Trzy reprezentacje

Trzy reprezentacje (chiń. 三个代表, Sāngè Dàibiǎo), oficjalnie Ważna myśl Trzech Reprezentacji (三个代表重要思想) – koncepcja polityczna sformułowana przez Jiang Zemina, sekretarza generalnego Komunistycznej Partii Chin w latach 1989–2002 i przewodniczącego Chińskiej Republiki Ludowej w latach 1993–2003. Stanowi rozwinięcie teorii Deng Xiaopinga i adaptację ideologii KPCh do przemian gospodarczych i społecznych zachodzących w Chinach w okresie reform i otwarcia^[1].

Jiang po raz pierwszy przedstawił założenia Trzech Reprezentacji 25 lutego 2000 roku podczas wizyty w prowincji Guangdong. Koncepcję szerzej rozwinął 1 lipca 2001 roku w przemówieniu z okazji 80. rocznicy powstania KPCh^[2]. W listopadzie 2002 roku, podczas XVI Zjazdu KPCh, Trzy Reprezentacje zostały, obok marksizmu-leninizmu, myśli Mao Zedonga i teorii Deng Xiaopinga, uznane za jedną z ideologii przewodnich partii^[1].

Zgodnie z koncepcją Trzech Reprezentacji Komunistyczna Partia Chin powinna zawsze reprezentować:

• wymogi rozwoju zaawansowanych sił wytwórczych Chin – polityka i działalność partii powinny odpowiadać prawom rozwoju sił wytwórczych, sprzyjać ich wyzwalaniu i rozwojowi oraz poprzez rozwój produkcji prowadzić do podnoszenia poziomu życia ludności;
• kierunek rozwoju zaawansowanej kultury Chin – partia powinna wspierać rozwój socjalistycznej kultury zorientowanej na modernizację, świat i przyszłość oraz przyczyniać się do podnoszenia poziomu moralnego, naukowego i kulturalnego społeczeństwa;
• fundamentalne interesy przeważającej większości narodu chińskiego – podstawowe interesy ludności powinny stanowić punkt wyjścia i cel działalności partii, a rozwój społeczny powinien przynosić ludności korzyści gospodarcze, polityczne i kulturalne^[3].

Jiang przedstawiał te trzy elementy jako wzajemnie powiązaną całość. Rozwój zaawansowanych sił wytwórczych miał stanowić podstawę rozwoju kultury i realizacji interesów ludności, natomiast ludność była określana jako twórca zarówno sił wytwórczych, jak i kultury^[4]. Jiang określił Trzy Reprezentacje jako „fundament budowy partii, podstawę sprawowania władzy i źródło jej siły”^[5].

Koncepcja była odpowiedzią na przemiany społeczne i gospodarcze wywołane reformami zapoczątkowanymi za rządów Deng Xiaopinga. Wraz z rozwojem sektora prywatnego powstały nowe grupy społeczne, w tym prywatni przedsiębiorcy, których miejsce w systemie politycznym i w samej partii stało się przedmiotem debaty. Trzy Reprezentacje rozszerzały rozumienie społecznej podstawy KPCh poza tradycyjnie podkreślane klasy robotniczą i chłopską^[6].

Jednym z najważniejszych praktycznych następstw koncepcji było ideologiczne uzasadnienie przyjmowania do KPCh prywatnych przedsiębiorców i przedstawicieli innych nowych warstw społecznych. W przemówieniu z 1 lipca 2001 roku Jiang opowiedział się za przyjmowaniem do partii osób z nowych grup społecznych spełniających wymagania członkostwa, w tym prywatnych przedsiębiorców^[7]. Stanowiło to istotną zmianę wobec wcześniejszej praktyki KPCh i odzwierciedlało dążenie kierownictwa Jianga do włączenia nowych elit gospodarczych powstałych w wyniku reform do istniejącego systemu politycznego.

W oficjalnej interpretacji KPCh Trzy Reprezentacje przedstawiane są jako rozwinięcie marksizmu-leninizmu, myśli Mao Zedonga i teorii Deng Xiaopinga oraz rezultat doświadczeń partii w budowie socjalizmu o chińskiej specyfice^[1]. W 2005 roku do oficjalnego dorobku ideologicznego KPCh dołączyła sformułowana za przywództwa Hu Jintao koncepcja naukowego rozwoju.