Tayport

Tayport
Port na Creige
Ilustracja
Widok na Tayport z latarnią morską na pierwszym planie
Państwo

 Wielka Brytania

Kraj

 Szkocja

Council area

Fife

Populacja (2022)

 

• liczba ludności

3958

Położenie na mapie Fife
Mapa konturowa Fife, blisko górnej krawiędzi po prawej znajduje się punkt z opisem „Tayport”
Położenie na mapie Wielkiej Brytanii
Mapa konturowa Wielkiej Brytanii, blisko centrum na prawo u góry znajduje się punkt z opisem „Tayport”
Położenie na mapie Szkocji
Mapa konturowa Szkocji, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Tayport”
Ziemia56°26′50″N 2°52′47″W/56,447222 -2,879722
Strona internetowa

Tayport (gael. Port na Creige[1]) – miasto we wschodniej Szkocji, w jednostce administracyjnej (council area) Fife, położone u wejścia do zatoki Firth of Tay (Morze Północne), na jej południowym brzegu, naprzeciw miejscowości Broughty Ferry[2]. W 2022 roku liczyło 3958 mieszkańców[3].

Na wzgórzu na zachód od miasta znajduje się wieża Waterloo Tower, upamiętniająca zwycięstwo nad Napoleonem w 1815 roku[2]. Na wschód znajduje się zalesiony obszar wydmowy, objęty rezerwatem przyrody Tentsmuir[4].

Historia

Od średniowiecza funkcjonowała tutaj przeprawa promowa przez zatokę Firth of Tay. Nazwa miejscowości ewoluowała na przestrzeni lat z Partan Craig (ok. 1200 roku), przez Portincragge (1415), Port-in-Craige (ok. 1500) na Ferry-Port-on-Craig (1598)[4]. Ta ostatnia funkcjonowała do połowy XIX wieku, kiedy to przyjęto obecną nazwę Tayport[2][4].

Pod koniec XVIII wieku miejscowość rozwinęła się jako ośrodek przemysłu włókienniczego i stoczniowego. Kolejna faza rozwoju miała miejsce w XIX wieku i była ściśle związana z budową kolei[2]. W 1848 roku otwarto linię kolejową z Cupar[5], a w 1851 roku prom kolejowy do Broughty Ferry, na pokładzie którego przewożone były pociągi pokonujące trasę z Edynburga do Aberdeen. Połączenia promowe zawieszono w 1878 roku, wraz z otwarciem pobliskiego mostu Tay Bridge. Po katastrofie mostu, która miała miejsce rok później, promy kolejowe wznowiły działalność, do czasu jego odbudowy w 1887 roku[4]. Pasażerskie połączenia promowe były kontynuowane do lat 30. XX wieku[5].

Otwarcie mostu drogowego Tay Road Bridge znacznie usprawniło podróż do położonego na przeciwnym brzegu miasta Dundee, w wyniku czego Taybridge przeobraziło się w miejscowość podmiejską, zamieszkaną w dużej mierze przez osoby dojeżdżające tam do pracy[4].

Przypisy

  1. ↑ Tayport. Ainmean-Àite na h-Alba. [dostęp 2025-10-29]. (ang.).
  2. 1 2 3 4 Tayport. Gazetteer for Scotland. [dostęp 2025-10-27]. (ang.).
  3. ↑ Search census data – Tayport (Census Locality 2022). Scotland's Census. [dostęp 2025-10-27]. (ang.).
  4. 1 2 3 4 5 Tayport. Undiscovered Scotland. [dostęp 2025-10-29]. (ang.).
  5. 1 2 Ferry, Harbour & Railway. Tayport Heritage Trail. [dostęp 2025-10-29]. (ang.).