Tadeusz Witczak

Tadeusz Witczak
Data i miejsce urodzenia

19 grudnia 1927
Zegrze Północne

Data i miejsce śmierci

29 marca 2018
Poznań

Profesor doktor habilitowany
Specjalność: filologia, historia literatury staropolskiej
Doktorat

1960

Habilitacja

1974

Profesura

1989

Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Medal Komisji Edukacji Narodowej
Odznaka honorowa „Za Zasługi w Rozwoju Województwa Poznańskiego”

Tadeusz Witczak (ur. 19 grudnia 1927 w Zegrzu Północnym, zm. 29 marca 2018 w Poznaniu) – polski filolog, historyk literatury staropolskiej, edytor, bibliograf.

Życiorys

Urodził się w rodzinie Rocha, zawodowego podoficera Wojska Polskiego, i Franciszki z domu Baska. Do wybuchu II wojny światowej ukończył 5 klas szkoły powszechnej[1].

Podczas okupacji niemieckiej uczęszczał do różnych szkół, m.in. brał udział w tajnych kompletach gimnazjalnych w Warszawie, jesienią 1941 rozpoczął naukę w Zawodowej Szkole Mechanicznej w Warszawie. Równocześnie włączył się w działalność konspiracyjną, najpierw jako członek Polskiego Związku Powstańczego, a od 1943 Armii Krajowej. W 1942/43 na polecenie podziemnych władz oświatowych prowadził w Zegrzu tajne koło samokształceniowe z programem niższych klas gimnazjum. Po ukończeniu kursu partyzanta AK służył od sierpnia 1944 w oddziale „Koraba” (por. Konstantego Mikołaja Radziwiłła). We wrześniu 1944 został aresztowany i wywieziony na przymusowe roboty do Niemiec. Przebywał w obozach pracy we Frankfurcie nad Odrą, Esslingen, a potem w Bawarii, gdzie doczekał wyzwolenia[1][2].

Latem 1945 przedostał się do Włoch i wstąpił do 2. Korpusu Polskiego (16. Pomorskiej Brygady Piechoty 2. Warszawskiej Dywizji Pancernej). W 1946 ukończył szkołę podoficerską i podjął naukę w gimnazjum, którą kontynuował do 1947 w Wielkiej Brytanii. W lipcu 1947 powrócił do Polski i przez rok uczęszczał do Liceum Ogólnokształcącego Związku Uczestników Walki Zbrojnej o Niepodległość i Demokrację w Kościerzynie. W 1948 zdał maturę i podjął studia z zakresu filologii polskiej na Uniwersytecie Poznańskim. W 1952 uzyskał magisterium. Jeszcze jako student podjął pracę w Instytucie Badań Literackich, a wiosną 1954 został pracownikiem etatowym tegoż Instytutu, w którym kierował działem staropolskim Bibliografii literatury polskiej „Nowy Korbut” i współredagował hasła. We wrześniu 1958 został zatrudniony na polonistyce Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, na stanowisku adiunkta w Katedrze Literatury Polskiej. W 1960 na podstawie rozprawy pt. Teatr i dramat staropolski w Gdańsku (promotor prof. Roman Pollak) uzyskał na UAM stopień doktora. Od 1966 pracował na jako starszy wykładowca; w 1970 został mianowany docentem. W latach 1971–1973 pełnił funkcję zastępcy dyrektora Instytutu Filologii Polskiej UAM. W 1974 otrzymał stopień naukowy doktora habilitowanego za rozprawę pt. Studia nad twórczością Mikołaja Reja. W latach 1982–1984 wchodził w skład Rady Wydawniczej UAM. W 1988 kierował Zakładem Bibliotekoznawstwa i Dokumentacji. W 1989 otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego. W latach 1990–1993 był dyrektorem Instytutu Filologii Polskiej UAM, w 1991–1999 kierownikiem Zakładu Literatury i Kultury Staropolskiej, w 1993–1996 zasiadał w Senacie UAM. W 1999 przeszedł na emeryturę[1][2].

Był wieloletnim, zasłużonym członkiem Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, wybitnym badaczem literatury staropolskiej i dawnego teatru, bibliografem, autorytetem w zakresie poprawnej polszczyzny dla kilku pokoleń polonistów, wieloletnim kierownikiem Zakładu Literatury Staropolskiej i Oświecenia na Wydziale Filologii Polskiej i Klasycznej UAM, członkiem Polskiej Akademii Umiejętności[3].

Zmarł w Poznaniu, pochowany 6 kwietnia 2018 na cmentarzu komunalnym Junikowo[4][5] (pole 38 kwatera 3-11-220)[6].

Ordery i odznaczenia

Źródło:[1].

Nagrody i wyróżnienia

  • Nagroda PAN im. Aleksandra Brücknera (1965)
  • Nagroda Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego III stopnia za rozprawę habilitacyjną (1975)

Źródło:[1].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 Barbara Tyszkiewicz, Witczak Tadeusz – Słownik Pisarzy i Badaczy XX i XXI w. [online], pisarzeibadacze.ibl.edu.pl [dostęp 2026-01-24] (pol.).
  2. 1 2 Wiesław Wydra, Tadeusz Witczak 19 XII 1927–29 III 2018 [online], pau.krakow.pl [dostęp 2026-01-24].
  3. ↑ Zmarł Prof. dr hab. Tadeusz Witczak – PTPN — towarzystwo z historią [online], 4 kwietnia 2018 [dostęp 2026-01-24].
  4. ↑ Tadeusz Witczak, cała Polska, 05.04.2018 - nekrolog [online], nekrologi.wyborcza.pl [dostęp 2026-01-24].
  5. ↑ Pogrzeb Tadeusza Witczaka: Profesora pożegnano na cmentarzu junikowskim [online], Głos Wielkopolski, 6 kwietnia 2018 [dostęp 2026-01-24].
  6. ↑ Plan Poznania - Cmentarze [online], www.poznan.pl [dostęp 2026-01-24].
  7. ↑ Lista nagród przyznawanych przez UAM - Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu [online], amu.edu.pl [dostęp 2026-01-24].