Termitomyces

*Termitomyces*
	; Termitomyces reticulatus
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	grzyby
Gromada	podstawczaki
Klasa	pieczarniaki
Rząd	pieczarkowce
Rodzina	kępkowcowate
Rodzaj	Termitomyces
	Nazwa systematyczna
	Termitomyces R. Heim; Arch. Mus. Hist. Nat. Paris, ser. 6 18: 147 (1942)
	Typ nomenklatoryczny
	Termitomyces striatus (Beeli) R. Heim 1942
Synonimy
	Podabrella Singer 1945; Rajapa Singer 1945; Sinotermitomyces M. Zang 1981;
	Podabrella Singer 1945; Rajapa Singer 1945; Sinotermitomyces M. Zang 1981;

Termitomyces R. Heim – rodzaj grzybów należących do rodziny kępkowcowatych (Lyophyllaceae)^[2], prowadzą symbiozę z termitami z podrodziny Macrotermitinae^[3]^[4]. Wszystkie obecnie znane gatunki są grzybami jadalnymi i cenionymi za swój smak^[5]^[6].

Charakterystyka

Rodzaj Termitomyces obejmuje jedne z największych grzybów jadalnych na świecie, m.in. Termitomyces titanicus z Afryki Zachodniej i Zambii, którego kapelusz osiąga metr średnicy^[7]. Obejmuje on również gatunek Termitomyces microcarpus, którego kapelusz osiąga kilka centymetrów średnicy^[8].

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Lyophyllaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi^[9].

Rodzaj Termitomyces opisał Roger Heim w 1942 r.^[10]

Gatunki

Rodzaj obejmuje 79 gatunków^[11]:

Termitomyces acriumbonatus Usman & Khalid 2020
Termitomyces ahmadii A. Nawaz, Saba, Usman & Khalid 2026
Termitomyces albidolaevis Dhanch., J.C. Bhatt & S.K. Pant 1991
Termitomyces albidus (Singer) L.D. Gómez 1995
Termitomyces alveolatus Wawa & Ndolo Ebika 2026
Termitomyces albuminosus (Berk.) R. Heim 1941
Termitomyces albus (Peck) L.D. Gómez 1995
Termitomyces assamicus L.R. Das, Narzary & A.K. Dutta 2023
Termitomyces aurantiacus (R. Heim) R. Heim 1977
Termitomyces badius Otieno 1969
Termitomyces biyi Otieno 1966
Termitomyces boluoshanensis Kun L. Yang, Jia Y. Lin & Zhen Chao Liu 2025
Termitomyces brunneopileatus Mossebo & Essouman 2017
Termitomyces bulborhizus T.Z. Wei, Y.J. Yao, Bo Wang & Pegler 2004
Termitomyces cartilagineus (Berk.) R. Heim 1941
Termitomyces citriophyllus R. Heim 1942
Termitomyces clypeatus R. Heim 1951
Termitomyces congolensis (Beeli) Singer 1948
Termitomyces cryptogamus van de Peppel 2022
Termitomyces dhofarensis S. Hussain, Al-Yahya'ei, Al-Owaisi & Al-Sadi 2024
Termitomyces dominicalensis L.D. Gómez 1995
Termitomyces entolomoides R. Heim 1951
Termitomyces epipolius (Singer) L.D. Gómez 1995
Termitomyces eurrhizus (Berk.) R. Heim 1942
Termitomyces floccosus S.M. Tang, Raspé & Shu H. Li 2020
Termitomyces fragilis L. Ye, Karun., J.C. Xu, K.D. Hyde & P.E. Mortimer 2019
Termitomyces fuliginosus R. Heim 1942
Termitomyces gilvus C.S. Yee & Seelan 2020
Termitomyces globulus R. Heim & Gooss.-Font. 1951
Termitomyces griseiumbo Mossebo 2003
Termitomyces griseobrunneus Paloi, Phonrob & Suwannar. 2025
Termitomyces griseobulbus Paloi & Suwannar. 2025
Termitomyces heimii Natarajan 1979
Termitomyces hongpijizong Kun L. Yang, J.G. Shuai & Jia Y. Lin 2025
Termitomyces indicus Natarajan 1976
Termitomyces infundibuliformis Mossebo 2012
Termitomyces intermedius Har. Takah. & Taneyama 2016
Termitomyces islamabadensis S. Ashraf, Usman & Khalid 2022
Termitomyces lanatus R. Heim 1977
Termitomyces le-testui (Pat.) R. Heim 1942
Termitomyces macrocarpus Z.F. Zhang & X.Y. Ruan 1986
Termitomyces magoyensis Otieno 1966
Termitomyces mammiformis R. Heim 1942
Termitomyces mbuzi Härk. & Niemelä 2021
Termitomyces medius R. Heim & Grassé 1951
Termitomyces meipengianus (M. Zang & D.Z. Zhang) P.M. Kirk 2014
Termitomyces microcarpus (Berk. & Broome) R. Heim 1942
Termitomyces narobiensis Otieno 1966
Termitomyces nigroalbus C.C. Ao & S.H. Li 2025
Termitomyces pabbiensis A. Rehman, Afshan, Usman & Khalid 2026
Termitomyces orientalis R. Heim 1977
Termitomyces pakistanensis A. Razaq 2023
Termitomyces perforans R. Heim 1977
Termitomyces planiperforatorius Paloi & Suwannar. 2025
Termitomyces poliomphax (Singer) L.D. Gómez 1995
Termitomyces pseudoheimii Paloi, Suwannar. & Kumla 2025
Termitomyces rabuorii Otieno 1966
Termitomyces radicatus Natarajan 1977
Termitomyces reticulatus Van der Westh. & Eicker 1990
Termitomyces robustus (Beeli) R. Heim 1951
Termitomyces sagittiformis (Kalchbr. & Cooke) D.A. Reid 1975
Termitomyces salmonicolor Paloi, Phonrob & Suwannar. 2025
Termitomyces schimperi (Pat.) R. Heim 1942
Termitomyces sheikhupurensis Izhar, Khalid & H. Bashir 2020
Termitomyces singidensis Saarim. & Härk. 1994
Termitomyces songolarum (Courtec.) Furneaux 2020
Termitomyces spiniformis R. Heim 1977
Termitomyces srilankensis Ediriweera, Voto, Karun. & Kularathne 2023
Termitomyces striatus (Beeli) R. Heim 1942
Termitomyces subclypeatus Mossebo 2003
Termitomyces subhyalinus Moncalvo, Vilgalys, Redhead, James E. Johnson, T.Y. James, Aime, V. Hofst., Verduin, E. Larss., T.J. Baroni, Thorn, Jacobsson, Clémençon & O.K. Mill. 2002
Termitomyces subumkowaan Mossebo 2003
Termitomyces tigrinus S.M. Tang & Raspé 2023
Termitomyces titanicus Pegler & Piearce 1980
Termitomyces tylerianus Otieno 1966
Termitomyces umkowaan (Cooke & Massee) D.A. Reid 1975
Termitomyces upsilocystidiatus S.M. Tang, Raspé & K.D. Hyde 2020
Termitomyces yunnanensis S.M. Tang & Raspé 2023

