Szymon Dżigan

Szymon Dżigan
‏שמעון דזשיגאן‎
	; Szymon Dżigan z żoną Ewą
Data i miejsce urodzenia	25 lipca 1905 ; Łódź
Data i miejsce śmierci	14 kwietnia 1980 ; Tel Awiw
Zawód	aktor, komik

Szymon Dżigan (jid. ‏שמעון דזשיגאן‎; ur. 25 lipca 1905 w Łodzi^[1], zm. 14 kwietnia 1980 w Tel Awiwie) – polski aktor i komik żydowskiego pochodzenia, który zasłynął głównie z ról w przedwojennych żydowskich filmach i sztukach teatralnych w języku jidysz. Często występował wraz z Izraelem Szumacherem (1908–1961)^[1], z którym stworzył jeden z najbardziej znanych jidyszowych duetów komediowych XX wieku.

Życiorys

Wychowywał się na łódzkich Bałutach. Pochodził z ubogiej rodziny żydowskiej – był synem Mojżesza i Mirli (ok. 1880–1940), prowadzących sklep. W młodości uczył się szewstwa i krawiectwa. Następnie występował w przedstawieniach purimowych, weselach żydowskich i zespołach amatorskich. Od 1927 występował w teatrze „Ararat” Mojżesza Bordersona, tworząc duet z Izraelem Szumacherem^[1].

Podczas II wojny światowej wyjechał do Białegostoku, gdzie z Bordersonem reaktywował Teatr Miniatur. Po ataku Trzeciej Rzeszy na Związek Radziecki, ewakuowany do Uzbekistanu, gdzie występował w brygadach artystycznych Armii Czerwonej. Po podpisaniu układu Sikorski-Majski, który zapoczątkował tworzenie Armii Polskiej w Związku Radzieckim, Dżigan i Szumacher próbowali się przedostać do armii Władysława Andersa. Złapani, zostali uznani za dezerterów i zesłani do Kazachstanu^[1].

Powróciwszy do Polski, Dżigan i Szumacher występowali wspólnie z w teatrze rewiowym Teatru Żydowskiego w Łodzi. W 1949 wyjechał do Izraela,a następnie do Argentyny. W 1952 powrócił do Izraela, i po rozpadnięciu się duetu z Schumacherem, występował solo^[1].

Życie prywatne

Jego żoną była poślubiona w Łodzi, w 1947 wdowa Chawa - Ewa Engelsberg-Fajgenblum (ur. 1919)^[1].

W Łodzi mieszkał przy ul. Narutowicza 7^[1].

Publikacje

Der Kojech fun jidiszn humor (pol. Siła żydowskiego humoru, 1974)^[1].

Filmografia

1936: Za grzechy – jako Szamaj
1937: Weseli biedacy – jako zegarmistrz
1939: Bezdomni – jako Motel
1948: Nasze dzieci

Przypisy

1 2 3 4 5 6 7 8 MarekM. Szukalak MarekM., Słownik biograficzny Żydów łódzkich oraz z Łodzią związanych: Seria II, Oficyna Bibliofilów, 2007, s. 29, ISBN 978-83-87522-91-9 .

Linki zewnętrzne

[:0-1] 1 2 3 4 5 6 7 8 MarekM. Szukalak MarekM., Słownik biograficzny Żydów łódzkich oraz z Łodzią związanych: Seria II, Oficyna Bibliofilów, 2007, s. 29, ISBN 978-83-87522-91-9 .

[1]