Ulica Piwna w Krakowie
| Podgórze | |||||||||||||||||||
 nr rej. A-608 z 26 października 1981 | |||||||||||||||||||
 Widok na wschód | |||||||||||||||||||
| Państwo | |||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Województwo | |||||||||||||||||||
| Miejscowość | |||||||||||||||||||
| Poprzednie nazwy |
ul. Wąska | ||||||||||||||||||
| Przebieg | |||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||
Położenie na mapie Krakowa  | |||||||||||||||||||
Położenie na mapie Polski  | |||||||||||||||||||
Położenie na mapie województwa małopolskiego  | |||||||||||||||||||
 50°02′48,0″N 19°57′06,0″E/50,046667 19,951667 | |||||||||||||||||||
Ulica Piwna – ulica w Krakowie, w Dzielnicy XIII Podgórze, w Podgórzu.
Łączy ulicę Józefińską ze skrzyżowaniem ulic Solnej, Targowej i Placu Bohaterów Getta.
Charakterystyka
Ulica Piwna jest drogą gminną o nr 603069 K[1]. W systemie Krajowego Rejestru Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju ulica widnieje pod numerem 16370[2], natomiast kod pocztowy dla wszystkich adresów wzdłuż ulicy Piwnej to 30-527[3].
Na całej swojej długości ulica przebiega przez obszar historycznego miasta Podgórza[4], i tym samym leży na terytorium współczesnej krakowskiej Dzielnicy XIII Podgórze[5]. Łączy ulicę Józefińską ze skrzyżowaniem ulic Solnej, Targowej i Placu Bohaterów Getta[6].
Historia
Ulica Piwna przebiega w miejscu dawnego traktu funkcjonującego już w średniowieczu, który łączył przeprawę mostową na Wiśle z terenami Zabłocia, Niepołomic oraz Mogiły[4] (w tamtym okresie odcinek ten stanowił jedynie poboczne ramię rzeki, podczas gdy zasadniczy nurt przebiegał w miejscu dzisiejszej ulicy Józefa Dietla[7]). Jej obecny przebieg ukształtował się w drugiej połowie XIX stulecia[4].
Początkowo, w 1880 roku, nadano jej nazwę „Wąska”, nawiązującą do charakteru tej drogi. W 1917 roku dokonano zmiany nazewnictwa, wprowadzając patrona w postaci Wita Stwosza. Obowiązująca nazwa „Piwna” została przyjęta w 1952 roku, przy czym brak jest informacji wyjaśniających przyczyny tego wyboru[4].
W latach 1941–1943 ulica Piwna wyznaczała jedną z granic krakowskiego getta[8].
26 października 1981 roku układ urbanistyczny dawnego miasta Podgórza został wpisany do rejestru zabytków nieruchomych pod numerem A-608 (w tym fragment wyznaczony w granicach ulic: Rękawka–Józefińska–Legionów Józefa Piłsudskiego, dawn. Stanisława Cekeiry[9]). Ulica Piwna znajduje się wewnątrz tego obszaru.
Zabudowa
Budynki, które tworzą zabudowę ulicy Piwnej stanowią głównie kamienice, wzniesione w latach 90. XIX wieku, na początku XX wieku oraz w okresie wojennym. Za projekty budynków, tworzących pierzeje ulicy odpowiadali min. Henryk Lamensdorf oraz Maurycy Tlachna[10][11].
Obiekty wpisane do gminnej ewidencji zabytków:
- ul. Piwna (ul. Nadwiślańska 1) – kamienica, proj. Henryk Lamensdorf, 1924.
- ul. Piwna 7a – kamienica, przed 1939.
- ul. Piwna 11 – kamienica murowana, proj. Maurycy Tlachna, 1907.
- ul. Piwna 15 (ul. Krakusa 25) – dom murowany, 1887. W okolicach 1938 roku poddany remontowi.
- ul. Piwna 27 (Pl. Bohaterów Getta 6) – kamienica, 1910.
Galeria
Widok od zachodu, od skrzyżowania z ulicą Józefińską
Widok na zachód
ul. Piwna 7a Kamienica (ok. 1939)
ul. Piwna 11 Kamienica (proj. Maurycy Tlachna, 1907)
ul. Piwna 17 (ok. 1910)
Przypisy
- ↑ Wykaz dróg publicznych. [w:] Zarząd Dróg Miasta Krakowa [on-line]. zdmk.krakow.pl. [dostęp 2026-08-10]. (pol.).
- ↑ Rejestr TERYT. Wyszukiwanie. [w:] Główny Urząd Statystyczny, Krajowy Rejestr Urzędowy Podziału Terytorialnego Kraju [on-line]. eteryt.stat.gov.pl. [dostęp 2026-08-10]. (pol.).
- ↑ Wyszukiwarka kodów pocztowych (Pocztowych Numerów Adresowych). [w:] Poczta Polska [on-line]. poczta-polska.pl. [dostęp 2026-08-10]. (pol.).
- 1 2 3 4 Piwna, ulica. W: Nazwy ulic Krakowa. Kraków: Wydawnictwo Instytutu Języka Polskiego PAN, 1995, s. 122. ISBN 83-85579-48-6.
- ↑ Alfabetyczny wykaz ulic Miasta Krakowa [online], www.iskrakow.krak.pl [dostęp 2026-01-21] [zarchiwizowane z adresu 2005-05-06].
- ↑ Praca zbiorowa: Kraków: plan miasta. Wyd. XV. Kraków: Compass Wydawnictwo Turystyczne, 2024. ISBN 978-83-8184-589-2.
- ↑ Krzysztof Jakubowski, Konrad Myślik: Spacerownik krakowski. T. 3. Kraków: Agora, 2010, s. 166. (pol.).
- ↑ Getto krakowskie. Żydowska dzielnica mieszkaniowa w Krakowie 1941-1943. [w:] Onet.pl [on-line]. wiadomosci.onet.pl, 11 maja 2020. [dostęp 2026-08-10]. (pol.).
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo małopolskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 marca 2026 [dostęp 2028-08-09].
- 1 2 Olga Dyba, Waldemar Brzoskwinia, Magdalena Róziewicz, Zabytki architektury i budownictwa w Polsce: Kraków, Warszawa: Kraków: Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków ; Regionalny Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków, 2007, s. 274, ISBN 978-83-922906-8-1.
- 1 2 Kraków – gminna ewidencja zabytków [online], sierpień 2024 [dostęp 2026-08-06].