Thelidium

Sutkowiec
Ilustracja
Thelidium litorale
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

workowce

Klasa

Eurotiomycetes

Rząd

brodawnicowce

Rodzina

brodawnicowate

Rodzaj

sutkowiec

Nazwa systematyczna
Thelidium A. Massal
Framm. Lichenogr.: 15 (1855)
Typ nomenklatoryczny

Thelidium amylaceum A. Massal. 1855

Thelidium A. Massal (sutkowiec) – rodzaj grzybów z rodziny brodawnicowatych (Verrucariaceae)[1]. Ze względu na współżycie z glonami zaliczany jest do grupy porostów[2].

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Verrucariaceae, Verrucariales, Chaetothyriomycetidae, Eurotiomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi[1].

Rodzaj Thelidium utworzył Abramo Bartolommeo Massalongo w 1855 r. Gatunkiem typowym jest Thelidium amylaceum A. Massal. 1855[1]. Nazwa polska według Wiesława Fałtynowicza[2]. Synonimy nazwy naukowej[3]: Acrotellomyces Cif. & Tomas., Acrotellum Tomas. & Cif., Bottariomyces Cif. & Tomas., Bunodea A. Massal., Chrooicia Trevis., Clypeosphaeria subgen. Starbaeckiella Sacc. & P. Syd., Coenicia Trevis., Coenoicia Trevis., Involucrothele Servít, Melanotheca Fée, Mycopyrenula Vain., Papulare Tomas. & Cif., Papulariomyces Cif. & Tomas., Paraphysothele Zschacke, Parathelium Nyl., Parmentaria Fée, Parmentariomyces Cif. & Tomas., Parmentieria Trevis., Phragmothele Clem., Pleamphisphaeria Höhn., Pleurotheliopsis Zahlbr., Pleurothelium Müll. Arg., Pyrenastromyces Cif. & Tomas., Pyrenophoromyces Cif. & Tomas., Pyrenophorum Tomas. & Cif., Pyrenula Ach., K. Starbaeckiella (Sacc. & P. Syd.) Syd. & P. Syd., Thelidiomyces Cif. & Tomas., Titanella Syd. & P. Syd.

Gatunki występujące w Polsce: Thelidium aphanes J. Lahm 1884– sutkowiec skryty

  • Thelidium aquaticum Servít 1953 – sutkowiec wodny
  • Thelidium athallinum Servít 1946[4] – sutkowiec bezplechowy (okrywnica bezplechowa)
  • Thelidium circumpersellum (Nyl.) Zschacke 1913 – sutkowiec mokry
  • Thelidium decipiens (Hepp) Kremp. 1861 – sutkowiec zwodniczy (s. mączysty, s. wgłębiony, s. zatopiony)
  • Thelidium dionantense (Hue) Zahlbr. 1921[4] – sutkowiec dionancki
  • Thelidium fontigenum A. Massal. 1856 – sutkowiec kaskadowy (okrywnica kaskadowa)
  • Thelidium fumidum (Nyl.) Hazsl. 1884 – sutkowiec czarniawy (okrywnica czarniawa)
  • Thelidium gisleri (Müll. Arg.) Zahlbr. 1921[4] – sutkowiec Gislera (okrywnica szara)
  • Thelidium incavatum Nyl. ex Mudd 1861 – sutkowiec wydrążony
  • Thelidium klementii Servít 1954 – sutkowiec Klementa
  • Thelidium lahmianum Lojka ex Zschacke 1920[4] – sutkowiec Lahma (okrywnica Lahma)
  • Thelidium methorium (Nyl.) Hellb. – sutkowiec miedziany (okrywnica miedziana)
  • Thelidium minimum (A. Massal. ex Körb.) Arnold 1871 – sutkowiec drobny (okrywnica drobna)
  • Thelidium minutulum Körb. 1863 – sutkowiec wierzchołkowy (s. marglowy, okrywnica marglowa)
  • Thelidium olivascens (Zahlbr.) J. Nowak & Tobol. 1975 – sutkowiec oliwkowy
  • Thelidium papulare (Fr.) Arnold 1885 – sutkowiec pęcherzykowaty (komornica pęcherzykowata)
  • Thelidium pluvium Orange 1991 – sutkowiec jasny
  • Thelidium pyrenophorum (Ach.) Körb. 1855 – sutkowiec okazały (s. Ungera, okrywnica okazała)
  • Thelidium rehmii Zschacke 1920[4] – sutkowiec Rehma
  • Thelidium rimosulum Ceyn.-Giełd. 2007- sutkowiec kujawski
  • Thelidium scrobiculare (Garov.) Arnold 1885[4] – sutkowiec dziobaty
  • Thelidium subabsconditum Eitner 1911 – sutkowiec niebieskawy
  • Thelidium submethorium (Vain.) Zahlbr. 1921[4] – sutkowiec podwodny
  • Thelidium velutinum (Bernh.) Körb. 1863[4] – sutkowiec aksamitny
  • Thelidium zahlbruckneri Servít 1953[4] – sutkowiec Zahlbrucknera
  • Thelidium zwackhii (Hepp) A. Massal. 1855 – sutkowiec Zwackha

Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum[5]. Wykaz gatunków i nazwy polskie według Lichenes of Poland. A fifth annotated checklist[6] oraz W. Fałtynowicza[2].

Przypisy

  1. 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2019-12-17] (ang.).
  2. 1 2 3 Wiesław Fałtynowicz, Krytyczna lista porostów i grzybów naporostowych Polski, Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 2003, s. 303–305, ISBN 83-89648-06-7.
  3. ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2015-02-04] (ang.).
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Według Index Fungorum takson niepewny.
  5. ↑ Index Fungorum (gatunki) [online] [dostęp 2015-02-27] (ang.).
  6. ↑ Wiesław Fałtynowicz i inni, Lichenes of Poland. A fifth annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2024, s. 514–519, ISBN 978-83-62975-47-1 (ang.).