Szymon Rogoziński

Szymon Rogoziński
Data i miejsce urodzenia

22 grudnia 1907
Łódź

Data śmierci

20 października 2000

Zawód, zajęcie

adwokat

Alma Mater

Uniwersytet Warszawski

Odznaczenia
Srebrny Krzyż Zasługi Medal 10-lecia Polski Ludowej

Szymon Rogoziński (ur. 22 grudnia 1907 w Łodzi[1], zm. 20 października 2000[2]) – polski prawnik, działacz polityczny, pochodzenia żydowskiego. Autor wspomnień, obejmujących m.in. okres II wojny światowej.

Życiorys

Urodził się w żydowskiej, religijnej, polskojęzycznej rodzinie[3]. Był jednym z ośmiorga dzieci Michała i Szpryncy z domu Joel[1]. W młodości działał w młodzieżowej organizacji syjonistycznej Jardenia. Ukończył studia prawnicze na Uniwersytecie Warszawskim[1]. Po wybuchu II wojny światowej pracował w łódzkim Judenracie, pod kierownictwem Chaima Rumkowskiego[3]. Następnie wyjechał z rodziną do Warszawy. Trafiwszy to getta warszawskiego, zamieszkał u swojej rodziny i pracował w fabryce sztucznego miodu „Pszczółka”. Po wielkiej akcji deportacyjnej w 1942 pracował w szopie. W styczniu 1943 została deportowana jego żona. W tym samym roku, dzięki pomocy brata[1] – Lutka[3], uciekł na aryjską stronę. Ukrywał się w Świdrze, następnie na Targówku i na Elektoralnej[1]. Po wybuchu powstania warszawskiego, dołączył do niego w ramach oddziałów Polskiej Partii Socjalistycznej[3]. Był jednym z Robinsonów warszawskich – po powstaniu, ukrywał się w ruinach miasta, w bunkrze w dawnej Szkole Handlowej Zgromadzenia Kupców[4], do momentu wkroczenia do Warszawy Rosjan, w styczniu 1945[3].

Po wyzwoleniu pojechał do Lublina, gdzie spotykał się z wiceministrem sprawiedliwości Leonem Chajnem[4]. Następnie, wraz z drugą żoną, Anną z domu Czerską[4], zamieszkał w Łodzi[3] przy ul. Andrzeja Struga 31[5], gdzie w marcu 1945 otworzył kancelarię adwokacką. Jako adwokat występował w procesach Sądu Społecznego przy Centralnym Komitecie Żydów w Polsce[4].

Działał również w Ichudzie – był przewodniczącym Zarządu Okręgowego partii w Łodzi oraz członkiem Prezydium Zarządu Centralnego. Ponadto należał do Prezydium Wojewódzkiego Komitetu Żydów w Łodzi i był jego wiceprzewodniczącym[6]. Z ramienia WKŻ był członkiem Miejskiej Rady Narodowej w Łodzi[6][7]. W 1957 wraz z żoną planował wyjechać do Tel-Awiwu przez Melbourne. Para ostatecznie nie dotarła do Izraela, osiedlając się w Australii[4].

Został pochowany w Chevra Kadisha Springvale Cemetery w Melbourne[2].

Wspomnienia

Rogoziński opisał swoje wspomnienia w języku polskim i wydał je w Polsce. W swojej książce szczegółowo opisywał swoją młodość oraz okres II wojny światowej, w tym życie w getcie, a także życie w Polsce tuż po wojnie[3], opisując m.in. antysemityzm wśród Polaków[8]. Książka, w tłumaczeniu na język angielski i pod redakcją Andrew Firestone’a została wydana w Australii, w 2000 roku. Autorem posłowia do książki jest Arnold Mostowicz[3].

Książka była recenzowana m.in. na łamach „Australian Jewish News”[8], „Dos Jidisze Wort”[9] oraz „Kroniki” Okręgowej Izby Adwokackiej w Łodzi[10].

Odznaczenia

Publikacje

  • Rogoziński S., Moje szczęśliwe życie, Futura Press, 1994, ISBN  978-83-900420-3-9
  • Rogoziński S., Losy prawników żydowskich w Łodzi i w Warszawie w latach 1938–1943. Nota autobiograficzna. „Biuletyn Żydowskiego Instytutu Historycznego”, 1994, nr 1-3, s. 91–102.
  • Rogoziński S., My Fortunate Life, Bookaburra, 2000, ISBN  978-0-646-40415-8

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 Internetowa baza danych i mapa getta warszawskiego – Źródła – Wywiad USC 21012 – Szymon Rogozinski [online], getto.pl [dostęp 2025-09-07].
  2. 1 2 Szymon Rogozinski (1908–2000) [online], Find a Grave [dostęp 2025-09-06] (ang.).
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 Szymon Rogozinski [online], Australian Centre for Jewish Civilisation [dostęp 2025-09-07] (ang.).
  4. 1 2 3 4 5 Michał Studniarek, Robinsonowie. Ludzie ukrywający się w gruzach Warszawy po upadku powstania w 1944 roku, Wydanie I, Warszawa poprzez wieki, Warszawa: Instytut Historii PAN, 2022, s. 171–172, ISBN 978-83-66911-37-6 [dostęp 2025-09-08].
  5. ↑ Lista adwokatów wykonujących praktykę na terenie Sądu Okręgowego w Łodzi, [w:] Książka adresowa Miasta Łodzi na rok 1948/9, Robotnicza Spółdzielnia Wydawnicza „Prasa”, 1948, s. 44.
  6. 1 2 Leszek Olejnik, Struktury życia społeczno-politycznego łódzkich Żydów w latach 1945–1950, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, 2010, s. 151, DOI: 10.18778/7525-496-9.08, ISBN 978-83-7525-496-9 [dostęp 2025-09-05] [zarchiwizowane z adresu 2025-04-15].
  7. ↑ Miejska Rada Narodowa w Łodzi, [w:] Książka adresowa Miasta Łodzi na rok 1948/9, Robotnicza Spółdzielnia Wydawnicza „Prasa”, 1948, s. 16.
  8. 1 2 Moshe Ajzenbund, A memoir of Lodz, „Australian Jewish News”, Melbourne, Victoria, 9 czerwca 1995, s. 43 [dostęp 2025-09-07].
  9. ↑ Władysława Zawistowska, Zamknięty rozdział, „Dos Jidisze Wort” (4), 1995, s. 19, 23.
  10. ↑ Leszek Sługocki, Szymon Rogoziński, Moje szczęśliwe życie – recenzja, „Kronika” (23), wrzesień 2003.
  11. ↑ Lista osób odznaczonych „Medalem 10-lecia Polski Ludowej” (M.P. z 1955 r. Nr 125, poz. 1624 (ISAP)).
  12. ↑ Uchwała Rady Państwa z dnia 19 lipca 1955 r. nr 0/1280, prawo.pl, 19 lipca 1955 [dostęp 2025-09-08].
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.