Theophil von Podbielski
Theophil Eugen Anton von Podbielski (ur. 17 października 1814 w Köpenick; zm. 31 października 1879 w Berlinie) – pruski wojskowy polskiego pochodzenia, generał kawalerii Armii Cesarstwa Niemieckiego, uczestnik wojny prusko-austriackiej i wojny francusko-pruskiej, Generalny Inspektor Artylerii.
Życiorys
W 1831 roku rozpoczął służbę w 1. Pułku Ułanów. Po otrzymaniu, dwa lata później, stopnia podporucznika (niem. Secondelieutenant) został przeniesiony do 4. Pułku Ułanów. W latach 1836-1839 pobierał nauki w Szkole Wojennej w Berlinie, a po jej ukończeniu trafił do Brygady Artylerii Gwardii[1]. W 1841 roku został adiutantem w dowództwie 5. Brygady Kawalerii[2]. W 1848 roku, będąc już porucznikiem (niem. Premiereleutnant) objął identyczne stanowisko w dowództwie 9. Dywizji Piechoty[3].
Po awansie na rotmistrza (niem. Rittmeister) w 1849 roku trafił do sztabu 6. Dywizji Piechoty, gdzie objął stanowisko przewodniczącego komisji egzaminacyjnej dla podchorążych oraz dyrektora szkoły wojskowej przy III Korpusie Armijnym[4]. W 1853 roku został adiutantem w dowództwie generalnym tego Korpusu[5]. W 1855 roku awansował na majora i otrzymał stanowisko sztabowe w III Korpusie[6], które pełnił niecały rok. Następnie został dowódcą eskadronu w 6. Pułku Kirasjerów. W latach 1857-1863 dowodził kolejno 3. Pułkiem Huzarów oraz 12. Pułkiem Huzarów[7]. W tym czasie otrzymał awanse na podpułkownika (niem. Oberstleutnant) w 1859 roku[8] i na pułkownika (niem. Oberst) w 1861 roku[9].
W 1863 roku stanął na czele 16. Brygady Kawalerii[10]. Po wybuchy wojny duńskiej został przeniesiony na stanowisko kwatermistrza w Armii Holsztynu feldmarszałka Friedricha von Wrangla. W trakcie konfliktu brał między innymi udział w walkach pod Dybbøl i w szturmie na okopy na wyspie Als. W sztabie armii Księstwa Holsztynku pozostał po zakończeniu walk, do czasu awansu na generała majora (niem. Generalmajor) w 1865 roku. Wówczas został mianowany szefem Departamentu Wojny Ogólnej w pruskim Ministerstwie Wojny[11]. Po wybuchu wojny z Cesarstwem Austriackim został generalnym kwatermistrzem armii walczącej na Morawach. Walczył między innymi w bitwie pod Sadową, za uczestnictwo w której otrzymał najwyższe pruskie odznaczenie wojenne - Order Pour le Mérite. Po zakończeniu wojny powrócił do Ministerstwa Wojny, a w 1867 roku awansował na generała porucznika (niem. Generalleutnant)[12].
Wraz z wybuchem wojny prusko-francuskiej ponownie został mianowany generalnym kwatermistrzem armii. Uczestniczył w walkach pod Noiseville, Gravelotte i pod bitwa pod Sedanem, a za udział w oblężeniu Paryża otrzymał liście dębu do Orderu Pour le Mérite. W 1872 roku został Generalnym Inspektorem Artylerii oraz członkiem Narodowej Komisji Obrony. Powierzono mu również funkcję kuratora Szkoły Artylerii i Inżynierii w Berlinie[13]. Rok później awansował na generała kawalerii (niem. General der Cavallerie), a cesarz Wilhelm I mianował go szefem 5. Pułku Artylerii Polowej oraz nadał prawo noszenia munduru 12. Pułku Huzarów[14]. Generalnym Inspektorem Artylerii Theophil von Podbielski pozostawał do swojej śmierci w 1879 roku, a w 1889 roku 5. Pułk Artylerii Polowej zyskał jego imię.
Życie prywatne
Pochodził z jednego z polskich rodów szlacheckich. 28 kwietnia 1843 poślubił Agnes von Jagow (1823-1887). Ich synem był sekretarz stanu, pruski minister rolnictwa Victor von Podbielski (1844-1916), zaś wnukiem - polityk NSDAP i nadburmistrz Frankfurtu nad Odrą Viktor von Podbielski (1892-1945).
Odznaczenia
Odznaczenia gen. von Podbielskiego to między innymi[15]:
- Krzyż Wielki Orderu Orła Czerwonego z liśćmi dębu i mieczami
- Order Pour le Mérite z liśćmi dębu
- Order Królewski Korony II klasy z mieczami
- Komandor Orderu Hohenzollernów z mieczami
- Krzyż Żelazny I klasy (Prusy)
- Krzyż Żelazny II klasy
- Krzyż Wielki Orderu Alberta Niedźwiedzia (Anhalt)
- Krzyż Wielki Orderu Lwa Zeryngeńskiego z mieczami (Badenia)
- Krzyż Wielki Orderu Zasługi Wojskowej (Bawaria)
- Krzyż Wielki Order Zasługi Filipa Wspaniałomyślnego (Hesja)
- Medal Zasługi Wojskowej z mieczami (Schaumburg-Lippe)
- Krzyż Zasługi Wojskowej I klasy (Meklemburgia)
- Kawaler Krzyża Wielkiego Orderu Lwa Niderlandzkiego (Niderlandy)
- Krzyż Wielki Orderu Leopolda z dekoracją wojenną (Austro-Węgry)
- Krzyż Wielki Orderu Domowego i Zasługi z mieczami (Oldenburg)
- Cesarski i Królewski Order Orła Białego (Imperium Rosyjskie)
- Krzyż Wielki Orderu Zasługi z dekoracją wojenną (Saksonia)
- Krzyż Wielki Orderu Alberta (Saksonia)
- Krzyż Wielki Orderu Sokoła Białego (Saksonia)
- Krzyż Wielki Orderu Korony Wirtemberskiej (Wirtembergia)
- Krzyż Wielki Orderu Fryderyka (Wirtembergia)
- Krzyż Wielki Orderu Zasługi Wojskowej (Wirtembergia)
Przypisy
- ↑ Rangliste 1840 ↓, s. 161.
