Tadeusz Młodkowski

Tadeusz Stanisław Młodkowski

Tadeusz Młodkowski (przed 1936)
Pełne imię i nazwisko	Tadeusz Stanisław Marian Młodkowski
Data i miejsce urodzenia	19 kwietnia 1887 Warszawa[1]
Data i miejsce śmierci	21 lutego 1960 Mrągowo
Senator IV kadencji (II RP)
Okres	od 1935 do 1938
Odznaczenia

Tadeusz Stanisław Młodkowski (ur. 19 kwietnia 1887 w Warszawie, zm. 21 lutego 1960 w Mrągowie) – polski historyk archiwista i polityk, działacz niepodległościowy, senator IV kadencji w II RP w latach 1935–1936, zasłużony działacz harcerski i oświatowy, oficer Legionów Polskich, kapitan piechoty Wojska Polskiego, znał język niemiecki, szwedzki i rosyjski oraz łacinę^[2], kawaler Orderu Virtuti Militari.

Syn Stanisława i Marii z domu Bukowskiej^[3]. Uczęszczał do I progimnazjum, a następnie do II gimnazjum w Warszawie^[4], z którego został wydalony w 1905 za uczestnictwo w strajku szkolnym^[4]. W latach 1903–1905 był członkiem Związku Młodzieży Socjalistycznej^[5]. Od 1905 do 1907 był nadzwyczajnym słuchaczem na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie^[4]. W tym też czasie należał do Polskiej Partii Socjalno-Demokratycznej Galicji i Śląska Cieszyńskiego^[6]. Po powrocie do Warszawy złożył egzamin nauczycielski i w latach 1908–1914 uczył w prywatnych polskich szkołach powszechnych i średnich^[4]. Przed 1918 był wykładowcą taktyki i terenoznawstwa w Gimnazjum Mariana Rychłowskiego w Warszawie^[7]. W latach 1914–1918 działał jako instruktor w powołanej przez ppłk. Władysława Sikorskiego Polskiej Organizacji Skautowej, a w latach 1918–1920 w strukturach ZHP. Pełnił funkcję drużynowego skautów w Warszawie w latach 1912–1914, członka Naczelnej Komendy Polskiej Organizacji Skautowej 1914, organizatora I Drużyny Harcerskiej im. W. Łukasińskiego w Nałęczowie 1915 i środowiskowej Drużyny Skautów im. T. Kościuszki w Puławach 1916, komendanta Obwodu Puławskiego Polskiej Organizacji Skautowej 1916, organizatora żeńskiej Drużyny Harcerskiej im. E. Plater w Puławach 1918, dowódcy Harcerskiego Batalionu w Warszawie 1919–1920, kierownika Wydziału Wojskowego Naczelnego Inspektoratu Harcerskiego w Warszawie 1919–1920.

W czasie I wojny światowej, 25 sierpnia 1914 wstąpił do Legionów Polskich w Kielcach^[4]. Początkowo służył w oddziale wywiadowczym I Brygady^[5], a następnie został oficerem werbunkowym w Puławach^[4]. W 1916 na własną prośbę, przeniesiono go do 5 kompanii 5 pułku piechoty^[6]. W lipcu 1917, po kryzysie przysięgowym, został internowany i do marca 1918 przebywał w obozie w Beniaminowie^[6]. Po uwolnieniu zgłosił się do Polskiej Organizacji Wojskowej^[4]. Ponadto pracował w Związku Harcerstwa Polskiego^[4]. Za postawę wykazaną 8 czerwca 1916 pod Kostiuchnówką, w czasie wypadu na placówkę rosyjską^[8], 17 maja 1922 został odznaczony orderem wojskowym „Virtuti Militari” V klasy^[9].

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, 11 listopada 1918 wstąpił do Wojska Polskiego^[4]. Do marcu 1919 był dowódcą Baonu Harcerskiego w Warszawie, a następnie służył w 5 pułku piechoty Legionów^[4]. W czerwcu 1919 otrzymał przydział do Dowództwa 1 Dywizja Piechoty Legionów^[4]. Od marca 1920 do stycznia 1921 służył w sekcji propagandowej Oddział II Naczelnego Dowództwa^[4].

W okresie dwudziestolecia międzywojennego, od 1923 pełnił funkcję dyrektora seminarium nauczycielskiego i wizytatora szkół w okręgu wileńskim. Ponadto udzielał się społecznie w Bezpartyjnym Bloku Współpracy z Rządem (BBWR), gdzie był członkiem Rady Wojewódzkiej^[5], a także należał m.in. do Związku Legionistów^[5]. W latach 1927–1934 był radnym miasta Wilna^[5], od 1935 do 1938 był senatorem IV kadencji w II RP^[10] wybranym w woj. wileńskim, zasiadał w senackiej Komisji Prawniczej.

Po zakończeniu II wojny światowej, przybył z żoną Marią do Mrągowa z grupą repatriantów w 1946 i został nauczycielem w Państwowym Gimnazjum, a następnie jego dyrektorem^[10]. W kolejnych latach Tadeusz Młodkowski był nauczycielem Państwowego Liceum Pedagogicznego w Mrągowie, kierownikiem Powiatowego Archiwum Państwowego w Mrągowie, bibliotekarzem w szkole^[1]. Wkrótce został wybrany na radnego powiatu mrągowskiego oraz na przewodniczącego komisji oświaty i kultury. Był człowiekiem o wysokiej kulturze, dzięki temu miejscowa ludność mazurska i niemiecka darzyła go wyjątkowym zaufaniem^[11].

28 lipca 1952 Młodkowski został kierownikiem powiatowego archiwum państwowego i pełnił tę funkcję do 31 maja 1957^[10]. Dzięki jego zaangażowaniu zabezpieczono przed zniszczeniem liczne dokumenty archiwalne. Był inicjatorem tworzenia ośrodków kultury i bibliotek szkolnych i publicznych na terenie miasta i powiatu^[12].

Poprzez symboliczną zbiórkę pieniędzy od uczniów zapoczątkował starania o budowę Miejskiego Domu Kultury. Wraz z żoną Marią wspólnie zorganizowali Związek Harcerstwa Polskiego w Mrągowie^[13].

Zmarł 21 lutego1960 i został pochowany na cmentarzu komunalnym przy ul. Brzozowej 6 w Mrągowie^[10].

Był żonaty i miał dwoje dzieci: Halinę (ur. 21 maja 1910) oraz Zbigniewa (ur. 29 marca 1924)^[14].

• Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 5932 – 17 maja 1922^[9][15]
• Krzyż Niepodległości – 3 maja 1932 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”^[16][5]
• Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski – 9 listopada 1931^[17][5]
• Krzyż Walecznych trzykrotnie – 1921^[18][5]
• Srebrny Krzyż Zasługi – 1955
• Krzyż Zasługi Wojsk Litwy Środkowej^[5]
• Odznaka I Brygady „Za wierną służbę”
• Odznaka Pamiątkowa Więźniów Ideowych^[19]

• Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2025-05-27].
• Młodkowski Tadeusz Stanisław Marian. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari 37 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-05-27].