Trzy wojny

Trzy wojny[1] (chiń. 三战 lub 三种战法; pinyin Sān zhǒng zhàn fǎ) – oficjalna strategia wojny politycznej i informacyjnej, niekinetycznej Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej (PLA), wykorzystująca wojnę medialną lub opinii publicznej, wojnę psychologiczną i wojnę prawną[1]. „Trzy wojny” zostały ogłoszone w regulaminie PLA w 2003 roku[2].

Historia

Uważa się, że trzy wojny zostały zainspirowane książką Sztuka wojny Sun Zi, a w szczególności jego ideą zwycięstwa bez walki[1][3]. Laura Jackson, amerykańska ekspertka ds. Chin, stwierdziła, że celem trzech wojen jest „podważenie międzynarodowych instytucji, zmiana granic i podważenie globalnych mediów, a wszystko to bez oddania ani jednego strzału”[4].

Doktryna ta została zatwierdzona przez Komitet Centralny Komunistycznej Partii Chin (KPCh) i Centralną Komisję Wojskową w grudniu 2003 r. w celu ukierunkowania działań politycznych i informacyjnych Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej[2][5]. Rozdział 2, sekcja 18 „Przepisów dotyczących pracy politycznej Chińskiej Armii Ludowo-Wyzwoleńczej” określa trzy rodzaje wojny oraz inne zadania polityczne[6]. Trzy rodzaje wojny, które wchodzą w zakres „pracy politycznej w czasie wojny”, to wojna opinii publicznej, wojna psychologiczna i wojna prawna[7][8]. Chiny również włączyły trzy rodzaje wojny w pracach lokalnych rządów i instytucji[9].

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 3 Alan Głodek, Paweł Behrendt, San zhong zhanfa czyli Trzy Wojny. Działania hybrydowe po chińsku [online], Instytut Boyma, 19 lutego 2022 [dostęp 2025-06-24] (pol.).
  2. 1 2 China's Application of the ‘Three Warfares’ in the South China Sea and Xinjiang, „Orbis”, 63 (2), 2019, s. 187–208, DOI: 10.1016/j.orbis.2019.02.007, ISSN 0030-4387 [dostęp 2025-06-24].
  3. ↑ China’s “Three Warfares” In Theory and Practice in the South China Sea, „Georgetown Security Studies Review”, 25 marca 2018 [dostęp 2025-06-24] [zarchiwizowane z adresu 2020-10-21] (ang.).
  4. ↑ Information at War: From China’s Three Warfares to NATO’s Narratives | Legatum Institute, „Legatum Institute” [dostęp 2025-06-24] [zarchiwizowane z adresu 2020-11-08] (ang.).
  5. ↑ Law as a Battlefield: The U.S., China, and the Global Escalation of Lawfare – Cornell Law Review [online], www.cornelllawreview.org [dostęp 2025-06-24] [zarchiwizowane z adresu 2024-03-04] (ang.).
  6. ↑ Testimony before the US-China Economic and Security Review Commission: China's Active Defense Strategy and its Regional Impact [online], www.uscc.gov [dostęp 2025-06-24] [zarchiwizowane z adresu 2020-10-19].
  7. ↑ China's 'Three Warfares' and India [online], idsa.in, 2013 [dostęp 2025-06-24] [zarchiwizowane z adresu 2020-09-19].
  8. ↑ Active Defense: China's Military Strategy Since 1949 [online] [dostęp 2025-06-24] [zarchiwizowane z adresu 2024-05-25].
  9. ↑ Chinese Military Modernization and Force Development [online] [dostęp 2025-06-24] [zarchiwizowane z adresu 2024-05-25].
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.