Trzmiel kamiennik
| Bombus lapidarius[1] | |||
| Linnaeus, 1758 | |||
 Samiec | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Nadrodzina | |||
| Rodzina | |||
| Plemię |
trzmielowate | ||
| Rodzaj | |||
| Gatunek |
trzmiel kamiennik | ||
| Synonimy | |||
| |||
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2] | |||
 | |||
Trzmiel kamiennik (Bombus lapidarius) — gatunek owada z rodziny pszczołowatych. Zaliczany do pszczół właściwych, plemienia trzmielowatych (Bombini)[3].
Wygląd
Całe ciało samicy czarno owłosione, tylko koniec odwłoka porośnięty czerwonymi włoskami. Samiec ma dodatkowo żółte włoski na przodzie tułowia i głowie. Długość ciała wynosi 10–22 mm[3].
Występowanie
Trzmiela kamiennika można spotkać w całej Europie. W Polsce jest często spotykany[3]. Gniazda zakłada w podziemnych norach małych ssaków, budkach lęgowych oraz pod kamieniami (stąd jego nazwa)[3][4]. Rodziny mogą liczyć ponad 500 osobników[3].
Pokarm
Żywi się pyłkiem i nektarem kwiatów. Chętnie odwiedza kwiaty koloru żółtego, ale nie jest wyspecjalizowany pokarmowo[5], może korzystać z co najmniej 360 gatunków roślin[3]. W szczególności lubi kwiaty roślin z rodzaju czosnek (Allium). Należy do trzmieli krótkojęzyczkowych[6].
Ochrona w Polsce
Trzmiel kamiennik jak i pozostałe trzmiele w Polsce podlega częściowej ochronie gatunkowej[7][8]. Do 2016 roku tylko ten gatunek, oprócz trzmiela ziemnego był objęty takim rodzajem ochrony. Wcześniej pozostałe gatunki były objęte pełną ochroną gatunkową, co utrudniało ich hodowlę[9].
Według czerwonej listy pszczół Europy należy do gatunków najmniejszej troski[10].
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Bombus lapidarius, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- ↑ Bombus lapidarius, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 Annal Krzysztofiak, Trzmiele Polski : przewodnik terenowy, Krzysztofiak & Krzysztofiak, 2004, ISBN 83-920046-9-8, OCLC 749447213 [dostęp 2022-03-07].
- ↑ Gospodarstwo kulturowe BioDar - Dr inż. Stanisław Flaga - Ekologia [online], www.biodar.com.pl [dostęp 2022-03-07].
- ↑ Bombus lapidarius (Linnaeus,1758) | BWARS [online], www.bwars.com [dostęp 2022-03-07].
- ↑ Aneta Sikora i inni red., Pszczoły w mieście: trzmiele Wrocławia, Wrocław: Stowarzyszenie Natura i Człowiek, 2018, s. 104–108, ISBN 978-83-945844-0-5 [dostęp 2025-07-25] (pol.).
- ↑ Na podstawie Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 6 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U. 2014 poz. 1348).
- ↑ Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz. U. z 2016 r., poz. 2183). [dostęp 2017-01-16]..
- ↑ Ochrona gatunkowa pszczół [online], zielonyogrodek.pl [dostęp 2025-07-25].
- ↑ Denis Michez i inni, Measuring the pulse of European biodiversity using the Red List. European Red List of Bees, Bruksela: Publications Office of the European Union, 2026, s. 105, DOI: 10.2779/521877, ISBN 978-92-68-18372-4.
Bibliografia
- Helgard Reichholf-Riehm: Owady. Warszawa: Świat Książki, 1997. ISBN 83-7129-442-5.
- Heiko Bellmann: Owady. Warszawa: MULTICO Oficyna Wydawnicza, 2007. ISBN 978-83-7073-418-3.