Trametes
 Różne gatunki wrośniaków | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Klasa | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj |
wrośniak |
| Nazwa systematyczna | |
| Trametes Fr. Fl. Scan.: 339 (1836) | |
| Typ nomenklatoryczny | |
|
Trametes suaveolens (L.) Fr. 1838 | |
Trametes Fr. (wrośniak) – rodzaj grzybów z rodziny żagwiowatych (Polyporaceae)[1].
Charakterystyka
Rodzaj kosmopolityczny z wieloma pospolitymi i szeroko rozpowszechnionymi gatunkami. Grzyby nadrzewne, saprotroficzne, poliporoidalne. Owocniki roczne lub dwuletnie, siedzące, często wachlarzowate, wyrastające pojedynczo lub w grupach, o konsystencji od elastycznej do twardej. Powierzchnia górna owłosiona, szczeciniasta lub naga, często strefowana, o barwie białej lub od kremowej do jasnoszarej. Kontekst biały do izabelinowego, jednorodny lub dwuwarstwowy, u niektórych gatunków z ciemną linią. System strzępkowy trimityczny, strzępki generatywne szkliste, ze sprzążkami, strzępki szkieletowe grubościenne lub lite, u niektórych gatunków pod działaniem KOH szkliste i napęczniałe, strzępki wiążące kręte, stałe, szkliste; u wielu gatunków drzewiastych zamiast strzępek szkieletowych i wiążących są zwykłe strzępki. Cystyd brak. Bazydiospory elipsoidalne do allantoidalnych, szkliste, cienkościenne, w odczynniku Melzera nieamyloidalne. Powodują białą zgniliznę drewna liściastego, rzadko iglastego[2].
Tramates charakteryzuje się siedzącymi owocnikami, trimetycznym systemem strzępkowym, całkowitym brakiem cystyd i cystydioli, cienkościennymi, nieamyloidalnymi bazydiosporami i wywoływaniem białej zgnilizny drewna[2].
Systematyka i nazewnictwo
Pozycja w klasyfikacji: Polyporaceae, Polyporales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].
Rodzaj Trametes utworzył Elias Fries w 1838 r.[1] Synonimy[3]:
- Artolenzites Falck 1909
- Cellularia Bull. 1789
- Coriolus Quél. 1886
- Cubamyces Murrill 1905
- Favolus P. Beauv. 1805
- Hansenia P. Karst. 1879
- Hexagonia Fr. 1838
- Leiotrametes Welti & Courtec. 2012
- Pherima Raf., Medic. Repos. 1819
- Phorima Raf. 1814
- Pogonomyces Murrill 1904
- Pseudotrametes Bondartsev & Singer 1944
- Pycnoporus P. Karst., Rev. Mycol. 1881
- Scenidium Klotzsch ex Kuntze 1898
- Sclerodepsis Cooke 1890
- Tomentoporus Ryvarden 1973
Nazwę polską podał Franciszek Błoński w 1888 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym gatunek ten ma też inne nazwy: gmatwek, huba, hubczak, podskórnik, siatkowiec, skórzak, żagiew[4].
- Trametes cinnabarina (Jacq.) Fr. – wrośniak cynobrowy, gęstoporek cynobrowy
- Trametes gibbosa (Pers.) Fr. – wrośniak garbaty
- Trametes ochracea (Pers.) Gilb. & Ryvarden – wrośniak strefowany, wrośniak wielobarwny
- Trametes hirsuta (Wulfen) Lloyd – wrośniak szorstki
- Trametes pubescens (Schumach.) Pilát – wrośniak miękkowłosy
- Trametes trogii Berk. – tzw. włochatka jasna
- Trametes suaveolens (L.) Fr. – wrośniak anyżkowy
- Trametes versicolor (L.) Lloyd – wrośniak różnobarwny
Wykaz gatunków i nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum[5]. Nazwy polskie według Władysława Wojewody[4] i Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów[6].
Tzw. włochatka jasna
Przypisy
- 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2013-11-12] (ang.).
- 1 2 M. Núñez, Leif Ryvarden, East Asian Polypores. Polyporaceae sensu lato, t. 2, FungiFlora, s. 2443, ISBN 82-90724-23-3 [dostęp 2014-02-15].
- ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2013-11-12] (ang.).
- 1 2 Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 650–652, ISBN 83-89648-09-1.
- ↑ Index Fungorum [online] [dostęp 2013-11-12] (ang.).
- ↑ Rekomendacja nr 6 (2025) Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], 31 grudnia 2025 [dostęp 2026-06-08] (pol.).