Tadeusz Bandoła

Tadeusz Bandoła
Wirtuoz, Wizytator
Ilustracja
podpułkownik piechoty podpułkownik piechoty
Data i miejsce urodzenia

13 marca 1896
Ryczów

Data i miejsce śmierci

7 czerwca 1984
Warszawa

Przebieg służby
Siły zbrojne

Armia Krajowa

Jednostki

Zgrupowanie „Lasy Chojnowskie”

Stanowiska

dowódca zgrupowania

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
II wojna światowa

Faksymile
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (1920–1941) Medal Niepodległości Srebrny Krzyż Zasługi (II RP) Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Medal Zwycięstwa (międzyaliancki) Medal Pamiątkowy Wielkiej Wojny (Francja)

Tadeusz Bandoła, ps. Wirtuoz, Wizytator (ur. 13 marca 1896 w Ryczowie, zm. 7 czerwca 1984 w Warszawie) – podpułkownik piechoty Wojska Polskiego i Armii Krajowej, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys

Urodził się 13 marca 1896 we wsi Ryczów, w ówczesnym powiecie wadowickim Królestwa Galicji i Lodomerii, w rodzinie nauczycieli Józefa i Jadwigi z Dąbrowskich[1][2][3][4]. W 1907 rozpoczął naukę w klasie pierwszej Gimnazjum św. Jacka w Krakowie[5][6][7]. W roku szkolnym 1910/1911 przeniósł się do c. k. Gimnazjum V w Krakowie i powtarzał klasę czwartą[8][9]. 29 czerwca 1914 ukończył klasę szóstą[1][10]. Naukę w klasie siódmej kontynuował w c. k. Gimnazjum w Wadowicach[11].

15 kwietnia 1915 został wcielony do c. i k. 56 pułku piechoty i przydzielony do oddziału jednorocznych ochotników[1]. W sierpniu tego roku został skierowany do Szkoły Oficerów Rezerwowych w Opawie, którą ukończył w następnym miesiącu w stopniu kaprala[1]. Po ukończeniu szkolenia został przydzielony do batalionu zapasowego 56 pp w charakterze instruktora[1]. W grudniu 1915 został awansowany na plutonowego, a w lutym 1916 na kadeta aspiranta oficerskiego[1]. W tym samym miesiącu został przydzielony do batalionu marszowego, z którym miał wyruszyć na front, lecz jako „politycznie podejrzany” został przeniesiony do c. i k. 20 pułku piechoty[1]. 4 marca został wysłany na front rosyjski, gdzie 9 czerwca 1916 dostał się do niewoli[1].

23 lipca 1918 wstąpił do 1 pułku strzelców polskich na Syberii[1]. W następnym miesiącu został mianowany chorążym i wyznaczony na stanowisko dowódcy plutonu w 6 kompanii[1]. 6 stycznia 1920 dostał się do bolszewickiej niewoli[1]. 23 października 1921 wrócił do Polski i został skierowany na kwarantannę[1].

18 lutego 1922 został przyjęty do Wojska Polskiego, mianowany podporucznikiem, zaliczony do Rezerwy armii z równoczesnym powołaniem do służby czynnej i wcielony do 82 pułku piechoty, który stacjonował w garnizonie Brześć[12][13][14][15]. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu porucznika ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 i 100. lokatą w korpusie oficerów piechoty[16][17][18]. Był kapitanem pułkowej drużyny piłkarskiej, która 27 lipca 1924 w finale mistrzostw 30 Dywizji Piechoty pokonała 4:0 drużynę 83 pułku piechoty z Kobrynia[19]. Od 9 kwietnia do 20 grudnia 1925 był słuchaczem Oficerskiego Kursu Gimnastyczno-Sportowego w Centralnej Wojskowej Szkole Gimnastyki i Sportów w Poznaniu[20]. 12 kwietnia 1927 prezydent RP nadał mu stopień kapitana z dniem 1 stycznia 1927 i 113. lokatą w korpusie oficerów piechoty[21][22][23]. W sierpniu 1927 ponownie zdobył mistrzostwo 30 DP w piłce nożnej z drużyną 82 pp, a w rozegranych meczach zdobył dwie bramki[24]. Od 15 października 1927 do 3 lipca 1928 był słuchaczem VII Oficerskiego Kursu Wychowania Fizycznego w Centralnej Wojskowej Szkole Gimnastyki i Sportów w Poznaniu[25]. 3 stycznia 1930 został przeniesiony do 9 Okręgowego Urzędu Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego na stanowisko komendanta Ośrodka Wychowania Fizycznego w Brześciu nad Bugiem[26][27]. W czerwcu 1934 wrócił do 82 pułku piechoty[28][29]. W 1936 ukończył kurs dowódców batalionów w Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie[2]. Na stopień majora został awansowany ze starszeństwem z 19 marca 1937 i 58. lokatą w korpusie oficerów piechoty[30][31]. Po awansie został przesunięty na stanowisko dowódcy I batalionu[2][32].

