Tadeusz Madej
![]() prof. dr hab. inż. Tadeusz Madej (1928-2019) | |
| Państwo działania | |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
1 grudnia 1928 |
| Data śmierci |
1 stycznia 2019 |
| profesor nauk rolniczych | |
| Specjalność: fitopatologia | |
| Alma Mater |
Wyższa Szkoła Rolnicza we Wrocławiu Wyższa Szkoła Rolnicza w Poznaniu |
| Doktorat |
1964 – agronomia, fitopatologia |
| Habilitacja |
1975 – agronomia, fitopatologia |
| Profesura |
22 listopada 1999 |
| Nauczyciel akademicki | |
| Uczelnia | |
| Okres zatrudn. |
1962-1999 |
| kierownik Katedry Fitopatologii | |
| Odznaczenia | |
Tadeusz Madej (ur. 1 grudnia 1928 w Czułówku[1], zm. 1 stycznia 2019[2][3]) – polski profesor nauk rolniczych w zakresie fitopatologii i ochrony roślin[4], nauczyciel akademicki
Życiorys
Tadeusz Madej w latach 1950–1954 studiował w Wyższej Szkole Rolniczej we Wrocławiu, otrzymując dyplom inżyniera rolnika[1]. Po studiach, w latach 1954–1960 pracował w Wojewódzkim Zarządzie Kwarantanny i Ochrony Roślin w Szczecinie. Studia magisterskie ukończył w Wyższej Szkole Rolniczej w Poznaniu (1958–1961), gdzie otrzymał dyplom magistra inżyniera. W latach 1960–1962 pracował jako asystent w Zakładzie Mikrobiologii Leśnej Instytutu Badawczego Leśnictwa w Szczecinie[5]. W 1962 został zatrudniony jako nauczyciel akademicki w Wyższej Szkole Rolniczej w Szczecinie na stanowisku starszego asystenta. W 1964 po obronie dysertacji Studium nad mikotrofizmem wrzosowatych (promotor: prof. zw. dr Tadeusz Dominik)[6] został doktorem nauk rolniczych i awansował na stanowisko adiunkta. Odbył staż naukowo-dydaktyczny w Instytucie Botaniki Stosowanej Politechniki w Zurychu oraz w Instytucie Fitopatologii i Ochrony Roślin Uniwersytetu w Hanowerze. W 1975 otrzymał stopień naukowy doktora habilitowanego nauk rolniczych na podstawie rozprawy Materiały do mikoflory roślin województwa szczecińskiego[7], po czym został docentem. Był członkiem Komitetu Ochrony Roślin Polskiej Akademii Nauk (1978-1992)[2]. W latach 1979-1999 pełnił funkcję kierownika Katedry Fitopatologii. W 1999 otrzymał tytuł profesora nauk rolniczych[4] i w tym samym roku przeszedł na emeryturę, nadal prowadząc badania.
Został pochowany 5 stycznia 2019 na cmentarzu komunalnym w Kołobrzegu przy ul. św. Wojciecha 7[2].
Praca naukowa
Profesor Tadeusz Madej zajmował się badaniem mikroskopijnych grzybów pasożytniczych roślin północno-zachodniej Polski, odkrył gatunki wcześniej nierejestrowane w Polsce, m.in. Gnomonia platani, Guignardia aesculi, Diplocarpon mespili, Alternaria brassicae, A. brassicicola i A. solani. Wyniki jego badań potwierdziły znaczący wpływ populacji grzybów fylloplany na zdrowotność roślin, a także ujawniły liczne gatunki zdolne do efektywnego przeciwstawiania się grzybom patogenicznym. Badał także zdrowotność drzew i krzewów Szczecina oraz Ogrodów Dendrologicznych w Glinnej i w Przelewicach. Wieloletnie badania wyjaśniły etiopatogenezę „totalnego pomoru” drzewostanu w rozległych płatach ekosystemów leśno-bagiennych Puszczy Goleniowskiej. Przedmiotem badań była ponadto symbioza drzew i krzewów rosnących w bezpośrednim sąsiedztwie tras komunikacyjnych Szczecina. Badania podatności wielu grzybów pasożytniczych na wybrane preparaty chemiczne do ochrony roślin pogłębiły wiedzę o ich oddziaływaniu na Alternaria brassicae, Colletotrichum coccodes, Leptosphaeria maculans[1].
