Thecagaster

	Thecagaster
	Selys, 1854
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	stawonogi
Gromada	owady
Podgromada	uskrzydlone
Rząd	ważki
Podrząd	ważki różnoskrzydłe
Nadrodzina	Cordulegastroidea
Rodzina	szklarnikowate
Rodzaj	Thecagaster
	Typ nomenklatoryczny
	Thecagaster brevistigma Selys, 1854
Synonimy
	Allogaster Selys; Sonjagaster Lohmann, 1992; Kuldanagaster Yousuf & Yunus, 1974;
	Allogaster Selys; Sonjagaster Lohmann, 1992; Kuldanagaster Yousuf & Yunus, 1974;
Gatunki
	11 gatunków – zobacz opis w tekście
	11 gatunków – zobacz opis w tekście

Thecagaster – rodzaj ważek z rodziny szklarnikowatych (Cordulegastridae)^[2].

Występowanie

Rodzaj obejmuje gatunki szeroko rozprzestrzenione w Eurazji^[4]^[5]. W Polsce występuje jeden gatunek – szklarnik górski^[6]. Ważki te preferują zazwyczaj niewielkie strumienie, źródła i wysięki w obszarach górskich^[3].

Systematyka

Takson ten wprowadził (w randze podrodzaju rodzaju Cordulegaster) w 1854 roku belgijski polityk i zoolog Edmond de Sélys Longchamps dla nowo opisanego przez siebie gatunku Thecagaster brevistigma^[1]. Później takson ten był synonimizowany z Cordulegaster^[3]^[7]. W 2024 roku Schneider i inni na podstawie badań filogenetyki molekularnej wydzielili Thecagaster z Cordulegaster w randze rodzaju^[3]. Oprócz 10 gatunków uprzednio należących do Cordulegaster autorzy włączyli do Thecagaster także jeden gatunek zaliczany dotąd do Neallogaster – Neallogaster pekinensis^[3].

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki^[2]:

Thecagaster amasina (Morton, 1916)
Thecagaster bidentata (Selys, 1843) – szklarnik górski
Thecagaster brevistigma (Selys, 1854)
Thecagaster buchholzi (Lohmann, 1993)
Thecagaster charpentieri (Kolenati, 1846)
Thecagaster cilicia (Schneider, Vierstraete, Müller, van Pelt, Casers, Ikemeyer, Snegovaya & Dumont, 2021)
Thecagaster coronata (Morton, 1916)
Thecagaster helladica (Lohmann, 1993)
Thecagaster insignis (Schneider, 1845)
Thecagaster mzymtae (Bartenev, 1929)
Thecagaster pekinensis (Selys, 1886)

Przypisy

1 2 E. deE. Selys-Longchamps E. deE., Synopsis des Gomphines, „Bulletins de l'Académie royale des sciences, des lettres et des beaux-arts de Belgique”, 21 (2), Bruxelles 1854, s. 103 (fr.).
1 2 3 Paulson, D., Schorr, M., Abbott, J., Bota-Sierra, C., Deliry, C., Dijkstra, K.-D. & Lozano, F. (koordynatorzy), World Odonata List [online], OdonataCentral, University of Alabama, 2025 [dostęp 2025-08-22] (ang.).
1 2 3 4 5 6 7 ThomasT. Schneider ThomasT. i inni, Molecular Phylogeny of the Family Cordulegastridae (Odonata) Worldwide, „Insects”, 15 (8), 2024, s. 622, DOI: 10.3390/insects15080622, PMID: 39194826, PMCID: PMC11354498 (ang.).
↑ wynik wyszukiwania: Cordulegaster. [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [on-line]. [dostęp 2025-08-22]. (ang.).
↑ Neallogaster pekinensis, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2022 [dostęp 2025-08-22] (ang.).
↑ Jacek Wendzonka. Klucz do oznaczania dorosłych ważek (Odonata) Polski (pdf). „Odonatrix – Biuletyn Sekcji Odonatologicznej Polskiego Towarzystwa Entomologicznego”. 1 (Suplement), czerwiec 2005. ISSN 1733-8239.
↑ D. Paulson, M. Schorr & C. Deliry, World Odonata List, 4 grudnia 2022 [zarchiwizowane 2022-12-06] (ang.).

[oryg-1] 1 2 E. deE. Selys-Longchamps E. deE., Synopsis des Gomphines, „Bulletins de l'Académie royale des sciences, des lettres et des beaux-arts de Belgique”, 21 (2), Bruxelles 1854, s. 103 (fr.).

[wol-2] 1 2 3 Paulson, D., Schorr, M., Abbott, J., Bota-Sierra, C., Deliry, C., Dijkstra, K.-D. & Lozano, F. (koordynatorzy), World Odonata List [online], OdonataCentral, University of Alabama, 2025 [dostęp 2025-08-22] (ang.).

[schneider-3] 1 2 3 4 5 6 7 ThomasT. Schneider ThomasT. i inni, Molecular Phylogeny of the Family Cordulegastridae (Odonata) Worldwide, „Insects”, 15 (8), 2024, s. 622, DOI: 10.3390/insects15080622, PMID: 39194826, PMCID: PMC11354498 (ang.).

[iucn-4] wynik wyszukiwania: Cordulegaster. [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [on-line]. [dostęp 2025-08-22]. (ang.).

[iucn2-5] Neallogaster pekinensis, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2022 [dostęp 2025-08-22] (ang.).

[Klucz-6] Jacek Wendzonka. Klucz do oznaczania dorosłych ważek (Odonata) Polski (pdf). „Odonatrix – Biuletyn Sekcji Odonatologicznej Polskiego Towarzystwa Entomologicznego”. 1 (Suplement), czerwiec 2005. ISSN 1733-8239.

[wol2022-7] D. Paulson, M. Schorr & C. Deliry, World Odonata List, 4 grudnia 2022 [zarchiwizowane 2022-12-06] (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]