Tadeusz Nyczek
| Data i miejsce urodzenia |
1 sierpnia 1946 |
|---|---|
| Zawód, zajęcie |
krytyk literacki, nauczyciel akademicki |
| Alma Mater | |
| Odznaczenia | |
Tadeusz Nyczek ps. Rayska, Woyski (ur. 1 sierpnia 1946 w Krakowie) – polski krytyk literacki, teatralny i plastyczny.
Życiorys
Urodził się w rodzinie Stanisława, inżyniera elektryka, i Marii z domu Bajer, prawniczki[1]. W 1965 r. ukończył Liceum Sztuk Plastycznych w Krakowie. Po zdaniu matury studiował polonistykę na Uniwersytecie Jagiellońskim; w 1970 uzyskał magisterium. Przez semestr był studentem wydziału reżyserii w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej w Warszawie.
Na łamach prasy literackiej i kulturalnej publikował od 1969 r. Pisał na łamach „Studenta”, „Życia Literackiego”, „Echa Krakowa”, „Miesięcznika Literackiego”, „Dialogu”, „Przeglądu Powszechnego”, „Pisma”, a od 1989 współpracował z „Gazetą Wyborczą”.
W latach 1980–1983 należał do Związku Literatów Polskich i Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich. W okresie 1982–1989 był redaktorem podziemnego pisma „Arka”, gdzie pisał pod pseudonimem Rayska, a w wydaniu paryskim jako Woyski. W latach 1984–1992 wspólnie z Maciejem Szybistem prowadził znaną w Krakowie galerię sztuki Inny Świat. W latach 1992–1997 był kierownikiem literackim Teatru im. Juliusza Słowackiego w Krakowie. Od 1996 publikował w czasopiśmie „Znak”. W 1997 został dyrektorem artystycznym firmy PRO ARTE, zajmującej się produkcją programów telewizyjnych.
Prowadził warsztaty dramaturgiczne w Studium Literacko-Artystycznym na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie.
W 1988 ożenił się z Dorotą Kaźmierską, historykiem sztuki[1].
Publikacje książkowe
- Teatr „Pleonazmus” (Monografia), 1979
- Pełnym głosem. Teatr Studencki w Polsce 1970–75, 1980
- Lakierowanie kartofla i inne teksty teatralne, 1985
- Powiedz tylko słowo. Szkice o poezji „Pokolenia 68”, 1985
- Emigranci, 1988
- Zdzisław Beksiński. Warszawa: Wydawnictwo „Arkady”, 1989, seria: Sztuka naszych czasów. ISBN 83-213-3437-7.
- Rozbite lustro. Teksty przy teatrze, 1991
- Jerzy Nowosielski (Album) – współaut. J. Madeyski, D. Kaźmierska-Nyczek, 1992
- Określona epoka. Nowa Fala 1968–1993. Antologia poezji, 1994
- 22 x Szymborska, 1997
- Plus nieskończoność. Trzy tercety krytyczne na poezję, teatr i malarstwo oraz trio na głosy mieszane, 1997
- Kos. O Adamie Zagajewskim, 2002
- Alfabet teatru dla analfabetów i zaawansowanych, 2005
- Lektury obowiązkowe, 2005
- Tyle naraz świata. 27 x Szymborska, 2005
- Salon Niezależnych. Dzieje pewnego kabaretu, 2008
- Po co jest sztuka? Rozmowy z pisarzami, 2012
- Nawozy sztuczne dla artystów i sprzątaczek, 2015
- Jarmark cudów. 30 x Szymborska, 2016
Nagrody i wyróżnienia
- Złota Odznaka SZSP (1975)
- Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” (1977)
- Nagroda „Pióra” za działalność krytyczną (1977)[2]
- Nagroda Klubu Krytyki Teatralnej SDP (1981)
- Nagroda im. B. Sadowskiej (1989)
- Nagroda Krakowska Książka Miesiąca za książkę 22 razy Szymborska (1998)
- Nagroda im. Kazimierza Wyki (2000)[3]
- Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2005)[4]
- Medal „Niezłomnym w słowie” (22 września 2010)[5]
- Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2026)[6]
Źródło:[1].
Przypisy
- 1 2 3 Joanna Zawadzka, Barbara Marzęcka, Nyczek Tadeusz – Słownik Pisarzy i Badaczy XX i XXI w. [online], pisarzeibadacze.ibl.edu.pl [dostęp 2025-10-17] [zarchiwizowane z adresu 2024-12-11].
- ↑ Kronika życia kulturalnego Wybrzeża Gdańskiego 1975–1980. Życie literackie. „Gdański Rocznik Kulturalny”. Nr 8, s. 283, 1985. Gdańsk: Gdańskie Towarzystwo Przyjaciół Sztuki. [dostęp 2025-10-17].
- ↑ Nagroda im. Kazimierza Wyki. [dostęp 2014-05-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-02-02)].
- ↑ Lista laureatów Medalu Zasłużony Kulturze Gloria Artis [online], gov.pl [dostęp 2026-07-09].
- ↑ Medal Niezłomnym w Słowie. 13-grudnia.pl. [dostęp 2012-03-31].
- ↑ Artyści Teatru Ateneum uhonorowani medalami „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” [online], dzieje.pl [dostęp 2026-06-20].