Uranocircyt

Uranocircyt
Ilustracja
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny

Ba(UO2)2(PO4)2·8–12H2O[1][2][3]

Twardość w skali Mohsa

2-2,5[1]

Łupliwość

doskonała[1]

Pokrój kryształu

tabliczkowy[2]

Przezroczystość

przezroczysty, przeświecający

Układ krystalograficzny

tetragonalny[1]

Gęstość

3,46 g/cm3[1]

Właściwości optyczne
Barwa

żółta, żółtozielona, kanarkowa[1]

Rysa

jasnożółta[2]

Połysk

perłowy[2]

Współczynnik załamania

1,574–1,588 (dwuosiowy)[1]

Inne

dwójłomność: 0,014 pleochroizm: słaby; X = bezbarwny; Y = Z = jasnożółty

Dodatkowe dane
Klasyfikacja Strunza

8.EB.05[2]

Uranocircyt[3] – minerał z grupy autunitów, z gromady minerałów uranylu; uwodniony fosforan uranylu. Występuje w strefach utleniania i hydratacji utworów zawierających minerały uranu4+, jako jego minerał wtórny[1][3].

Z uranocircytem może współwystępować kwarc, kwarc dymny, fluoryt, ortoklaz, torbenit, autunit, uranofan, cyrkon oraz mikroklin. W suchych warunkach szybko traci wodę, przechodząc do metauranocircytu Ba(UO2)2(PO4)2·6–8H2O[1][3].

Nazwa składa się z przedrostka nawiązującego do obecności uranu oraz sufiksu circes (κίρκος) (z greckiego sokół), nawiązującego do miejscowości Falkenstein (Sokoli Kamień), gdzie minerał został odkryty[1].

Chemia i fizyka

Procent wagowy pierwiastków (dla minerału o wzorze Ba(UO2)2(PO4)2·10H2O):[1]

Uranocircyt jest minerałem silnie radioaktywnym – emituje promieniowane alfa, beta i gamma. Aktywność 1g uranocircytu wynosi w zależności od źródła od 11 362 Bq do 78 647 Bq[1][2].

Wykazuje własności fluorescencyjne – w ultrafiolecie emituje zielone światło[1][2].

Występowanie

Jest minerałem rzadkim. Typową lokalizacją jest kamieniołom Streuberg, w Bergen, w Niemczech. Ponadto występuje m.in. w Sátão (Portugalia), St. Blasien (Niemcy), Kopańcu i Radoniowie (Polska)[1].

Zastosowanie

  • minerał kolekcjonerski

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Uranocircite, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2025-12-12] (ang.).
  2. 1 2 3 4 5 6 7 Uranocircite Mineral Data. webmineral. [dostęp 2025-12-12]. (ang.).
  3. 1 2 3 4 Minerały zawierające uran. Politechnika Gdańska. [dostęp 2025-12-12]. (pol.).