- ↑ Rangliste 1842 ↓, s. 23.
- ↑ Rangliste 1849 ↓, s. 49.
- ↑ Rangliste 1850 ↓, s. 46.
- ↑ Rangliste 1854 ↓, s. 39.
- ↑ Rangliste 1856 ↓, s. 48.
- ↑ Rangliste 1858 ↓, s. 179.
- ↑ Rangliste 1860 ↓, s. 212.
- ↑ Rangliste 1862 ↓, s. 236.
- ↑ Rangliste 1864 ↓, s. 85.
- ↑ Rangliste 1866 ↓, s. 27.
- ↑ Rangliste 1868 ↓, s. 23.
- ↑ Rangliste 1872 ↓, s. 96.
- ↑ Rangliste 1873 ↓, s. 87.
- ↑ Rangliste 1879 ↓, s. 86.
Bibliografia
- Zdjęcie
- Gothaisches Genealogisches Taschenbuch der Adeligen Häuser, Alter Adel und Briefadel 1928, Seite 452, Verlag Justus Perthes, Gotha 1928.
- Gustav von Glasenapp: Ergänzung zum Generalstabswerk 1866 und 1870 - 71: Lieferung 7 und 8. Berlin: Hanseatische Verangsanstalt, 1880. [dostęp 2025-01-07]. (niem.).
- Rang- und Quartier-Liste der Königlich-Preußischen Armee. 1834, Berlin: E. S. Mittler, 1833 [dostęp 2026-01-07] (niem.).
- Rang- und Quartier-Liste der Königlich-Preußischen Armee. 1840, Berlin: E. S. Mittler und Sohn, 1840 [dostęp 2026-01-07] (niem.).
- Rang- und Quartier-Liste der Königlich-Preußischen Armee. 1842, Berlin: E. S. Mittler und Sohn, 1842 [dostęp 2026-01-07] (niem.).
- Rang- und Quartier-Liste der Königlich-Preußischen Armee. 1849, Berlin: E. S. Mittler und Sohn, 1849 [dostęp 2026-01-07] (niem.).
- Rang- und Quartier-Liste der Königlich-Preußischen Armee. 1850, Berlin: E. S. Mittler und Sohn, 1850 [dostęp 2026-01-07] (niem.).
- Rang- und Quartier-Liste der Königlich-Preußischen Armee. 1854, Berlin: E. S. Mittler und Sohn, 1854 [dostęp 2026-01-07] (niem.).
- Rang- und Quartier-Liste der Königlich-Preußischen Armee. 1856, Berlin: E. S. Mittler und Sohn, 1856 [dostęp 2026-01-07] (niem.).
- Rang- und Quartier-Liste der Königlich-Preußischen Armee. 1858, Berlin: E. S. Mittler und Sohn, 1858 [dostęp 2026-01-07] (niem.).
- Rang- und Quartier-Liste der Königlich-Preußischen Armee. 1858, Berlin: E. S. Mittler und Sohn, 1858 [dostęp 2026-01-07] (niem.).
- Rang- und Quartier-Liste der Königlich-Preußischen Armee. 1860, Berlin: E. S. Mittler und Sohn, 1860 [dostęp 2026-01-07] (niem.).
- Rang- und Quartier-Liste der Königlich-Preußischen Armee. 1862, Berlin: E. S. Mittler und Sohn, 1862 [dostęp 2026-01-07] (niem.).
- Rang- und Quartier-Liste der Königlich-Preußischen Armee. 1864, Berlin: E. S. Mittler und Sohn, 1864 [dostęp 2026-01-07] (niem.).
- Rang- und Quartier-Liste der Königlich-Preußischen Armee. 1866, Berlin: E. S. Mittler und Sohn, 1866 [dostęp 2026-01-07] (niem.).
- Rang- und Quartier-Liste der Königlich-Preußischen Armee. 1868, Berlin: E. S. Mittler und Sohn, 1868 [dostęp 2026-01-07] (niem.).
- Rang- und Quartier-Liste der Königlich-Preußischen Armee. 1872, Berlin: E. S. Mittler und Sohn, 1872 [dostęp 2026-01-07] (niem.).
- Rang- und Quartier-Liste der Königlich-Preußischen Armee. 1873, Berlin: E. S. Mittler und Sohn, 1873 [dostęp 2026-01-07] (niem.).
- Rang- und Quartier-Liste der Königlich-Preußischen Armee. 1879, Berlin: E. S. Mittler und Sohn, 1879 [dostęp 2026-01-07] (niem.).