Profesor Tadeusz Madej opublikował 170 prac naukowych, wypromował 3 doktorów, zrecenzował kilkadziesiąt artykułów naukowych, a także 2 rozprawy habilitacyjne i kilka prac doktorskich. Ponadto uczestniczył w projektach badawczych KBN[5].
Był głównym inicjatorem powołania w Szczecinie Oddziału Polskiego Towarzystwa Fitopatologicznego, był jego członkiem honorowym i członkiem Zarządu Głównego. Należał do Polskiego Towarzystwa Nauk Agrotechnicznych i Polskiego Towarzystwa Botanicznego. Uczestniczył w pracach interdyscyplinarnego zespołu naukowo-badawczego dla oceny wpływu Zakładów Chemicznych „Police” na środowisko naturalne[2].
Praca dydaktyczna
Tadeusz Madej prowadził wykłady, ćwiczenia laboratoryjne oraz terenowe z przedmiotu fitopatologia dla studentów studiów macierzystego Wydziału, a także z przedmiotu technika i środki ochrony roślin[5]. W latach 1988–1989 współorganizował Studia Podyplomowe ochrona roślin i prowadził tam wykłady, ćwiczenia i zajęcia seminaryjne. Dla magistrantów prowadził zajęcia z przedmiotów diagnostyka i epidemiologia chorób oraz prognozy, sygnalizacja i technika ochrony roślin. Jest autorem rozdziałów w kilku przewodnikach metodycznych i autorem Przewodnika do ćwiczeń z fitopatologii. Wypromował 30 magistrów inżynierów i zrecenzował 50 prac dyplomowych. Uczestniczył w pracach komisji powoływanych w obronie prac doktorskich, opiniodawczych ds. habilitacji i komisji ds. powołania pracownika nauki na stanowisko profesora AR[1].
Praca organizacyjna
Profesor Tadeusz Madej pełnił funkcje pełnomocnik rektora ds. studenckiego ruchu naukowego (1980–1981), opiekuna roku studentów Wydziału Rolniczego WSR (1965–1970), przewodniczącego Komisji Nauki, Dydaktyki i Rozwoju Młodej Kadry Naukowej Związku Nauczycielstwa Polskiego AR w Szczecinie (1980), sekretarza Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej[5]. Należał do Wydziałowej Komisji dla Przeprowadzenia Badań Testowych Studentów 5. roku Wydziału Rolniczego, Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej dla Studentów, Komisji Dyscyplinarnej dla Nauczycieli Akademickich, Komisji ds. Staży i Współpracy Naukowej z Zagranicą, Komisji ds. Aparatury Naukowej, Komisji ds. Opiniowania Umów-Zleceń, Komisji ds. Badań Naukowych i Komisji ds. Biblioteki, a także do Wydziałowego Zespołu ds. Unowocześniania Dydaktyki. Współpracował m.in. z wydziałami ochrony środowiska, Inspektoratem Ochrony Roślin i Nasiennictwa, uczestniczył w powołanym przez wojewodę Zespole Wojewódzkiej Komisji Ochrony Przyrody, Zespole Rady Programowo-Rozwojowej Ogrodu Dendrologicznego w Przelewicach i pełnił funkcję społeczną instruktora krajowego Polskiego Związku Działkowców.
Wybrane publikacje[8]
- Przyczynek do znajomości flory grzybów pasożytniczych wywołujących choroby roślin. „Zesz. Nauk WSR Szczec.” 1963, 10, s. 79–88.
