Telegraf bezprzewodowy

Telegraf bezprzewodowy (dawniej także telegraf bez drutu; ang. wireless telegraphy) – technika przesyłania sygnałów telegraficznych (najczęściej w kodzie Morse’a) za pomocą fal radiowych, bez użycia przewodów łączących stacje nadawcze i odbiorcze[1]. W początkowym okresie rozwoju radiotechniki określenie to bywało stosowane zarówno do samej usługi/łączności, jak i do urządzeń (nadajnika oraz odbiornika) realizujących transmisję telegraficzną drogą radiową[1].
Historia
Za jeden z kamieni milowych rozwoju telegrafii bezprzewodowej uznaje się eksperymenty Guglielma Marconiego prowadzone od 1895 roku oraz uzyskanie ochrony patentowej w Wielkiej Brytanii i Stanach Zjednoczonych w latach 1896–1897[1][2].
Wraz z upowszechnianiem łączności radiotelegraficznej w żegludze i w służbach państwowych pojawiła się potrzeba ujednolicenia procedur i sygnałów alarmowych. Podczas Międzynarodowej Konferencji Radiotelegraficznej w Berlinie (1906) ustalono m.in. zasady dotyczące pracy stacji okrętowych, a także przyznano pierwszeństwo sygnałowi alarmowemu SOS (…---…)[3]. Podpisana w Berlinie konwencja miała wejść w życie 1 lipca 1908 roku[4].
Zastosowania
Telegraf bezprzewodowy był wykorzystywany m.in. w łączności morskiej (okręt–brzeg i okręt–okręt), w łączności wojskowej oraz w zastosowaniach cywilnych, gdy budowa infrastruktury kablowej była utrudniona lub nieopłacalna[1].
W praktyce żeglugowej radiotelegrafia umożliwiała także wzywanie pomocy na morzu. Podczas kolizji transatlantyku RMS Republic ze statkiem Florida (23 stycznia 1909) nadano sygnał alarmowy drogą radiotelegraficzną, co umożliwiło powiadomienie pobliskich jednostek i ewakuację pasażerów oraz załogi[5][6].
W Polsce
W polskiej publicystyce historycznej pojawia się informacja, że Julian Ochorowicz uczestniczył w uruchomieniu radiotelegraficznego zestawu na wieży Eiffla (opisywanego wówczas jako „telegraf bez drutu”), przy czym miał wykorzystywać aparaturę Marconiego[7].
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 3 4 Wireless Telegraphy. Engineering and Technology History Wiki (IEEE). [dostęp 2025-12-18]. (ang.).
- ↑ Guglielmo Marconi. Encyclopaedia Britannica, 2025-12-13. [dostęp 2025-12-18]. (ang.).
- ↑ International Radiotelegraph Conference (Berlin, 1906). International Telecommunication Union. [dostęp 2025-12-18]. (ang.).
- ↑ International radio telegraph convention of Berlin: 1906. International Telecommunication Union, 1906-11-03. s. 14. [dostęp 2025-12-18]. (ang.).
- ↑ January 1909: Maritime Radio Distress Call Saves 1,500 Lives. Institute for Telecommunication Sciences (NTIA). [dostęp 2025-12-18]. (ang.).
- ↑ The Republic / Florida Collision. PBS – American Experience. [dostęp 2025-12-18]. (ang.).
- ↑ Historia wynalazków. Od teorii do praktyki. Rzeczpospolita, 2020-09-17. [dostęp 2025-12-18]. (pol.).
Bibliografia
- Witold J. Urbanowicz: Transatlantyki: Zarys ich dziejów i techniki. Gdańsk: Wydawnictwo Morskie, 1977.