Teresa Chylińska
| Data i miejsce urodzenia |
20 czerwca 1931 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Zawód, zajęcie | |
| Narodowość | |
| Alma Mater | |
| Odznaczenia | |
Teresa Wanda Chylińska (ur. 20 czerwca 1931 w Wojciechowicach, zm. 30 września 2025 w Krakowie[1]) – polska muzykolog, badaczka twórczości Karola Szymanowskiego[2].
Życiorys
W 1953 ukończyła studia muzykologiczne na Uniwersytecie Jagiellońskim, w latach 1954–1989 pracowała w Polskim Wydawnictwie Muzycznym. W swojej pracy zawodowej zajmuje się przede wszystkim twórczością Karola Szymanowskiego, m.in. w 1962 opublikowała jego biografię Karol Szymanowski, w 1971 pracę Szymanowski i jego muzyka a w 2008 trzytomową pracę Karol Szymanowski i jego epoka. Od 1965 była redaktorem naukowym edycji Dzieł kompozytora (ukazało się 26 tomów), a także edytorem pełnej edycji jego korespondencji, która ukazała się drukiem w latach 1982–2002 w czterech tomach. Nagrała także cykl 22 godzinnych źródłowo-dokumentalnych audycji słowno-muzycznych tworzących radiową biografię Karola Szymanowskiego, emitowany po raz pierwszy w II Programie Polskiego Radia od stycznia 2002 do stycznia 2003[3][4].
W 2018 ukazały się wznowienia Pism Karola Szymanowskiego: tom 1: Pisma muzyczne (wydanie drugie przejrzane i uzupełnione przez Chylińską) oraz Pisma literackie (zebrane i opracowane przez badaczkę, ze wstępem Jana Błońskiego) - wyd. Polskie Wydawnictwo Muzyczne.
Była również współautorką książek Przewodnik koncertowy (ze Stanisławem Haraschinem i Bogusławem Schaefferem – cztery wydania w latach 1965–1991) i Przewodnik po muzyce koncertowej (2003–2004, z Maciejem Jabłońskim i Stanisławem Haraschinem)[5].
Była członkiem Związku Kompozytorów Polskich (od 2005 członkiem honorowym[6]), a od 1997 członkiem zarządu Fundacji im. Karola Szymanowskiego.
Mieszkała w Krakowie, przy ulicy Wojciecha Bogusławskiego 10.
Publikacje
- Zakopiańskie dni Karola Szymanowskiego 1894-1936, PWM, Kraków 1976
- Stanisława Szymanowska. Prowadziłam intensywne życie i bardzo moje życie lubiłam, Musica Iagellonica, Kraków 2017
- Karol Szymanowski. Romans, którego nie było? PWM, Kraków 2018
Nagrody i wyróżnienia
- Nagroda Fundacji Alfreda Jurzykowskiego (1984)[7]
- Doroczna Nagroda Związku Kompozytorów Polskich (1996)[8]
- Nagroda Fundacji im Karola Szymanowskiego (1997, „za całokształt dotychczasowej działalności i osiągnięcia w zakresie utrwalania, przekazywania i szerzenia wiedzy o Karolu Szymanowskim i propagowanie jego sztuki”)[9]
- Nagroda miesięcznika Nowe Książki (2002, „wzorowe opracowanie Korespondencji Karola Szymanowskiego”)
- Odznaka Prezydenta Miasta Krakowa „Honoris Gratia” (2006)
- Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2006)[10]
- Nagroda Honorowa Fundacji Kultury Polskiej w Krakowie (2007, „w uznaniu wybitnych osiągnięć w dziedzinie badań nad życiem i twórczością Karola Szymanowskiego”)[11][12]
- Nagroda im. Jana Długosza (2009, za książkę Karol Szymanowski i jego epoka)[13]
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (3 grudnia 2014, „za wybitne osiągnięcia w pracy naukowo-badawczej na rzecz upowszechniania kultury muzycznej”)[14]
- Nagroda Wielkiego Redaktora na Festiwalu Stolica Języka Polskiego w Szczebrzeszynie (2021)[15]
- Doroczna Nagroda Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (2021)[16]
Przypisy
- ↑ Nie żyje Teresa Chylińska, wybitna muzykolożka i pisarka. radiokrakow.pl. [dostęp 2025-09-30]. (pol.).
- ↑ Chylińska Teresa, [w:] Małgorzata Chmielewska, Leksykon polskich pisarzy muzycznych XX wieku, Wołomin: Wydawnictwo Polskie, 2008, ISBN 978-83-922684-2-0.
- ↑ Biogram na stronie Narodowego Instytutu Fryderyka Chopina
- ↑ Biogram na stronie Encyklopedii muzyki RMF Classic, na podstawie Encyklopedii Muzycznej PWN
- ↑ Publikacje Teresy Chylińskiej w katalogu Nukat
- ↑ Członkowie honorowi ZKP
- ↑ Kultura (paryska), nr 3 (450) z 1985, s. 122
- ↑ Laureaci dorocznej Nagrody Związku Kompozytorów Polskich
- ↑ Laureaci Nagrody Fundacji im. Karola Szymanowskiego
- ↑ Medal Zasłużony Kulturze - Gloria Artis - wyszukiwarka
- ↑ Teresa Chylińska laureatką Nagrody Honorowej Fundacji Kultury Polskiej
- ↑ Teresa Chylińska, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (baza wiedzy: Osoby) [dostęp 2021-04-08].
- ↑ Laureaci Konkursu o Nagrodę im. Jana Długosza
- ↑ M.P. z 2015 r. poz. 168 (ISAP).
- ↑ Teresa Chylińska odznaczona Nagrodą Wielkiego Redaktora [online], www.radiokrakow.pl, 3 sierpnia 2021 [dostęp 2021-08-03] (pol.).
- ↑ Poznaliśmy laureatów Dorocznej Nagrody Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu. instytutksiazki.pl, 15 października 2021. [dostęp 2021-10-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-10-16)].
Linki zewnętrzne
- Teresa Chylińska. lubimyczytac.pl
- ISNI: 0000000081185406
- VIAF: 39503058
- LCCN: n83006398
- GND: 122351894
- BnF: 12752366x
- SUDOC: 140508511
- SBN: RMLV058311
- NLA: 35784167
- NKC: ola2004216950
- NTA: 070873046
- BIBSYS: 98009002
- CiNii: DA09615809
- PLWABN: 9810551933305606
- NUKAT: n94005242
- J9U: 987007430376005171
- CONOR: 113854051
- LIH: LNB:h8D;=BK
- WorldCat: E39PBJymt4rwgQMbdTbmrbXKh3