Thaumasyt

Thaumasyt
Ilustracja
Thaumasyt z RPA
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny

Ca3(SO4)[Si(OH)6](CO3)·12H2O[1]

Twardość w skali Mohsa

3,5[2][1]

Przełam

muszlowy[2], półmuszlowy[1]

Łupliwość

brak[2], słaba/niewyraźna[1]

Pokrój kryształu

cienkoigiełkowy, włóknisty[2], pryzmatyczny[1], promienisty

Układ krystalograficzny

heksagonalny[2][1]

Klasa krystalograficzna

piramidalna[1]

Właściwości mechaniczne

kruchy[2][1]

Gęstość

1,877–1,91 g/cm3[2][1]

Właściwości optyczne
Barwa

biała, jasnożółta; bezbarwny[2][1]

Rysa

biała[2][1]

Połysk

szklisty, jedwabisty[2], matowy[1]

Współczynnik załamania

1,468–1,507 (jednoosiowy)[1]

Inne

dwójłomność: 0,039[1]

Dodatkowe dane
Klasyfikacja Strunza

7.DG.15[1]

Thaumasyt – rzadki minerał, będący krzemianem wapnia.

Nazwa wywodzi się z greckiego słowa θαυµαζειν (thaumazein), oznaczającego być zaskoczonym[3], nawiązuje do jego niezwykłego składu chemicznego z anionami węglanowymi, siarczanowymi i heksahydroksykrzemianowymi[1].

Właściwości

Krystalizuje w układzie heksagonalnym. Posiada kryształy o pokroju włóknistym, pryzmatycznym oraz cienkoigiełkowym[2]. Rzadko wykształca kryształy o przekroju sześciokątnym. Występuje w skupieniach wiązkowych, proszkowych, zwartych, masywnych i zbitych[2]. Jest minerałem kruchym, półprzezroczystym do przezroczystego[1]. Częstymi zanieczyszczeniami w strukturze są glin, magnez i żelazo[1].

Występowanie

Występuje w pęcherzykach pogazowych w skałach wulkanicznych, w ksenolitach bogatych w wapń oraz w zmetamorfizowanych utworach manganonośnych[2]. Także jako późny minerał w niektórych złożach rud siarczkowych[4]. Powstaje w wyniku reakcji wód geotermalnych lub wód morskich z bazaltami i tufami[3]. Towarzyszą mu ettringit, aegonit, tobermoryt, afwillit[2], kalcyt, prehnit, pektolit, zeolit, gips, piryt, apofyllit i datolit[1][3].

Miejsce Występowania

Jego typową lokalizacją jest Szwecja[1]. Występuje również w Izraelu, Południowej Afryce, Irlandii, Norwegii, Niemczech, Austrii, Australii, Meksyku oraz w Stanach Zjednoczonych (Wirginia, New Jersey, Kalifornia, Arizona, Utah)[3][1].

Okaz w towarzystwie zielonego prehnitu z Wirginii

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 Thaumasite, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2025-05-31] (ang.).
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Rupert Hochleitner, Minerały, kamienie szlachetne, skały, Multico Oficyna Wydawnicza, 15 kwietnia 2022, s. 218, ISBN 978-83-7073-816-7.
  3. 1 2 3 4 John W. Anthony i inni red., Thaumasite, 2001–2005, Mineralogical Society of America [dostęp 2025-05-31] (ang.).
  4. ↑ Thaumasite gemstone information [online], www.gemdat.org [dostęp 2025-05-31].