Trąbkouch
| Phoniscus | |||
| G.S. Miller, 1905[1] | |||
 Trąbkouch wątpliwy (P. aerosa) na ilustracji z 1858 roku | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Infragromada | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Nadrodzina | |||
| Rodzina | |||
| Podrodzina | |||
| Rodzaj |
trąbkouch | ||
| Typ nomenklatoryczny | |||
|
Phoniscus atrox G.S. Miller, 1905 | |||
| Gatunki | |||
| |||
Trąbkouch[2] (Phoniscus) – rodzaj ssaków z podrodziny wełniaczków (Kerivoulinae) w obrębie rodziny mroczkowatych (Vespertilionidae).
Rozmieszczenie geograficzne
Rodzaj obejmuje gatunki występujące w południowo-wschodniej Azji i Australii[3][4][5]. P. aerosa znany jest tylko z dwóch syntypów, których lokalizację określono jako „Południowa Afryka”, jednak mogły być one nieprawidłowo zlokalizowane i faktycznym miejscem występowania P. aerosa jest południowo-wschodnia Azja[3][4].
Morfologia
Długość ciała (bez ogona) 39,8–53 mm, długość ogona 29,5–45 mm, długość ucha 12–17 mm, długość tylnej stopy 7–11 mm, długość przedramienia 31–42,5 mm; masa ciała 3–11,2 g[4][6].
Systematyka
Rodzaj zdefiniował w 1905 roku amerykański botanik i zoolog Gerrit Smith Miller w artykule zatytułowanym Nowy rodzaj nietoperza z Sumatry, opublikowanym na łamach „Proceedings of the Biological Society of Washington”[1]. Gatunkiem typowym jest (oryginalne oznaczenie) trąbkouch bruzdozębny (P. atrox).
Etymologia
Phoniscus: gr. φωνη phōnē ‘dźwięk, ton’[7]; łac. przyrostek zdrabniający -iscus[8].
Podział systematyczny
Do rodzaju należą następujące gatunki[9][6][3][2]:
| Grafika | Gatunek | Autor i rok opisu | Nazwa zwyczajowa[2] | Podgatunki[4][3][6] | Rozmieszczenie geograficzne[4][3][6] | Podstawowe wymiary[4][6][a] | Status IUCN[10] |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Phoniscus atrox | G.S. Miller, 1905 | trąbkouch bruzdozębny | gatunek monotypowy | południowa Tajlandia, półwyspowa Malezja, wschodnio-środkowa i południowo-zachodnia Sumatra oraz północno-wschodnie Borneo; być może szeroko rozpowszechniony; zakres wysokości: do 615 m n.p.m. | DC: około 4,1 cm DO: 2,9–3,9 cm DP: 3,1–3,5 cm MC: 3–6,5 g |
NT | |
 |
Phoniscus jagorii | (W.C.H. Peters, 1866) | trąbkouch zwyczajny | gatunek monotypowy | wschodnia Tajlandia, Laos, półwyspowa Malezja (wraz z wyspą Penang), Borneo, zachodnia Jawa, Bali, północny Celebes i Filipiny (Samar i Bohol); być może północna Kambodża | DC: 4–4,5 cm DO: 3,6–4,5 cm DP: 3,5–4,2 cm MC: 5,8–11 g |
LC |
|
Phoniscus aerosus | (Tomes, 1858) | trąbkouch wątpliwy | gatunek monotypowy | endemit Indonezji: być może Celebes | DC: 4,4–5,1 cm DO: 3,8–4,2 cm DP: około 3,7 cm MC: brak danych |
DD |
| Phoniscus papuensis | (Dobson, 1878) | trąbkouch złotawy | gatunek monotypowy | Biak, wschodnia Nowa Gwinea, Archipelag Bismarcka (Nowa Brytania) i wschodnia Australia (wschodni Queensland i wschodnia Nowa Południowa Walia); zakres wysokości: 0–1300 m n.p.m. | DC: 4,1–5,3 cm DO: 3,7–4,2 cm DP: 3,5–4 cm MC: 5,3–11,2 g |
VU |
Kategorie IUCN: LC – gatunek najmniejszej troski, NT – gatunek bliski zagrożenia, VU – gatunek narażony, DD – gatunki o nieokreślonym stopniu zagrożenia.
Uwagi
- ↑ DC – długość ciała; DO – długość ogona (bez ogona); DP – długość przedramienia; MC – masa ciała
Przypisy
- 1 2 G.S. Miller. A new genus of bats from Sumatra. „Proceedings of the Biological Society of Washington”. 18, s. 229, 1905. (ang.).
- 1 2 3 Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 131. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
- 1 2 3 4 5 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 282. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 R. Moratelli, C. Burgin, V. Cláudio, R. Novaes, A. López-Baucells & R. Haslauer: Family Vespertilionidae (Vesper Bats). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 9: Bats. Barcelona: Lynx Edicions, 2019, s. 895–896. ISBN 978-84-16728-19-0. (ang.).
- ↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Phoniscus. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-03-05]. (ang.).
- 1 2 3 4 5 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 551. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
- ↑ Jaeger 1959 ↓, s. 194.
- ↑ Jaeger 1959 ↓, s. 130.
- ↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.3) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-11-16]. (ang.).
- ↑ Taxonomy: Phoniscus – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-11-16]. (ang.).
Bibliografia
- Edmund C. Jaeger, Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 1–316, OCLC 11069271 (ang.).