Tadeusz Madej

Tadeusz Madej
Ilustracja
prof. dr hab. inż. Tadeusz Madej (1928-2019)
Państwo działania

 Polska

Data i miejsce urodzenia

1 grudnia 1928
Czułówek

Data śmierci

1 stycznia 2019

profesor nauk rolniczych
Specjalność: fitopatologia
Alma Mater

Wyższa Szkoła Rolnicza we Wrocławiu Wyższa Szkoła Rolnicza w Poznaniu

Doktorat

1964 – agronomia, fitopatologia
Wyższa Szkoła Rolnicza w Szczecinie

Habilitacja

1975 – agronomia, fitopatologia
Akademia Rolnicza w Szczecinie

Profesura

22 listopada 1999

Nauczyciel akademicki
Uczelnia

Akademia Rolnicza w Szczecinie

Okres zatrudn.

1962-1999

kierownik Katedry Fitopatologii
Odznaczenia
Brązowy Krzyż Zasługi Medal Komisji Edukacji Narodowej

Tadeusz Madej (ur. 1 grudnia 1928 w Czułówku[1], zm. 1 stycznia 2019[2][3]) – polski profesor nauk rolniczych w zakresie fitopatologii i ochrony roślin[4], nauczyciel akademicki

Życiorys

Tadeusz Madej w latach 1950–1954 studiował w Wyższej Szkole Rolniczej we Wrocławiu, otrzymując dyplom inżyniera rolnika[1]. Po studiach, w latach 1954–1960 pracował w Wojewódzkim Zarządzie Kwarantanny i Ochrony Roślin w Szczecinie. Studia magisterskie ukończył w Wyższej Szkole Rolniczej w Poznaniu (1958–1961), gdzie otrzymał dyplom magistra inżyniera. W latach 1960–1962 pracował jako asystent w Zakładzie Mikrobiologii Leśnej Instytutu Badawczego Leśnictwa w Szczecinie[5]. W 1962 został zatrudniony jako nauczyciel akademicki w Wyższej Szkole Rolniczej w Szczecinie na stanowisku starszego asystenta. W 1964 po obronie dysertacji Studium nad mikotrofizmem wrzosowatych (promotor: prof. zw. dr Tadeusz Dominik)[6] został doktorem nauk rolniczych i awansował na stanowisko adiunkta. Odbył staż naukowo-dydaktyczny w Instytucie Botaniki Stosowanej Politechniki w Zurychu oraz w Instytucie Fitopatologii i Ochrony Roślin Uniwersytetu w Hanowerze. W 1975 otrzymał stopień naukowy doktora habilitowanego nauk rolniczych na podstawie rozprawy Materiały do mikoflory roślin województwa szczecińskiego[7], po czym został docentem. Był członkiem Komitetu Ochrony Roślin Polskiej Akademii Nauk (1978-1992)[2]. W latach 1979-1999 pełnił funkcję kierownika Katedry Fitopatologii. W 1999 otrzymał tytuł profesora nauk rolniczych[4] i w tym samym roku przeszedł na emeryturę, nadal prowadząc badania.

Został pochowany 5 stycznia 2019 na cmentarzu komunalnym w Kołobrzegu przy ul. św. Wojciecha 7[2].

Praca naukowa

Profesor Tadeusz Madej zajmował się badaniem mikroskopijnych grzybów pasożytniczych roślin północno-zachodniej Polski, odkrył gatunki wcześniej nierejestrowane w Polsce, m.in. Gnomonia platani, Guignardia aesculi, Diplocarpon mespili, Alternaria brassicae, A. brassicicola i A. solani. Wyniki jego badań potwierdziły znaczący wpływ populacji grzybów fylloplany na zdrowotność roślin, a także ujawniły liczne gatunki zdolne do efektywnego przeciwstawiania się grzybom patogenicznym. Badał także zdrowotność drzew i krzewów Szczecina oraz Ogrodów Dendrologicznych w Glinnej i w Przelewicach. Wieloletnie badania wyjaśniły etiopatogenezę „totalnego pomoru” drzewostanu w rozległych płatach ekosystemów leśno-bagiennych Puszczy Goleniowskiej. Przedmiotem badań była ponadto symbioza drzew i krzewów rosnących w bezpośrednim sąsiedztwie tras komunikacyjnych Szczecina. Badania podatności wielu grzybów pasożytniczych na wybrane preparaty chemiczne do ochrony roślin pogłębiły wiedzę o ich oddziaływaniu na Alternaria brassicae, Colletotrichum coccodes, Leptosphaeria maculans[1].