W czasie kampanii wrześniowej 1939 walczył jako dowódca I batalionu 182 pułku piechoty[33][34]. Po kapitulacji Samodzielnej Grupy Operacyjnej „Polesie” (6 października 1939) uniknął niemieckiej niewoli, przyjechał do Warszawy i włączył się w prace konspiracyjne[3]. 12 maja 1941 zajmował stanowisko referenta organizacyjnego Dzielnicy V Okręgu Warszawa-Miasto Związku Walki Zbrojnej[35]. W 1943 został awansowany na podpułkownika[3]. Do 4 sierpnia 1944 pełnił służbę na stanowisku zastępcy komendanta Obwodu Mokotów Armii Krajowej[36][3][2]. Tego dnia udał się do Lasów Chojnowskich, gdzie objął dowództwo nad zgrupowaniem AK[3][2]. W latach 1951–1955 pozostawał pod kontrolą operacyjną komunistycznego aparatu bezpieczeństwa w Krakowie[37]. Zmarł 7 czerwca 1984 w Warszawie i został pochowany na cmentarzu komunalnym Północnym (kwatera W-III-11, rząd 8, miejsce 19)[3][2].

Był żonaty, miał syna Tadeusza, ps. Żbik (1924–2013), żołnierza 1 dywizjonu artylerii konnej Obwodu Mokotów AK, i córkę Krystynę (ur. 1926)[1][38].

Ordery i odznaczenia

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 Bandoła Tadeusz. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari, sygn. I.482.74-6928 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-09-15].
  2. 1 2 3 4 5 6 Tadeusz Adam Bandoła. Muzeum Powstania Warszawskiego. [dostęp 2025-09-15].
  3. 1 2 3 4 5 6 Tadeusz Bandoła (1896-1984). Fundacja Obchodów 100 Rocznicy Odzyskania Przez Polskę Niepodległości. [dostęp 2025-09-15].
  4. ↑ Szematyzm 1894 ↓, s. 493.
  5. ↑ Sprawozdanie 1908 ↓, s. 98.
  6. ↑ Sprawozdanie 1909 ↓, s. 126.
  7. ↑ Sprawozdanie 1910 ↓, s. 89.
  8. ↑ Sprawozdanie 1911 ↓, s. 130.
  9. ↑ Sprawozdanie 1912 ↓, s. 154.
  10. ↑ Sprawozdanie 1914 ↓, s. 109.
  11. ↑ Sprawozdanie 1915 ↓, s. 57.
  12. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 25 lutego 1922, s. 144.
  13. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 361.
  14. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 314.
  15. 1 2 Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 96.
  16. ↑ Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 1673.
  17. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 436.
  18. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 378.
  19. ↑ Piłka nożna. „Żołnierz Polski”. 32, s. 18, 1924-08-10. Warszawa.
  20. ↑ Pawełek 1929 ↓, s. 23.
  21. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 20 kwietnia 1927, s. 122.
  22. ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 222.
  23. 1 2 3 Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 63.
  24. ↑ 30 dyw. piech. – Zawody wojsk.-sportowe. „Żołnierz Polski”. 34, s. 664, 1927-08-21. Warszawa.
  25. ↑ Pawełek 1929 ↓, s. 52.
  26. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 20 z 23 grudnia 1929, s. 385.
  27. ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 477.
  28. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 7 czerwca 1934, s. 155.
  29. ↑ Lista starszeństwa 1935 ↓, s. 60.
  30. ↑ Rybka i Stepan 2021 ↓, s. 424.
  31. ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 29.
  32. ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 646.
  33. ↑ Głowacki 1986 ↓, s. 247, 375.
  34. ↑ Wróblewski 1989 ↓, s. 64, 96, 193.
  35. ↑ Utracka 2012 ↓, s. 123.
  36. ↑ Bartelski 2000 ↓, s. 127, 316.
  37. ↑ Bandoła Tadeusz. Inwentarz IPN. [dostęp 2025-09-15].
  38. ↑ Tadeusz Bandoła. Muzeum Powstania Warszawskiego. [dostęp 2025-09-15].
  39. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 27 z 19 sierpnia 1922, s. 613.
  40. ↑ Dindorf-Ankowicz 1929 ↓, s. 46.
  41. ↑ Księga chwały 1992 ↓, s. 574.
  42. ↑ M.P. z 1931 r. Nr 179, poz. 260 (ISAP)
  43. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 11 listopada 1931, s. 376.

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.