Thomas Lukaszuk

Thomas Adam Lukaszuk

Thomas Lukaszuk w 2012
Data i miejsce urodzenia	1969 Wejherowo, Polska
Deputowany do Zgromadzenia Legislacyjnego Alberty
Okres	od 12 marca 2001 do 5 maja 2015
Przynależność polityczna	Progresywni Konserwatyści
Poprzednik	Pamela Paul
Następca	Nicole Goehring
8. wicepremier Alberty
Okres	od 8 maja 2012 do 13 grudnia 2013
Przynależność polityczna	Progresywni Konserwatyści
Poprzednik	Doug Horner
Następca	Dave Hancock

Thomas Adam Lukaszuk (ur. 5 kwietnia 1969 w Wejherowie^[1]) – kanadyjski polityk polskiego pochodzenia, społecznik i działacz polonijny^[2].

Urodził się w Wejherowie, ojciec był marynarzem, pływającym na statkach rybackich „Dalmoru”, matka działaczką NSZZ „Solidarność”. Dorastał w Gdyni. W 1979 roku ojciec w czasie nieplanowanego zawinięcia jego jednostki do portu St. John’s zmylił osoby z ramienia partii nadzorujące dyscyplinę na statku i pozostał na lądzie, po czym uzyskał azyl polityczny i zamieszkał w Kanadzie. Matka z Tomaszem i młodszym synem, tracąc w Polsce zajmowane służbowe mieszkanie i porzucając cały majątek, na podstawie dokumentu zezwalającego na podróż w jedną stronę i wykluczającego możliwość powrotu do ojczyzny z bagażem ograniczonym do jednej walizki przyjechała do Kanady w 1982 roku. Rodzina osiedliła się w Sydney w prowincji Nowa Szkocja, a po roku przeniosła się do Edmonton w prowincji Alberta^[3].

Absolwent University of Alberta. Od 8 maja 2012 wicepremier, prezes Komisji Wykonawczej Rady Ministrów i przedstawiciel Alberty w Siłach Zbrojnych Kanady w gabinecie postępowej konserwatystki Alison Redford^[4]. Od 4 lutego 2013 minister przedsiębiorczości i studiów wyższych (Minister of Enterprise and Advanced Education) rządu prowincji Alberta^[1].

Pierwszy w historii Kanady wicepremier, minister i członek Rady Ministrów stanu Alberta, urodzony w Polsce^[2][5][6].

Współzałożyciel organizacji charytatywnej, budującej place zabaw dla dzieci w ubogich częściach świata, m.in. w Tajlandii, Kambodży, Filipinach, Nikaragui i Wietnamie. W 2006 organizował pomoc dla dotkniętej powodzią prowincji Leyte na Filipinach, w 2007 koordynował zakup i transport 14 000 drzewek oliwnych dla zniszczonych pożarami obszarów Grecji, w 2008 przeprowadził zbiórkę dla powodzian w Polsce i niemieckiej miejscowości Grimma^[3.1].

W 2020 roku Łukaszuk, będący komentatorem wydarzeń politycznych w telewizji CBC wraz z B’nai B’rith, najstarszą żydowską organizacją na świecie, wymógł na archidiecezji w Edmonton, aby zabroniła Tadeuszowi Rydzykowi wygłaszania kazań podczas wizyty w Kanadzie. Lukaszuk doprowadził również do zaprzestania emitowania programów należącego do Rydzyka Radia Maryja przez rozgłośnię w Toronto. Rydzyk był krytykowany za propagowanie poglądów homofobicznych i antysemickich oraz za wypowiedzi przeciwko aborcji i Unii Europejskiej^[7]. Również w 2020 Lukaszuk wysłał petycję w sprawie „ukrócenia politycznej działalności Tadeusza Rydzyka” bezpośrednio do papieża oraz jej kopię do nuncjusza papieskiego w Kanadzie Luigiego Bonazziego. Petycja autorstwa dwóch Polaków, podpisana została przez przeszło 100 tysięcy osób. Do petycji Lukaszuk dołączył swój list, w którym poinformował, że „według raportu Departamentu Stanu USA z 2008 r., Radio Maryja jest jednym z najbardziej rażących antysemickich mediów w Europie”^[7]. Lukaszuk występował przeciwko organizowanym przez Rydzyka spotkaniom, w których uczestnictwo jest płatne, deklarował również działania w celu pozbawienia fundacji ojca Rydzyka i Radiu Maryja statusu organizacji charytatywnej, co miało utrudnić zbieranie dotacji w Kanadzie^[8].

W 2023 r. Thomas Lukaszuk – po zapoznaniu się z zaszyfrowaną korespondencją pomiędzy oddziałem Polskiego Departamentu Spraw Zagranicznych, którego zadaniem jest współpraca ze społecznościami Polonii, a konsulem generalnym w Vancouver Andrzejem Mańkowskim z marca, kwietnia i czerwca 2022 r.^[7] – publicznie oświadczył, że polski rząd próbował inwigilować go poprzez swoje placówki dyplomatyczne w Kanadzie. Twierdził, że polski resort spraw zagranicznych chciał, by polski konsul w Vancouver zbierał informacje o jego działalności społecznej i politycznej – również tych niejawnych lub prywatnych^[9].

Konsul generalny RP w Vancouver, Andrzej Mańkowski, trzykrotnie otrzymywał polecenia sporządzenia „pogłębionych notatek” o Lukaszuku – co miał ignorować, wskutek czego został odwołany z funkcji w sierpniu 2023^[9]. Kanadyjski rząd federalny wszczął analizę tych zarzutów, traktując sprawę poważnie jako możliwe naruszenie protokołów dyplomatycznych^[9].

Lukaszuk określił takie działania jako naruszenie jego praw człowieka oraz jako „nielegalne i obrażające wszystkich”, komentując je w rozmowach z mediami^[7].

Rzecznik polskiego MSZ Łukasz Jasina nie potwierdził szczegółów korespondencji, ale twierdził, że działania placówek dyplomatycznych mieszczą się w ramach praw i przywilejów określonych w Konwencji wiedeńskiej o stosunkach dyplomatycznych^[7].

• Thomas Lukaszuk MLA
• CDRS International CDRS website