniać pracy przez zahaczanie włóczki. Dlatego najpopularniejsze są obecnie metalowe niklowane szydełka do koronek i teflonowane do włóczek wełnianych i wełnopodobnych^[2].

Rozmiar szydełka, określający wielkość (grubość) haczyka, wyrażany jest często w milimetrach, przy czym zależy to od konkretnego producenta. Szydełka metryczne mają coraz większą grubość wraz ze zwiększaniem się nominalnego rozmiaru, natomiast niemetryczne – są coraz cieńsze, przy czym rozmiar "0" odpowiada grubości 3,25 mm. Dobór odpowiedniego rozmiaru zależy od grubości nici^[3].

Najcieńsze nici do szydełkowania to bawełniane lub jedwabne kordonki, popularne jest jednak także dzierganie z włóczek o innym składzie: akrylu (anilany), wełny, poliestru i poliamidu^[4].

Szydełkiem można dziergać zarówno odzież: czapki, szaliki, bluzki etc., jak i rozmaite wyroby koronkowe: serwety, zawieszki na okno, drobne ozdoby, a nawet biżuterię. Poszczególne sploty uzyskiwane za pomocą szydełka są nierozciągliwe, łatwiej niż na drutach uzyskać tu ciekawe efekty ażurowe. Przykładowe sploty: ananasy, sploty tunezyjskie, filet, węzły Salomona. Podstawowe oczka wykonywane szydełkiem to oczka ścisłe, oczka łańcuszkowe, półsłupki, słupki i oczka rakowe (wykonywane wstecz)^[5].

W różnych rejonach Polski szydełko nosiło lub nadal nosi różne nazwy:

• na Śląsku: hekiełka (szydełkowanie: heklowanie)^[6]
• na Podlasiu: śpionek^[7]