Urban Müller

Urban Müller
Ilustracja
Tablica w kościele w Łęgowie
Data i miejsce urodzenia

30 sierpnia 1728
Nowa Pasłęka

Data i miejsce śmierci

3 lutego 1799
Łęgowo

Wyznanie

chrześcijańskie

Kościół

rzymskokatolicki

Inkardynacja

Zakon Cystersów

Prezbiterat

1753

Urban Müller (ur. 30 sierpnia 1728 roku w Nowej Pasłęce k. Braniewa, zm. 3 lutego 1799 w Łęgowie) – duchowny katolicki, zakonnik (cysters), kompozytor okresu baroku i klasycyzmu.

Życiorys

Rękopis nutowy o. Müllera

Urodził się w Nowej Pasłęce, małej rybackiej wiosce nad Zalewem Wiślanym. Na chrzcie w kościele św. Katarzyny w Braniewie otrzymał imię Franciszek.

Zgłosił się do klasztoru jezuitów w Braniewie najpierw jako organista, przyjęty został 23 lipca 1749 roku. Jego talent muzyczny ujawnił się już w braniewskim seminarium duchownym, o czym świadczy fakt, iż został pierwszym organistą w bursie dla kleryków, zwanej „bursa musicorum”. W seminarium jezuickim w Braniewie studiował filozofię, teologię i muzykę[1].

Do Oliwy przybył 23 lipca 1749 roku, a w styczniu następnego roku wstąpił do klasztoru cystersów. 21 marca 1751 roku złożył zakonne śluby wieczyste w katedrze oliwskiej. Dwa lata później, w 1753, otrzymał święcenia kapłańskie. Możliwe jest, że studiował za granicą, zdobywając tytuł doktora filozofii, gdyż jego podpis z takim tytułem widnieje w roku 1767. Jednakże potwierdzenia tego faktu w źródłach brak[1].

Ojciec Urban Müller podczas pobytu w Oliwie sprawował funkcję organisty, zajmując się grą na organach w katedrze w czasie mszy i nabożeństw, oraz komponowaniem muzyki kościelnej. Zachowało się 27 dzieł – oryginałów lub odpisów – jego kompozycji. Przechowywane są w Pradze, Częstochowie, Pelplinie, Świętej Lipce i Barczewie. Wśród nich znajdują się m.in. msze, ofertoria, litanie, arie, duety, tworzone w duchu okresu przejściowego, pomiędzy barokiem i klasycyzmem. O wysokim poziomie artystycznym jego kompozycji świadczą niezwykle pochlebne opinie współczesnych Müllerowi gdańskich muzyków i krytyków muzycznych[2][3].

Oprócz działalności muzycznej o. Müller sprawował w latach 1767–1774 urząd zarządcy spichlerza, a w latach 1774–1779 był przeorem klasztoru. Następnie w latach 1780–1799 był proboszczem parafii św. Mikołaja w Łęgowie. Tam też zmarł (3 lutego 1799) i został pochowany (7 lutego 1799)[1][4]. W roku 2008 w kościele w Łęgowie zostało ufundowane epitafium upamiętniające jego osobę (na zdjęciu)[5][6].

Na jednym z rękopisów kompozycji Müllera, znajdującym się w bibliotece klasztoru oo. Jezuitów w Świętej Lipce znajduje się dopisek: „pro sepultura authoris” (na pogrzeb autora). Jednak czy owo requiem zostało wykonane zgodnie z wolą na pogrzebie kompozytora, brak jest jakiejkolwiek informacji[6].

Przypisy

  1. 1 2 3 Zygmunt Iwicki, Konwent Oliwski 1186-1831: leksykon biograficzny i nie tylko..., Wydawnictwo Bernardinum, Gdańsk-Pelplin 2010, s. 359–362
  2. ↑ O. Urban Müller, kompozytor [online], legowo.e-kreatywni.eu [dostęp 2023-01-21].
  3. ↑ Jan Jerzy Jasiewicz Twórczość kompozytorska o. Urbana Müllera z klasztoru cysterskiego w Oliwie Saeculum Christianum : pismo historyczno-społeczne 1/1, 233–252 1994
  4. ↑ Akt zgonu Urbana Müllera znajduje się w Archiwum Diecezjalnym w Pelplinie
  5. ↑ PEREGRINUS | artykuły| sanktuaria w Polsce| Łęgowo [online], www.bp.ecclesia.org.pl [dostęp 2023-01-22].
  6. 1 2 Sławni ludzie związani z Pomorzem – wykłady prof. Andrzeja Januszajtisa odc. pt. "Muzycy" [online], Nadbałtyckie Centrum Kultury w Gdańsku [dostęp 2023-01-22] (pol.).