Tinicephalus hortulanus

Tinicephalus hortulanus
(Meyer-Dür, 1843)
ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

stawonogi

Gromada

owady

Podgromada

uskrzydlone

Rząd

pluskwiaki

Podrząd

pluskwiaki różnoskrzydłe

Rodzina

tasznikowate

Podrodzina

Phylinae

Plemię

Phylini

Rodzaj

Tinicephalus

Podrodzaj

Tinicephalus s.str.

Gatunek

Tinicephalus (Tinicephalus) hortulanus

Synonimy
  • Capsus hortulanus Meyer-Dür, 1843
  • Macrocoleus femoralis Reuter, 1879
  • Tinicephalus brevipes Wagner, 1949
  • Tinicephalus brevipes var. nigrosignatus Polentz, 1957
  • Tinicephalus luridus Wagner, 1976

Tinicephalus hortulanus – gatunek pluskwiaka z podrzędu różnoskrzydłych, rodziny tasznikowatych i podrodziny Phylinae. Zamieszkuje Europę, zachodnią Azję i Afrykę Północną. Zarówno larwy, jak i owady dorosłe są fitofagami ssącymi soki z posłonków.

Taksonomia

Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1843 roku przez Rudolfa L. Meyera-Düra pod nazwą Capsus hortulanus. Jako miejsce typowe wskazano Burgdorf w Szwajcarii[1][2]. W 1858 roku Franz X. Fieber przeniósł go do nowego, monotypowego wówczas rodzaju Tinicephalus[3].

Opisany w 1879 roku przez Oda Reutera z Alzacji Macrocoleus femoralis[4] oraz opisany w 1949 roku przez Eduarda Wagnera z Mombachu Tinicephalus brevipes[5] zsynonimizowane zostały z T. hortulanus w 1993 roku przez Armanda Matocqa[6]. Z kolei opisany w 1976 roku przez Wagnera z Bileciku Tinicephalus luridus[7] zsynonimizowany został z omawianym taksonem przez Matocqa w 2004 roku[8].

Morfologia

Pluskwiak osiągający od 3,5 do 4,2 mm długości ciała, które to ma podługowato-owalny zarys. Ubarwione bywa od zielonkawego przez zielonkawożółte do żółtawego, niekiedy z odcieniem pomarańczowym. Oskórek porastają długie, jasne i ciemne włoski. Niemal walcowate czułki gęsto porośnięte są włoskami bardzo krótkimi. Barwę mają jasną z drobnym, czarnym punktowaniem na członie pierwszym. Kłujka ku tyłowi wykracza poza ostatnią parę bioder. Półpokrywy cechują się brązowawą lub szarawą zakrywką z jasnym użyłkowaniem i jasną kropką styczną do klinika. Odnóża są jasne z przyciemnionym ostatnim członem stóp oraz ciemnym punktowaniem na udach ostatniej pary. Genitalia samca mają rozdwojony u wierzchołka narząd kopulacyjny[9].

Ekologia i występowanie

Owad ciepłolubny, występujący głównie na murawach kserotermicznych[9] i innych łąkach o wapiennym lub kredowym podłożu[10]. Zarówno larwy, jak i owady dorosłe są fitofagami ssącymi soki z posłonków. Osobniki dorosłe obserwuje się od czerwca do lipca[9] lub sierpnia[10]. Zimowanie ma miejsce w stadium jaja. Na świat wydawane jest jedno pokolenie rocznie[9].

Gatunek palearktyczny. W Europie znany jest z Hiszpanii, Wielkiej Brytanii, Francji, Belgii, Luksemburga, Niemiec, Szwajcarii, Austrii, Włoch, Norwegii, Polski, Czech, Słowacji, Węgier, Ukrainy, Rumunii, Bułgarii, Słowenii, Chorwacji, Bośni i Hercegowiny, Albanii, Macedonii Północnej, Grecji oraz południa europejskiej części Rosji[11]. W Afryce notowany jest z Maroka i Algierii. W Azji podawany jest z Gruzji, Armenii i anatolijskiej części Turcji[11][9].

W Polsce jest jedynym przedstawicielem rodzaju i owadem dość rzadkim[9], znanym tylko z południowej części kraju, na północ sięgającym po Głogów i Wzgórza Trzebnickie, a na północny wschód po Garb Pińczowski, najliczniej stwierdzanym z Wyżyny Krakowsko-Wieluńskiej[12].

Przypisy

  1. ↑ L.R. Meyer: Verzeichnis der in der Schweiz einheimischen Rhynchoten (Hemiptera Linn.). Erstes Heft. Die Familie der Capsini. Solothurn: Jent & Gassmann, 1843, s. 11-116.
  2. ↑ Berend Aukema (red.): Tinicephalus (Tinicephalus) hortulanus (Meyer-Dür, 1843) – Taxonomy and synonyms. [w:] Catalogue of Palearctic Heteroptera [on-line]. Naturalis Biodiversity Center. [dostęp 2025-12-17].
  3. ↑ F.X. Fieber. Criterien zur generischen Theilung der Phytocoriden (Capsini aut.). „Wiener Entomologische Monatschrift”. 2, s. 289-327, 329-347, 388, 1858.
  4. ↑ O.M. Reuter: Hemiptera Gymnocerata Europae. Hémiptères Gymnocérates d'Europe, du bassin de la Méditerranée et de l'Asie Russe. II. Helsingfors: 1879, s. 189-312.
  5. ↑ E. Wagner. Tinicephalus brevipes n. sp., eine neue deutsche Miridenart (Hem. Heteropt. Miridae). „Verhandlungen des Vereins für Naturwissenschaftliche Heimatforschung zu Hamburg.”. 30, s. 59-62, 1949.
  6. ↑ A. Matocq. Révision du genre Tinicephalus Fieber, 1858 (Heteroptera, Miridae). „Bulletin de la Société Entomologique de France”. 98, s. 381-396, 1993.
  7. ↑ E. Wagner. Neue Heteropteren aus der Türkei und dem Libanon (Hemiptera, Heteroptera). „Reichenbachia”. 16, s. 135-141, 1976.
  8. ↑ A. Matocq. Revue des espèces attribuées au genre Megalocoleus Reuter, 1890 (Heteroptera: Miridae). „Annales de la Société entomologique de France (N.S.)”. 40, s. 69-101, 2004.
  9. 1 2 3 4 5 6 Jacek Gorczyca, Aleksander Herczek: Klucze do oznaczania owadów Polski cz. XVIII, zeszyt 6b: Tasznikowate, Phylinae. Toruń: Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 2004, s. 71-72.
  10. 1 2 Tinicephalus hortulanus. [w:] British Bugs. An online identification guide to UK Hemiptera [on-line]. [dostęp 2025-12-17].
  11. 1 2 Berend Aukema (red.): Tinicephalus (Tinicephalus) hortulanus (Meyer-Dür, 1843) – Distribution. [w:] Catalogue of Palearctic Heteroptera [on-line]. Naturalis Biodiversity Center. [dostęp 2025-12-17].
  12. ↑ Grzegorz Gierlasiński, Artur Taszakowski: Tinicephalus hortulanus. [w:] Pluskwiaki różnoskrzydłe (Hemiptera: Heteroptera) Polski [on-line]. [dostęp 2025-12-17].
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.