Tantilla alticola

Tantilla alticola[1]
(Boulenger, 1903)
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

zauropsydy

Podgromada

diapsydy

Rząd

łuskonośne

Podrząd

węże

Infrarząd

Alethinophidia

Nadrodzina

Colubroidea

Rodzina

połozowate

Podrodzina

Colubrinae

Rodzaj

Tantilla

Gatunek

Tantilla alticola

Synonimy
  • Homalocranium alticola Boulenger, 1903
  • Homalocranium jani Günther, 1895 (częściowo)
  • Homalocranium coralliventre Boulenger, 1913
  • Tantilla costaricensis Taylor, 1954
  • Tantilla schistosa costaricensis — Smith, 1962[2]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]

Tantilla alticola – gatunek niewielkiego węża z rodziny połozowatych (Colubridae), opisany przez George’a Alberta Boulengera w 1903 roku jako Homalocranium alticola[4]. Występuje w Ameryce Centralnej i Południowej.

Systematyka

Takson ten po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego został opisany w 1903 roku przez George’a Alberta Boulengera na łamach „The Annals and magazine of natural history; zoology, botany, and geology”. Autor nadał wężowi nazwę Homalocranium alticola[5][6]. Seria syntypowa obejmuje 3 okazy BMNH 1946.1.8.63-65[a], zdeponowane w zbiorach British Museum (Natural History), były to dwa samce i jedna samica, z których największy miał długość całkowitą 330 mm[7][5]. W późniejszych opracowaniach stosowano również inne nazwy, m.in. Homalocranium coralliventre, Tantilla costaricensis oraz Tantilla schistosa costaricensis[2]. Obecnie gatunek klasyfikowany jest w rodzaju Tantilla. Nie wyróżnia się podgatunków[4][1].

Etymologia

  • Tantilla: łac. tantillus „tak mało”, zdrobnienie od tantulus „tak mały”, zdrobnienie od tantus „o takiej wielkości”[8].
  • alticola: łac. alticola od łac. altus „wysoki” i łac. colere „zamieszkiwać”[4][5].

Morfologia

Tantilla alticola jest wężem drobnej i smukłej budowy, o małej głowie słabo wyodrębnionej od tułowia[4]. Łuski są gładkie i ułożone w 15 rzędach w połowie długości ciała[9]. Ubarwienie grzbietu jest ciemne, zasadniczo jednolicie brązowawe; strona brzuszna jaśniejsza, jednolicie czerwona lub żółta, zwykle kremowy do czerwonawego pas na szyi[2][4]. W Ekwadorze gatunek ten występuje wspólnie z innym przedstawicielem rodzaju – Tantilla equatoriana, od którego różni się brakiem podłużnych czarnych linii na grzbiecie[4].

Wymiary[2][4][7]:

Samiec Samica
Długość całkowita (mm) 279 229
Długość SVL[b] (mm) 211 199
Rzędy łusek grzbietowych 15
Tarczki brzuszne 132–149
Tarczki podogonowe 42–60

Występowanie

Gatunek występuje w Nikaragui, Kostaryce, Panamie, Kolumbii oraz Ekwadorze[3][5]. W Ekwadorze notowany był w Andach, m.in. w prowincjach Carchi, Cotopaxi i Esmeraldas[4].

Ekologia i siedlisko

Zasiedla wilgotne lasy nizinne, podgórskie i górskie, w tym lasy deszczowe i galeriowe[3][4]. Występuje zarówno w lasach pierwotnych, jak i wtórnych. Notowany na wysokościach od około 40 m n.p.m. do nawet ponad 2700 m n.p.m.[2][3][4] Brak szczegółowych danych dotyczących diety tego gatunku, jednak jak inni przedstawiciele rodzaju Tantilla poluje prawdopodobnie na stonogi. Tantilla alticola jest wężem lekko jadowitym, co oznacza, że jego ukąszenie nie jest niebezpieczne dla ludzi[4].

Status zagrożenia

W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN gatunek został zaliczony do kategorii najmniejszej troski (LC)[3]. Za potencjalne zagrożenie uznaje się utratę siedlisk leśnych[3].

Uwagi

  1. ↑ BMNH – British Museum (Natural History), obecnie NHMUK – Natural History Museum[10].
  2. ↑ SVL – ang. Snout–vent length – odległość od przodu głowy do odbytu.

Przypisy

  1. 1 2 Tantilla alticola, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2026-02-08] (ang.).
  2. 1 2 3 4 5 G. Pazmiño-Otamendi, Tantilla alticola, [w:] Reptiles del Ecuador. Version 2022.0. (red. Torres-Carvajal, O., Pazmiño-Otamendi, G., Ayala-Varela, F. & Salazar-Valenzuela, D.), Quito: Museo de Zoología, Pontificia Universidad Católica del Ecuador, 2020 (hiszp.).
  3. 1 2 3 4 5 6 Tantilla alticola, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [dostęp 2026-02-08] (ang.).
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 A. Arteaga, Red-necked Centipede-Snake (Tantilla alticola), [w:] Reptiles of Ecuador: Life in the middle of the world. (red. Arteaga A, Bustamante L, Vieira J), 2021, DOI: 10.47051/QHLS8146 [dostęp 2026-01-24] (ang.).
  5. 1 2 3 4 P. Uetz & J. Hallermann, Tantilla alticola (BOULENGER, 1903), [w:] The Reptile Database [online] [dostęp 2026-02-08] (ang.).
  6. ↑ G.A. Boulenger, Descriptions of new snakes in the collection of the British Museum, „The Annals and magazine of natural history; zoology, botany, and geology”, seria 7 t. 12, 1903, s. 353 (ang.).
  7. 1 2 Van Wallach, Kenneth L. Williams, Jeff Boundy: Snakes of the World: A Catalogue of Living and Extinct Species. Boca Raton: Taylor and Francis, CRC Press, 2014, s. 321. ISBN 978-1-4822-0848-1. (ang.).
  8. ↑ tantilla, [w:] The Key to Scientific Names, J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2021-12-27] (ang.).
  9. ↑ Larry D. Wilson, Charles W. Myers: The Snakes of Central and South America. University of Kansas, 1985, s. 400. (ang.).
  10. Mark Henry Sabaj, Codes for Natural History Collections in Ichthyology and Herpetology, „Copeia”, 108 (3), 2020, s. 658, DOI: 10.1643/ASIHCODONS2020 (ang.).