Trzonka
 Trzonka | |
| Państwo | |
|---|---|
| Pasmo | |
| Wysokość |
725 m n.p.m. |
Położenie na mapie gminy Porąbka  | |
Położenie na mapie Polski  | |
Położenie na mapie województwa śląskiego  | |
Położenie na mapie powiatu bielskiego  | |
 49°48′57,6″N 19°16′33,0″E/49,816000 19,275833 | |
Trzonka (725 m)[1] – niewybitny szczyt w Beskidzie Andrychowskim (Beskid Mały). Znajduje się w paśmie Bukowca, które na Błasiakówce odgałęzia się od głównego grzbietu Beskidu Małego i biegnie w zachodnim kierunku, do Jeziora Czanieckiego. Trzonka znajduje się w nim między Przełęczą Bukowską a Bukowskim Groniem, w odległości około 400 m od tej pierwszej. W kierunku południowym od szczytu Trzonki wykształca się krótki grzbiet, opadający do doliny Wielkiej Puszczy, natomiast stoki północno-wschodnie opadają dość stromo na Pogórze Śląskie, ku źródliskom potoku Domaczka[2].
Na mapie Kummersberga z 1855 r. szczyt ten błędnie nazwany został Szronką, a na austriackiej mapie z końca XIX wieku i na późniejszych mapach polskich i w przewodnikach – Bukowskim Groniem. Obecną nazwę rozpowszechniła z początkiem lat 80. XX w. Komisja Nazewnicza Oddziału PTTK „Ziemia Wadowicka” w Wadowicach[3]. Inni krajoznawcy (m.in. znany autor przewodników Andrzej Matuszczyk) twierdzą, że to jednak szczyt o wysokości 725 m powinien nosić nazwę Bukowskiego Gronia, a nazwa „Trzonka” („Czonka”) odnosi się tylko do położonej na jego wschodnich stokach polany podszczytowej z chatką turystyczną (p. niżej)[4].
Na grzbiecie od Przełęczy Bukowskiej po Bukowski Groń ciągną się polany[2]. Trzonka to również nazwa znajdującego się na nich osiedla należącego do Porąbki[5]. Ze szczytowych polan roztaczają się widoki na wschód w stronę Potrójnej i na zachód w stronę Chrobaczej Łąki (charakterystyczny masyw z krzyżem na wierzchołku), Żaru (ścięty, płaski szczyt ze zbiornikiem wodnym na górze). Około 400 m od Przełęczy Bukowskiej, przy zielonym szlaku do Wielkiej Puszczy znajduje się murowana Kapliczka Matki Boskiej Śnieżnej pod Złotą Górką i źródło wody pitnej. W pierwszą niedziele sierpnia co roku odbywa się odpust i jest odprawiana msza święta na Trzonce. Na szczycie i zboczach Trzonki znajdują się liczne domy (w jednym z nich znajduje się gospodarstwo agroturystyczne), wytyczone są ulice[6].
Zbocza Trzonki porastają wiekowe lasy bukowo-modrzewiowe z domieszką jodły, o częściowo pierwotnym charakterze (Las Bukowiec). Pomiędzy pobliskim Bukowskim Groniem i Palenicą znajduje się zabytkowa aleja limb (10 min od zielonego szlaku, drogowskaz wskazuje drogę)[3].
Na jednej z polan pod szczytem, na Przełęczy Bukowskiej (654 m), znajduje się drewniana chatka turystyczna „Limba” (nazwa bierze się od pobliskiej zabytkowej alei tych drzew), prowadzona przez działaczy Klubu Turystyki Górskiej PTTK z Andrychowa[5]. Do schroniska prowadzą trzy szlaki:
z Porąbki (8,2 km, 440 m przewyższenia, 2:30 godz. marszu z plecakiem),- z Wielkiej Puszczy (2,5 km, 120 m przewyższenia, 1 godz.)
z Targanic (5 km, 350 m przewyższenia, 1:30 godz.)[7].
Główny szczyt Trzonki znajduje się 500 m na zachód od chatki – idąc szlakiem zielonym, należy skręcić w lewo (za drogowskazem)[5].
Grzbietem Bukowskiego Gronia biegnie granica między należącym do Porąbki przysiółkiem Kozubnik (stok południowy) i wsią Czaniec (stok północny), obydwie w województwie śląskim, w powiecie bielskim[2].
Przypisy
- ↑ Geoportal. Mapa topograficzna [online] [dostęp 2024-03-02].
- 1 2 3 Geoportal. Mapa lotnicza [online] [dostęp 2024-03-02].
- 1 2 Aleksy Siemionow, Ziemia Wadowicka. Monografia turystyczno-krajoznawcza, Wadowice: Komisja Turystyki Górskiej Oddziału PTTK „Ziemia Wadowicka” w Wadowicach, 1984, s. 368.
- ↑ Andrzej Matuszczyk, Beskid Mały, Wadowice: Grafikon, 2004, ISBN 83-88744-18-6.
- 1 2 3 Radosław Truś, Beskid Mały. Przewodnik, Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 2008, s. 149–150, ISBN 978-83-62460-50-2.
- ↑ Zbigniew Kubnia, Bukowski Groń, „Na szlaku”, 180 (6), Polskie Towarzystwo Turystyczno Krajoznawcze, czerwiec 2004.
- ↑ Beskid Mały. Mapa 1:50 000, Kraków: Compass, 2014, s. 2, ISBN 978-83-7605-329-5.
