Trofa (ekonomia)
Trofa – stosowany w historii, archeologii i numizmatyce wskaźnik pomiaru wartości pieniędzy w różnych epokach historycznych i realiach geograficznych.
Trofa to ilość pokarmu zaspokajająca przeciętne dzienne potrzeby energetyczne przeciętnego człowieka przy zastrzeżeniu w miarę racjonalnego odżywiania – zakłada się, że trofa powinna stanowić równowartość 3000 kcal, z czego 1800 kcal (450 gramów) ma przypadać na węglowodany, 900 (100 g) na tłuszcze i 300 (75 g) na białko[1].
Stosując trofę należy zestawiać produkty żywnościowe charakterystyczne dla danych realiów i przyjętych tam zwyczajów żywieniowych – np. dla PRL można założyć, że trofa to 800 g chleba, 125 g masła i 150 g kiełbasy zwyczajnej[2], a z kolei dla Cesarstwa rzymskiego trofa będzie miała zupełnie inny skład.
Po zestawieniu trof odpowiadających porównywanym walutom należy ustalić ich (trof) ceny w tych walutach – relacja tych cen do siebie stanowi porównawczą wartość pieniędzy.
Dane uzyskane na podstawie trofy nie odpowiadają danym uzyskanym na podstawie inflacji, ale lepiej odpowiadają bezpośrednim obciążeniom finansowym ponoszonym przez mieszkańców.
Indeks Big Maca może być rozpatrywany jako bardzo uproszczony odpowiednik trofy, ponieważ pełni zbliżoną funkcję.
Przykłady
Przykłady wartości pieniędzy i trof:[3]
| Monety | Wartość podana w trofach |
|---|---|
| Aureus (w Rzymie w czasach Oktawiana) | 50 trof |
| Denar (w Rzymie w czasach Oktawiana) | 2 trofy |
| Siliqua (w Rzymie w V w.) | 2 trofy |
| Dirhem arabski (na ziemiach polskich w X w.) | 30 trof |
| Denar Bolesława Chrobrego (przeciętny ciężar 1,3 g) | 13 trof |
| Denar Bolesława Krzywoustego (przeciętny ciężar 0,7 g) | 3,5 trofy |
| Brakteat w 1. połowie XIII w. (przeciętny ciężar 0,2 g) | 0,5 trofy |
| Grosz praski Wacława II | 6 trof |
| Ruskie puło (XIV w.) | 0,025 trofy |
| Szeląg krzyżacki Winrycha von Kniprode | 3 trofy |
| Półgrosz Władysława Jagiełły (po roku 1398) | 1,75 trofy |
| Dukat Zygmunta Starego (1528 r.) | 103,5 trofy |
| Talar Stefana Batorego (1580 r.) | 35 trof |
| Szeląg Zygmunta Wazy z początku panowania | 0,33 trofy |
| Szeląg Zygmunta Wazy (1604 r.) | 0,22 trofy |
| Szeląg Zygmunta Wazy (1623 r.) | 0,11 trofy |
| Boratynka Jana Kazimierza (1659) | 0,11 trofy |
| Tymf Jana Kazimierza (1663) | 10 trof |
| Talar Jana Sobieskiego (1676 r.) | 45 trof |
| Szeląg Stanisława Augusta (1766 r.) | 0,05 trofy |
| Złotówka Stanisława Augusta (1766 r.) | 4,5 trofy |
| Szeląg Stanisława Augusta (1794 r.) | 0,03 trofy |
| Złotówka Stanisława Augusta (1794 r.) | 3 trofy |
| Złotówka w Kongresówce | 2,7 trofy |
| Złotówka 1924 r. | 0,714 trofy |
| Złotówka 1939 r. | 0,917 trofy |
| Złotówka 1978 r. | 0,025 trofy |
| Złotówka 2016 r. | 0,095 trofy |
Przypisy
- ↑ Zbigniew. Żabiński, Rozwój systemów pieniężnych w Europie Zachodniej i Północnej, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1989, s. 11, ISBN 83-04-02992-8, OCLC 23145495 [dostęp 2018-08-02].
- ↑ Michał Zieliński, Klęska sukcesu [online], Wprost, 12 grudnia 1999 [dostęp 2021-07-21] (pol.).
- ↑ Trofa – miernik wartości pieniądza | Blog Numizmatyczny [online] [dostęp 2021-07-17] (pol.).
Bibliografia
- Ze strony autora: Jerzy Chałupski, Felietony numizmatyczne - 2004-34 TROFA [online], sites.google.com [dostęp 2021-07-21].