- Rzadkie choroby grzybowe roślin w Szczecinie. „Zesz. Nauk WSR Szczec.” 1964, 17, s. 153–158.
- Europejski mączniak agrestu. „Biul. Inst. Ochrona Rośl.” 1965, 30, s. 77–86.
- Przyczynek do znajomości chorób grzybowych truskawki i poziomki w północno-zachodniej Polsce. „Zesz. Nauk WSR Szczec.” 1966, 21, s. 59–80.
- Grzyby pasożytnicze i saprofityczne orzecha w Szczecinie i jego okolicy. „Fragm. Flor.” 1967, 13(4), s. 551–556.
- Brunatnoszara plamistość kanciasta fasoli. „Ochrona Rośl.” 1969, 5, s. 20–21.
- Septoria leaf blight on the China aster in Szczecin. „Acta Mycol.” 1970, 6, 2, s. 181–186[9].
- Mikoflora drzew i krzewów Ogrodu Dendrologicznego w Przelewicach. „Fragm. Flor.” 1971, 17(4), s. 583–600.
- Materiały do mikroflory miasta Szczecina. „Acta Mycol.” 1972, 8, 1, s. 35–45[10].
- Plamistość zgorzelowa drzew liściastych. „Rocz. Nauk Rol.” 1974, Ser. E 4(2), s. 109–119.
- Mastigosporium rubricosum – poważniejszy pasożyt kupkówki pospolitej. „Ochrona Rośl.” 1975, 10–11, 24–25.
- Mączniak prawdziwy roślin psiankowatych. „Ochrona Rosl.” 1991, 7, s. 4–6.
- The diseases of ornamental plants caused by Aphelenchoides ritzemabosi in association with fungi. „Arch. Phytopath. Pflanz.” 2000, 33, s. 141–148 (wsp. K. Janowicz, J. Blaszkowski).
Przypisy
- 1 2 3 4 50 lat Wydziału Kształtowania Środowiska i Rolnictwa Akademii Rolniczej w Szczecinie. Red. Stanisław Dzienia. Akademia Rolnicza w Szczecinie, Szczecin 2004, s.111-113. ISBN 83-7317-065-0 (dostęp 03.09.2025)
- 1 2 3 4 Zmarł Profesor Tadeusz Madej, członek honorowy Polskiego Towarzystwa Fitopatologicznego na stronie Polskiego Towarzystwa Fitopatologicznego (dostęp 03.09.2025)
- ↑ Nekrolog na stronie Wydziału Kształtowania Środowiska i Rolnictwa (dostęp 02.092025)
- 1 2 Prof. dr hab. Tadeusz Madej w bazie „Ludzie nauki” portalu NAUKA POLSKA (dostęp 3.09.2025)
- 1 2 3 4 60 lat Wydziału Kształtowania Środowiska i Rolnictwa Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie 1954-2014. Wydawnictwo Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie, Szczecin 2014, s.195-197. ISBN 978-83-7663-180-6 (dostęp 3.09.2025)
- ↑ Akademia Rolnicza w Szczecinie w latach 1954–1979 (red. Marian Kubasiewicz). Wydawnictwo Akademii Rolniczej w Szczecinie, Szczecin 1979, s.264.
- ↑ Akademia Rolnicza w Szczecinie w latach 1954–1979 (red. Marian Kubasiewicz). Wydawnictwo Akademii Rolniczej w Szczecinie, Szczecin 1979, s.260.
- ↑ Tadeusz Madej na stronie Wydziału Kształtowania Środowiska i Rolnictwa ZUT Szczecin (3.09.2025)
- ↑ Tadeusz Madej. Septoria leaf blight on the China aster in Szczecin. „Acta Mycol.” 1970, 6, 2, s.181-186 (dostęp 3.09.2025)
- ↑ Tadeusz Madej. Materiały do mikroflory miasta Szczecina. „Acta Mycol.” 1972, 8, 1, s.35-45 (dostęp 3.09.2025)
