Tanypteryx

	Tanypteryx
	Kennedy, 1917
	; Tanypteryx pryeri
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	stawonogi
Gromada	owady
Podgromada	uskrzydlone
Rząd	ważki
Infrarząd	ważki różnoskrzydłe
Nadrodzina	Petaluroidea
Rodzina	Petaluridae
Podrodzina	Tanypteryginae
Rodzaj	Tanypteryx
	Typ nomenklatoryczny
	Tachopteryx hageni Selys, 1879
Gatunki
	2 gatunki – zobacz opis w tekście
	2 gatunki – zobacz opis w tekście

Tanypteryx – rodzaj ważek z rodziny Petaluridae^[1].

Rozmieszczenie geograficzne

Do rodzaju należą gatunki występujące w zachodniej Ameryce Północnej (zachodnie USA i południowo-zachodnia Kanada)^[3] i Japonii^[2]^[4].

Systematyka

Rodzaj Tanypteryx wprowadził w 1917 roku amerykański entomolog i ichtiolog Clarence Hamilton Kennedy dla dwóch gatunków opisanych przez Sélysa: Tachopteryx hageni i Tachopteryx pryeri. Na gatunek typowy Kennedy wyznaczył Tachopteryx hageni^[2]^[4].

Etymologia

Tanypteryx: gr. τανυπτέρυξ „długoskrzydły; gr. tanu- „długo-”^[5], tanaos „rozciągnięty, wysoki, długi”^[6]; gr. πτέρυξ pteryx pterux „skrzydło”^[7]^[8]^[a].

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki^[1]:

Tanypteryx hageni (Selys, 1879)
Tanypteryx pryeri (Selys, 1889)

Uwagi

↑ Kennedy w swym artykule błędnie podał znaczenie wprowadzonej przez siebie nazwy rodzajowej Tanypteryx jako swift-winged („szybkoskrzydły”)^[2]; tymczasem to Tachopteryx oznacza „szybkoskrzydły”: gr. ταχυς takhus tachys „szybki”^[9]^[8]; gr. πτέρυξ pteryx pterux „skrzydło”^[7]^[8].

Przypisy

1 2 3 4 Paulson, D., Schorr, M., Abbott, J., Bota-Sierra, C., Deliry, C., Dijkstra, K.-D. & Lozano, F. (koordynatorzy), World Odonata List [online], OdonataCentral, University of Alabama, 2025 [dostęp 2025-10-15] (ang.).
1 2 3 4 C.H.C.H. Kennedy C.H.C.H., Notes on the life history and ecology of the dragonflies (Odonata) of central California and Nevada, „Proceedings of the United States National Museum”, 52 (2192), Washington 1917, s. 507 (ang.).
↑ wynik wyszukiwania: Tanypteryx, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] [dostęp 2025-10-15] (ang.).
1 2 Henrik Steinmann: World Catalogue of Odonata Vol. II Anisoptera. Nowy Jork, Berlin: Walter de Gruyter, 1997, s. 235, seria: Animal Kingdom: A Compilation and Characterization of Recent Animal Groups. (ang.).
↑ tanypterus, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2025-10-15] (ang.).
↑ Edmund C.E.C. Jaeger Edmund C.E.C., Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 256, OCLC 11069271 (ang.).
1 2 Edmund C.E.C. Jaeger Edmund C.E.C., Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 211, OCLC 11069271 (ang.).
1 2 3 Tachypteryx, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2025-10-15] (ang.).
↑ Edmund C.E.C. Jaeger Edmund C.E.C., Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 255, OCLC 11069271 (ang.).

[10] Kennedy w swym artykule błędnie podał znaczenie wprowadzonej przez siebie nazwy rodzajowej Tanypteryx jako swift-winged („szybkoskrzydły”)^[2]; tymczasem to Tachopteryx oznacza „szybkoskrzydły”: gr. ταχυς takhus tachys „szybki”^[9]^[8]; gr. πτέρυξ pteryx pterux „skrzydło”^[7]^[8].

[wol-1] 1 2 3 4 Paulson, D., Schorr, M., Abbott, J., Bota-Sierra, C., Deliry, C., Dijkstra, K.-D. & Lozano, F. (koordynatorzy), World Odonata List [online], OdonataCentral, University of Alabama, 2025 [dostęp 2025-10-15] (ang.).

[oryg-2] 1 2 3 4 C.H.C.H. Kennedy C.H.C.H., Notes on the life history and ecology of the dragonflies (Odonata) of central California and Nevada, „Proceedings of the United States National Museum”, 52 (2192), Washington 1917, s. 507 (ang.).

[iucn-3] wynik wyszukiwania: Tanypteryx, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] [dostęp 2025-10-15] (ang.).

[Steinmann-4] 1 2 Henrik Steinmann: World Catalogue of Odonata Vol. II Anisoptera. Nowy Jork, Berlin: Walter de Gruyter, 1997, s. 235, seria: Animal Kingdom: A Compilation and Characterization of Recent Animal Groups. (ang.).

[Jobling-5] tanypterus, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2025-10-15] (ang.).

[Jaeger-6] Edmund C.E.C. Jaeger Edmund C.E.C., Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 256, OCLC 11069271 (ang.).

[Jaeger2-7] 1 2 Edmund C.E.C. Jaeger Edmund C.E.C., Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 211, OCLC 11069271 (ang.).

[Jobling2-8] 1 2 3 Tachypteryx, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2025-10-15] (ang.).

[Jaeger3-9] Edmund C.E.C. Jaeger Edmund C.E.C., Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 255, OCLC 11069271 (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[a]

[9]