Przypisy

↑ Species Fungorum [online], www.speciesfungorum.org [dostęp 2026-01-26] (ang.).
↑ J. -M.J.-M. Bellanger J. -M.J.-M. i inni, Plunging hands into the mushroom jar: a phylogenetic framework for Lyophyllaceae (Agaricales, Basidiomycota), „Genetica”, 143 (2), 2015, s. 169–194, DOI: 10.1007/s10709-015-9823-8, ISSN 1573-6857, PMID: 25652231 [dostęp 2026-01-26] (ang.).
↑ Else C.E.C. Vellinga Else C.E.C., The Biggest Mushroom? [online], www.mykoweb.com, 2004 [dostęp 2026-01-26] (ang.).
↑ TâniaT. Nobre TâniaT., Dispersion and colonisation by fungus-growing termites: vertical transmission of the symbiont helps, but then…?, „Communicative & Integrative Biology”, 3 (3), 2010, s. 248–250, DOI: 10.4161/cib.3.3.11415, ISSN 1942-0889, PMID: 20714406, PMCID: PMC2918769 [dostęp 2026-01-26] (ang.).
↑ E.E. Turnbull E.E., R.R. Watling R.R., Some Records of Termitomyces from Old World Rainforests, „Kew Bulletin”, 54 (3), 1999, s. 731–738, DOI: 10.2307/4110869, ISSN 0075-5974, Bibcode: 1999KewBu..54..731T, JSTOR: 4110869 [dostęp 2026-01-26] (ang.).
↑ SoumitraS. Paloi SoumitraS. i inni, Termite Mushrooms (Termitomyces), a Potential Source of Nutrients and Bioactive Compounds Exhibiting Human Health Benefits: A Review, „Journal of Fungi (Basel, Switzerland)”, 9 (1), 2023, s. 112, DOI: 10.3390/jof9010112, ISSN 2309-608X, PMID: 36675933, PMCID: PMC9863917 [dostęp 2026-01-26] (ang.).
↑ D.N.D.N. Pegler D.N.D.N., G.D.G.D. Piearce G.D.G.D., The Edible Mushrooms of Zambia, „Kew Bulletin”, 35 (3), 1980, s. 475–491, DOI: 10.2307/4110017, ISSN 0075-5974, JSTOR: 4110017 [dostęp 2026-01-26] (ang.).
↑ TobiasT. Frøslev TobiasT., The genus Termitomyces [online], www.mycokey.com [dostęp 2026-01-26] (ang.).
↑ Index Fungorum [online], www.indexfungorum.org [dostęp 2026-01-27] (ang.).
↑ RogerR. Heim RogerR., Nouvelles études descriptives sur les Agarics termitophiles d'Afrique tropicale, „Archives du Muséum national d'Histoire naturelle, 6ème série”, 18 (1), 1942, s. 107–166 [dostęp 2026-01-26] (ang.).
↑ Species Fungorum (gatunki) [online], www.speciesfungorum.org [dostęp 2026-01-26] (ang.).

