Thaumasyt
![]() Thaumasyt z RPA | |
| Właściwości chemiczne i fizyczne | |
| Skład chemiczny |
Ca3(SO4)[Si(OH)6](CO3)·12H2O[1] |
|---|---|
| Twardość w skali Mohsa | |
| Przełam | |
| Łupliwość | |
| Pokrój kryształu | |
| Układ krystalograficzny | |
| Klasa krystalograficzna |
piramidalna[1] |
| Właściwości mechaniczne | |
| Gęstość | |
| Właściwości optyczne | |
| Barwa | |
| Rysa | |
| Połysk | |
| Współczynnik załamania |
1,468–1,507 (jednoosiowy)[1] |
| Inne |
dwójłomność: 0,039[1] |
| Dodatkowe dane | |
| Klasyfikacja Strunza |
7.DG.15[1] |
Thaumasyt – rzadki minerał, będący krzemianem wapnia.
Nazwa wywodzi się z greckiego słowa θαυµαζειν (thaumazein), oznaczającego być zaskoczonym[3], nawiązuje do jego niezwykłego składu chemicznego z anionami węglanowymi, siarczanowymi i heksahydroksykrzemianowymi[1].
Właściwości
Krystalizuje w układzie heksagonalnym. Posiada kryształy o pokroju włóknistym, pryzmatycznym oraz cienkoigiełkowym[2]. Rzadko wykształca kryształy o przekroju sześciokątnym. Występuje w skupieniach wiązkowych, proszkowych, zwartych, masywnych i zbitych[2]. Jest minerałem kruchym, półprzezroczystym do przezroczystego[1]. Częstymi zanieczyszczeniami w strukturze są glin, magnez i żelazo[1].
Występowanie
Występuje w pęcherzykach pogazowych w skałach wulkanicznych, w ksenolitach bogatych w wapń oraz w zmetamorfizowanych utworach manganonośnych[2]. Także jako późny minerał w niektórych złożach rud siarczkowych[4]. Powstaje w wyniku reakcji wód geotermalnych lub wód morskich z bazaltami i tufami[3]. Towarzyszą mu ettringit, aegonit, tobermoryt, afwillit[2], kalcyt, prehnit, pektolit, zeolit, gips, piryt, apofyllit i datolit[1][3].
Miejsce Występowania
Jego typową lokalizacją jest Szwecja[1]. Występuje również w Izraelu, Południowej Afryce, Irlandii, Norwegii, Niemczech, Austrii, Australii, Meksyku oraz w Stanach Zjednoczonych (Wirginia, New Jersey, Kalifornia, Arizona, Utah)[3][1].

Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 Thaumasite, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2025-05-31] (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Rupert Hochleitner, Minerały, kamienie szlachetne, skały, Multico Oficyna Wydawnicza, 15 kwietnia 2022, s. 218, ISBN 978-83-7073-816-7.
- 1 2 3 4 John W. Anthony i inni red., Thaumasite, 2001–2005, Mineralogical Society of America [dostęp 2025-05-31] (ang.).
- ↑ Thaumasite gemstone information [online], www.gemdat.org [dostęp 2025-05-31].