Profesor Tadeusz Madej opublikował 170 prac naukowych, wypromował 3 doktorów, zrecenzował kilkadziesiąt artykułów naukowych, a także 2 rozprawy habilitacyjne i kilka prac doktorskich. Ponadto uczestniczył w projektach badawczych KBN[5].

Był głównym inicjatorem powołania w Szczecinie Oddziału Polskiego Towarzystwa Fitopatologicznego, był jego członkiem honorowym i członkiem Zarządu Głównego. Należał do Polskiego Towarzystwa Nauk Agrotechnicznych i Polskiego Towarzystwa Botanicznego. Uczestniczył w pracach interdyscyplinarnego zespołu naukowo-badawczego dla oceny wpływu Zakładów Chemicznych „Police” na środowisko naturalne[2].

Praca dydaktyczna

Tadeusz Madej prowadził wykłady, ćwiczenia laboratoryjne oraz terenowe z przedmiotu fitopatologia dla studentów studiów macierzystego Wydziału, a także z przedmiotu technika i środki ochrony roślin[5]. W latach 1988–1989 współorganizował Studia Podyplomowe ochrona roślin i prowadził tam wykłady, ćwiczenia i zajęcia seminaryjne. Dla magistrantów prowadził zajęcia z przedmiotów diagnostyka i epidemiologia chorób oraz prognozy, sygnalizacja i technika ochrony roślin. Jest autorem rozdziałów w kilku przewodnikach metodycznych i autorem Przewodnika do ćwiczeń z fitopatologii. Wypromował 30 magistrów inżynierów i zrecenzował 50 prac dyplomowych. Uczestniczył w pracach komisji powoływanych w obronie prac doktorskich, opiniodawczych ds. habilitacji i komisji ds. powołania pracownika nauki na stanowisko profesora AR[1].

Praca organizacyjna

Profesor Tadeusz Madej pełnił funkcje pełnomocnik rektora ds. studenckiego ruchu naukowego (1980–1981), opiekuna roku studentów Wydziału Rolniczego WSR (1965–1970), przewodniczącego Komisji Nauki, Dydaktyki i Rozwoju Młodej Kadry Naukowej Związku Nauczycielstwa Polskiego AR w Szczecinie (1980), sekretarza Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej[5]. Należał do Wydziałowej Komisji dla Przeprowadzenia Badań Testowych Studentów 5. roku Wydziału Rolniczego, Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej dla Studentów, Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli Akademickich, Komisji ds. Staży i Współpracy Naukowej z Zagranicą, Komisji ds. Aparatury Naukowej, Komisji ds. Opiniowania Umów-Zleceń, Komisji ds. Badań Naukowych i Komisji ds. Biblioteki, a także do Wydziałowego Zespołu ds. Unowocześniania Dydaktyki. Współpracował m.in. z wydziałami ochrony środowiska, Inspektoratem Ochrony Roślin i Nasiennictwa, uczestniczył w powołanym przez wojewodę Zespole Wojewódzkiej Komisji Ochrony Przyrody, Zespole Rady Programowo-Rozwojowej Ogrodu Dendrologicznego w Przelewicach i pełnił funkcję społeczną instruktora krajowego Polskiego Związku Działkowców.

