Tantilla petersi
| Tantilla petersi[1] | |
| Wilson, 1979 | |
 | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Podtyp | |
| Gromada | |
| Podgromada | |
| Rząd | |
| Podrząd | |
| Infrarząd | |
| Nadrodzina |
Colubroidea |
| Rodzina | |
| Podrodzina | |
| Rodzaj | |
| Gatunek |
Tantilla petersi |
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2] | |
 | |
Tantilla petersi – gatunek niewielkiego węża z rodziny połozowatych (Colubridae), opisany przez Larry’ego D. Wilsona w 1979 roku[3]. Występuje endemicznie na niewielkim obszarze w północnym Ekwadorze.
Systematyka
Takson ten został po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisany w 1979 roku przez Larry’ego Davida Wilsona na łamach „Herpetologica”[4][5]. Autor nadał wężowi nazwę Tantilla petersi. Jako miejsce typowe autor podał San Nicolás w okolicach Pimampiro w prowincji Imbabura, Ekwador, na wysokości około 2100 m n.p.m.[4][5] Holotypem jest dorosła samica (UMMZ 92074)[a] o długości całkowitej 443 mm, odłowiona 10 czerwca 1934 roku przez P. Hershkovitza[4][5][6].
Etymologia
Morfologia
Tantilla petersi jest niewielkim, smukłym wężem o delikatnej budowie ciała, typowej dla przedstawicieli rodzaju Tantilla. Głowa jest mała, okrągła, o szerokości podobnej od szyi. Charakterystyczną cechą gatunku jest brak łuski lorealnej[3]. Łuski są gładkie, każda obramowana na czarno[3]. Ubarwienie grzbietu jednolicie jasnobrązowe[3]. Gatunek charakteryzuje się brakiem paska szyjnego i jednolitym ubarwieniem[3]. Gatunek różni się od współwystępującego Mastigodryas pulchriceps brakiem łuski lorealnej, mniejszym rozmiarem i brakiem pasków grzbietowo-bocznych[3].
Dymorfizm płciowy jest mało widoczny: samce osiągają długość całkowitą do 46,7 cm, a samice do 44,3 cm[3].
| Samiec | Samica | |
| Długość całkowita (mm) | do 467 | do 443 |
| Długość SVL[b] (mm) | 374 | 350 |
| Rzędy łusek grzbietowych | 15 | |
| Tarczki brzuszne (ventrales) | 160–172 | |
| Tarczki podogonowe (subcaudales) | 59–61 | |
Występowanie
Gatunek występuje endemicznie w północnym Ekwadorze[2][5]. Według Reptiles of Ecuador notowany jest w tylko w dolinie rzeki Río Mira w prowincji Imbabura na obszarze nie większym niż 795 km²[3]. Według IUCN gatunek występuje na wysokościach od 1668 do 2200 m n.p.m.[2], natomiast BioWeb i Reptiles of Ecuador podają zakres 2100–2150 m n.p.m.[3][8]
Ekologia i siedlisko
Tantilla petersi jest gatunkiem rzadkim, żyjącym pod ziemią i na jej powierzchni. Wąż ten występuje w ściółce wilgotnych lasów górskich, lasów mglistych oraz na przylegających do nich pastwiskach[3]. Największą aktywność wykazuje późnym popołudniem. Gdy nie jest aktywny, wykorzystuje różnorodne kryjówki m.in. pod kłodami, skałami, kamieniami. Zaobserwowano, że w gorących, suchych okresach roku Tantilla petersi może przechodzić w nocny tryb życia. Brak szczegółowych danych dotyczących diety. Na podstawie zachowania pokrewnych gatunków rodzaju Tantilla przypuszcza się, że T. petersi żywi się głównie stonogami[4][3].
Status zagrożenia
W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN Tantilla petersi klasyfikowany jest jako gatunek krytycznie zagrożony (CR, ang. Critically Endangered)[2]. Według IUCN gatunek ten ma niewielki zasięg, nie więcej niż 100 km², obejmujący jedną pewną lokalizację[2]. Do głównych zagrożeń należą przekształcenia siedlisk wynikające z rolnictwa, wypasu bydła, rozwoju infrastruktury oraz ekspansji osad ludzkich[2].
Uwagi
Przypisy
- ↑ Tantilla petersi, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2026-04-03] (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 Tantilla petersi, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [dostęp 2026-04-03] (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 A. Arteaga, D. Piñán, Wandering Centipede-Snake (Tantilla petersi), [w:] Reptiles of Ecuador: Life in the middle of the world. (red. Arteaga A, Bustamante L, Vieira J), 2022, DOI: 10.47051/NZDR4489 [dostęp 2026-02-22] (ang.).
- 1 2 3 4 L.D. Wilson, A new snake of the genus Tantilla from Ecuador, „Herpetologica”, 35 (3), 1979, s. 274–276, JSTOR: 3891699 (ang.).
- 1 2 3 4 5 P. Uetz & J. Hallermann, Tantilla petersi WILSON, 1979, [w:] The Reptile Database [online] [dostęp 2026-04-03] (ang.).
- 1 2 Van Wallach, Kenneth L. Williams, Jeff Boundy: Snakes of the World: A Catalogue of Living and Extinct Species. Boca Raton: Taylor and Francis, CRC Press, 2014, s. 700. ISBN 978-1-4822-0848-1. (ang.).
- ↑ tantilla, [w:] The Key to Scientific Names, J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2021-12-27] (ang.).
- 1 2 A. Rodríguez-Guerra, A. Mármol-Guijarro, Tantilla petersi, [w:] Reptiles del Ecuador. Version 2022.0. (red. Torres-Carvajal, O., Pazmiño-Otamendi, G., Ayala-Varela, F. y Salazar-Valenzuela, D), Quito: Museo de Zoología, Pontificia Universidad Católica del Ecuador, 2021 (hiszp.).
- Mark Henry Sabaj, Codes for Natural History Collections in Ichthyology and Herpetology, „Copeia”, 108 (3), 2020, s. 658, DOI: 10.1643/ASIHCODONS2020 (ang.).