Timajos

Timajos
Τίμαιος
ilustracja
Miejsce urodzenia

Tauromenion

Zawód, zajęcie

historyk

Timajos z Tauromenion (stgr. Τίμαιος[1]; druga połowa IV w. p.n.e. – pierwsza połowa III w.p.n.e.[2]) – historyk[3] grecki z Sycylii. Syn Andromachosa[4], założyciela Tauromenionu (dzisiejszej Taorminy). Przebywał w Atenach jako metojk, prawdopodobnie na skutek zajęcia jego rodzinnego miasta przez Agatoklesa[4][5].

Autor utworu chronograficznego Zwycięzcy olimpijscy (gr. Ὀλυμπιονῖκαι) oraz Dziejów (Ἱστορίαι, tytułowanych także: Sprawy Sycylijskie – Italiká kaj Sikeliká)[4] w 38 księgach (zachowanych we fragmentach), poświęconych dziejom Greków na Zachodzie (na Sycylii, w Italii i południowej Galii), słabo w tamtym czasie znanym w reszcie greckiego świata. Początkowe pięć ksiąg było wprowadzeniem geograficzno-etnograficznym opisującym ludy z jakim Grecy zetknęli się na tamtych obszarach[5], reszta obejmowała historię od czasów mitycznych do roku 264 p.n.e.[2] W utworze tym Timajos dał wyraz swojej nienawiści do tyranii, krytykując zwłaszcza Agatoklesa[2]. Pod koniec życia Timajos stworzył dodatek opisujący wyprawę Pyrrusa do Italii i na Sycylię.

Praca Timajosa szybko stała się popularna i zyskała poważanie, to prawdopodobnie ona zapoczątkowała praktykę datowania wydarzeń według olimpiad[6]. Także Rzymianie późniejszych czasów docenili jego dzieło (i wykorzystywali je jako źródło we własnej historiografii, tworzonej później), gdyż był jednym z pierwszych historyków, którzy dostrzegli rosnące znaczenie ich miasta[5]. Polibiusz, mimo że w swojej pracy rozpoczął opis historii od momentu zakończenia utworu Timajosa, był ostrym krytykiem autora Dziejów. Zarzucał mu brak doświadczenia politycznego, wojskowego, brak podróży i czerpanie wiedzy wyłącznie z książek (użył określenia: historyk książkowy - bybliakós)[5]. Nisko oceniał przemowy, które Timajos władał w usta postaci historycznych, a także opisy bitew, wydaje się jednak, że poza tymi elementami Dzieje były utworem rzetelnym[5]. Z zarzutów Polibiusza wynika, że Timajosa interesowały oprócz badań historycznych także antykwaryczne (poszukiwał m.in. starych inskrypcji w celu wydobycia szczegółowych informacji); była to postawa typowa dla tzw. historyków lokalnych okresu hellenistycznego, którzy opisywali zwykle dzieje jednego polis[7].

Przypisy

  1. ↑ Od timé 'cześć, szacunek, obawa' (Timaios)
  2. 1 2 3 Wipszycka i Bravo 2010 ↓, s. 118.
  3. ↑ Należy go odróżnić od noszącego to samo imię astronoma z Lokrów znanego z dialogu Timajos.
  4. 1 2 3 Mała encyklopedia kultury antycznej, PWN, wydanie piąte, Warszawa 1983, ISBN 83-01-03529-3, s. 746
  5. 1 2 3 4 5 Wipszycka i Bravo 2010 ↓, s. 594.
  6. ↑ Część badaczy uważa, że zasługę tę należy przypisać Chronografii Eratostenesa, patrz: Wipszycka i Bravo 2010 ↓, s. 594
  7. ↑ Wipszycka i Bravo 2010 ↓, s. 595.

Bibliografia

  • Ewa Wipszycka, Benedetto Bravo: Historia starożytnych Greków. T. 3: Okres hellenistyczny. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego, 2010. ISBN 978-83-235-0612-6.
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.