Wybrane publikacje[8]

  • Przyczynek do znajomości flory grzybów pasożytniczych wywołujących choroby roślin. „Zesz. Nauk WSR Szczec.” 1963, 10, s. 79–88.
  • Rzadkie choroby grzybowe roślin w Szczecinie. „Zesz. Nauk WSR Szczec.” 1964, 17, s. 153–158.
  • Europejski mączniak agrestu. „Biul. Inst. Ochrona Rośl.” 1965, 30, s. 77–86.
  • Przyczynek do znajomości chorób grzybowych truskawki i poziomki w północno-zachodniej Polsce. „Zesz. Nauk WSR Szczec.” 1966, 21, s. 59–80.
  • Grzyby pasożytnicze i saprofityczne orzecha w Szczecinie i jego okolicy. „Fragm. Flor.” 1967, 13(4), s. 551–556.
  • Brunatnoszara plamistość kanciasta fasoli. „Ochrona Rośl.” 1969, 5, s. 20–21.
  • Septoria leaf blight on the China aster in Szczecin. „Acta Mycol.” 1970, 6, 2, s. 181–186[9].
  • Mikoflora drzew i krzewów Ogrodu Dendrologicznego w Przelewicach. „Fragm. Flor.” 1971, 17(4), s. 583–600.
  • Materiały do mikroflory miasta Szczecina. „Acta Mycol.” 1972, 8, 1, s. 35–45[10].
  • Plamistość zgorzelowa drzew liściastych. „Rocz. Nauk Rol.” 1974, Ser. E 4(2), s. 109–119.
  • Mastigosporium rubricosum – poważniejszy pasożyt kupkówki pospolitej. „Ochrona Rośl.” 1975, 10–11, 24–25.
  • Mączniak prawdziwy roślin psiankowatych. „Ochrona Rosl.” 1991, 7, s. 4–6.
  • The diseases of ornamental plants caused by Aphelenchoides ritzemabosi in association with fungi. „Arch. Phytopath. Pflanz.” 2000, 33, s. 141–148 (wsp. K. Janowicz, J. Blaszkowski).

Przypisy

  1. 1 2 3 4 50 lat Wydziału Kształtowania Środowiska i Rolnictwa Akademii Rolniczej w Szczecinie. Red. Stanisław Dzienia. Akademia Rolnicza w Szczecinie, Szczecin 2004, s.111-113. ISBN 83-7317-065-0 (dostęp 03.09.2025)
  2. 1 2 3 4 Zmarł Profesor Tadeusz Madej, członek honorowy Polskiego Towarzystwa Fitopatologicznego na stronie Polskiego Towarzystwa Fitopatologicznego (dostęp 03.09.2025)
  3. ↑ Nekrolog na stronie Wydziału Kształtowania Środowiska i Rolnictwa (dostęp 02.092025)
  4. 1 2 Prof. dr hab. Tadeusz Madej w bazie „Ludzie nauki” portalu NAUKA POLSKA (dostęp 3.09.2025)
  5. 1 2 3 4 60 lat Wydziału Kształtowania Środowiska i Rolnictwa Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie 1954-2014. Wydawnictwo Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie, Szczecin 2014, s.195-197. ISBN 978-83-7663-180-6 (dostęp 3.09.2025)
  6. ↑ Akademia Rolnicza w Szczecinie w latach 1954–1979 (red. Marian Kubasiewicz). Wydawnictwo Akademii Rolniczej w Szczecinie, Szczecin 1979, s.264.
  7. ↑ Akademia Rolnicza w Szczecinie w latach 1954–1979 (red. Marian Kubasiewicz). Wydawnictwo Akademii Rolniczej w Szczecinie, Szczecin 1979, s.260.
  8. ↑ Tadeusz Madej na stronie Wydziału Kształtowania Środowiska i Rolnictwa ZUT Szczecin (3.09.2025)
  9. ↑ Tadeusz Madej. Septoria leaf blight on the China aster in Szczecin. „Acta Mycol.” 1970, 6, 2, s.181-186 (dostęp 3.09.2025)
  10. ↑ Tadeusz Madej. Materiały do mikroflory miasta Szczecina. „Acta Mycol.” 1972, 8, 1, s.35-45 (dostęp 3.09.2025)