Tam Dalyell

Tam Dalyell

Thomas Loch

Data i miejsce urodzenia	9 sierpnia 1932 Edynburg
Data i miejsce śmierci	26 stycznia 2017 West Lothian
Zawód, zajęcie	polityk, nauczyciel, publicysta
Alma Mater	King’s College (Cambridge)
Stanowisko	członek Izby Gmin (1962–2005), poseł do Parlamentu Europejskiego (1975–1979)
Partia	Partia Pracy

Thomas (Tam) Tam Dalyell, 11. baron Dalyell (ur. 9 sierpnia 1932 w Edynburgu, zm. 26 stycznia 2017 w West Lothian^[1]) – brytyjski (szkocki) polityk, nauczyciel i publicysta, wieloletni członek Izby Gmin, poseł do Parlamentu Europejskiego, lord rektor Uniwersytetu Edynburskiego.

Syn urzędnika kolonialnego i pułkownika Gordona Dalyella (Locha) i Eleanor Dalyell. Początkowo posługiwał się nazwiskiem Loch, w 1938 wraz z ojcem przyjął naziwsko Eleanor, w 1972 po śmierci matki odziedziczył formalny tytuł barona Dalyell. Od 1950 do 1952 odbywał służbę wojskową w Royal Scots Greys (szkockiej jednostce kawalerii), przebywając m.in. w Niemczech. Ukończył Eton College, następnie rozpoczął studia z matematyki na King’s College (część Uniwersytetu w Cambridge). Wkrótce jednak zmienił kierunek i ukończył naukę na kierunkach historia i ekonomia. Podczas nauki kierował stowarzyszeniem konserwatywnych studentów i był wiceprezesem Cambridge Union Society, wkrótce przeszedł jednak na pozycje lewicowe. Odbył szkolenie nauczycielskie w Moray House College w Edynburgu, pracował jako nauczyciel w Bo’ness i na statku szkolnym HMT Dunera^[2][3].

W 1956 wstąpił do Partii Pracy, był m.in. członkiem krajowej egzekutywy partii (1986–1987). W 1962 wygrał wybory uzupełniające do Izby Gmin, następnie pozostał nieprzerwanie jej członkiem przez 43 lata do 2005 (w kadencji 2001–2005 był tzw. Ojcem Izby). Reprezentował okręgi wyborcze West Lothian (1963–1983) i Linlithgow (1983–2005)^[4]. Od 1975 do 1979 oddelegowany do Parlamentu Europejskiego. W połowie lat 60. był prywatnym sekretarzem przy ministrze mieszkalnictwa i samorządu Richardzie Crossmanie, później znalazł się w awangardzie swojego ugrupowania, choć zajmował m.in. stanowisko rzecznika opozycji ds. nauki. Uchodził za krytyka wojen, w których brała udział Wielka Brytania, oraz imperialistycznej polityki w ogólności. Wielokrotnie kierował także do rządu pytania w kontrowersyjnych sprawach (m.in. zamachu nad Lockerbie, kwestie zanieczyszczeń chemicznych i ochrony środowiska). Konskwentnie sprzeciwiał się ustanowieniu odrębnych parlamentów dla Walii i Szkocji^[5][2].

Opublikował kilka książek o tematyce politycznej, w tym autobiografię i biografię Richarda Crossmana. Od 1969 do 2005 był stałym felietonistą tygodnika „New Scientist”, od 1989 współpracował również z „The Independent” jako autor nekrologów. W latach 2003–2006 pełnił funkcję lorda rektora Uniwersytetu Edynburskiego^[2].

Od 1963 żonaty z Kathleen Wheatley, córką sędziego i parlamentarzysty Johna Wheatleya^[3]. Mieli dwoje dzieci.