[sf-1] Species Fungorum [online], www.speciesfungorum.org [dostęp 2026-01-26] (ang.).

[Bellanger-2015-2] J. -M.J.-M. Bellanger J. -M.J.-M. i inni, Plunging hands into the mushroom jar: a phylogenetic framework for Lyophyllaceae (Agaricales, Basidiomycota), „Genetica”, 143 (2), 2015, s. 169–194, DOI: 10.1007/s10709-015-9823-8, ISSN 1573-6857, PMID: 25652231 [dostęp 2026-01-26] (ang.).

[Vellinga-2004-3] Else C.E.C. Vellinga Else C.E.C., The Biggest Mushroom? [online], www.mykoweb.com, 2004 [dostęp 2026-01-26] (ang.).

[Nobre-2010-4] TâniaT. Nobre TâniaT., Dispersion and colonisation by fungus-growing termites: vertical transmission of the symbiont helps, but then…?, „Communicative & Integrative Biology”, 3 (3), 2010, s. 248–250, DOI: 10.4161/cib.3.3.11415, ISSN 1942-0889, PMID: 20714406, PMCID: PMC2918769 [dostęp 2026-01-26] (ang.).

[Turnbull-1999-5] E.E. Turnbull E.E., R.R. Watling R.R., Some Records of Termitomyces from Old World Rainforests, „Kew Bulletin”, 54 (3), 1999, s. 731–738, DOI: 10.2307/4110869, ISSN 0075-5974, Bibcode: 1999KewBu..54..731T, JSTOR: 4110869 [dostęp 2026-01-26] (ang.).

[Paloi-2023-6] SoumitraS. Paloi SoumitraS. i inni, Termite Mushrooms (Termitomyces), a Potential Source of Nutrients and Bioactive Compounds Exhibiting Human Health Benefits: A Review, „Journal of Fungi (Basel, Switzerland)”, 9 (1), 2023, s. 112, DOI: 10.3390/jof9010112, ISSN 2309-608X, PMID: 36675933, PMCID: PMC9863917 [dostęp 2026-01-26] (ang.).

[Pegler-1980-7] D.N.D.N. Pegler D.N.D.N., G.D.G.D. Piearce G.D.G.D., The Edible Mushrooms of Zambia, „Kew Bulletin”, 35 (3), 1980, s. 475–491, DOI: 10.2307/4110017, ISSN 0075-5974, JSTOR: 4110017 [dostęp 2026-01-26] (ang.).

[Frøslev-8] TobiasT. Frøslev TobiasT., The genus Termitomyces [online], www.mycokey.com [dostęp 2026-01-26] (ang.).

[if-9] Index Fungorum [online], www.indexfungorum.org [dostęp 2026-01-27] (ang.).

[Heim-1942-10] RogerR. Heim RogerR., Nouvelles études descriptives sur les Agarics termitophiles d'Afrique tropicale, „Archives du Muséum national d'Histoire naturelle, 6ème série”, 18 (1), 1942, s. 107–166 [dostęp 2026-01-26] (ang.).

[sf-2-11] Species Fungorum (gatunki) [online], www.speciesfungorum.org [dostęp 2026-01-26] (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]