Usher Hall
![]() | |
| Państwo | |
|---|---|
| Miejscowość |
Edynburg |
| Adres |
Lothian Road, |
| Typ budynku |
sala koncertowa |
| Styl architektoniczny |
klasyczny z elementami Beaux-Arts |
| Architekt |
Howard H Thomson, Stockdale Harrison and Sons |
| Fundator |
Andrew Usher |
| Rozpoczęcie budowy |
1911 |
| Ukończenie budowy |
1914 |
| Ważniejsze przebudowy |
2010 |
| Właściciel |
Rada Miasta Edynburga |
Położenie na mapie Wielkiej Brytanii ![]() | |
| Strona internetowa | |
Usher Hall (gealicki szkocki: Talla Usher) – sala koncertowa w stylu klasycznym z elementami Beaux-Arts, wzniesiona w Edynburgu w latach 1911–1914 według projektu Howarda H. Thomsona[1]. Nazwa hali pochodzi od Andrew Ushera, który ufundował jej gmach. Od otwarcia przez wdowę po fundatorze 6 marca 1914 roku, Usher Hall gościła ikony kultury, takie jak Ella Fitzgerald, David Bowie, Led Zeppelin, Johnny Cash, The Rolling Stones, Pink Floyd, Adele. Usher Hall słynie z doskonałej akustyki i choć jest przede wszystkim miejscem koncertów muzyki klasycznej (w tym Szkockiej Królewskiej Orkiestry Narodowej i Międzynarodowego Festiwalu w Edynburgu) odbyły się tu też inne wydarzenia, takie jak Konkurs Piosenki Eurowizji 1972 i konkurencje bokserskie Igrzysk Wspólnoty Narodów 1986. Jej widownia, mieszcząca 2200 osób, stwarza warunki do organizacji kongresów, konferencji, wykładów, i innych wydarzeń kulturalnych i biznesowych[2][3][4].
Historia
Andrew Usher, współwłaściciel destylarni whisky, zapisał swojemu miastu rodzinnemu w testamencie 100 000 funtów szterlingów z przeznaczeniem na światowej klasy przestrzeń dla muzyki. Konkurs architektoniczny na projekt sali koncertowej został ogłoszony w 1910 roku. Wpłynęło 130 prac, spośród których wybrano projekt pracowni architektonicznej Stockdale Harrison i Howard H Thomson z Leicester. Rok później, w miejscu zburzonej szkoły przy Lothian Road położono kamień węgielny. W uroczystości wzięli udział m.in. król Jerzy V i królowa Maria[5].
Konstrukcja hali
Wzniesiony na działce w kształcie klina trzypiętrowy (parter plus dwa balkony) budynek Usher Hall wykonano z betonu. W bryle budynku można wyodrębnić charakterystyczne elementy:
Obecny wygląd
Krótko po koncercie Tony’ego Bennetta w kwietniu 1996 roku duży fragment tynku odpadł z sufitu na puste fotele widowni. Zasadniczy remont po tym wydarzeniu ukończono w sierpniu 2000 roku, ale w maju 2002 ogłoszono plany dodania nowoczesnego szklanego skrzydła, będącego współczesną interpretacją wpływów stylu Beaux-Arts. Prace renowacyjne zlecono firmie LDN Architects[7]. Uroczyste otwarcie hali po rozbudowie nastąpiło w październiku 2010 roku[4].
Organy
Znajdujące się w Usher Hall organy zostały zbudowane przez firmę Norman & Beard z Norwich w 1914 roku. Były one w użyciu do lat 70. XX wieku, kiedy to zamilkły na wiele lat. Powołanie Usher Hall Organ Trust pomogło zebrać fundusze na renowację, którą powierzono firmie Harrison & Harrison. W roku 2000 organy zostały zdemontowane i przewiezione do warsztatów firmy w Durham. Odrestaurowane organy zabrzmiały ponownie w 7 czerwca 2003 podczas recitalu wybitnej organistki Gillian Weir[8].
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 Usher Hall | AJ Buildings Library [online], AJ Buildings Library [dostęp 2025-10-03].
- ↑ The history behind Edinburgh’s theatres [online], Forever Edinburgh, 1 lutego 2023 [dostęp 2025-10-05] (ang.).
- ↑ Nathan Lockwood, Usher Hall retains five-star status [online], The City of Edinburgh Council [dostęp 2025-10-05] (ang.).
- 1 2 Usher Hall [online], Usher Hall [dostęp 2025-10-05] [zarchiwizowane z adresu 2015-06-21].
- ↑ Five incredible buildings paid for by donations [online], The Scotsman, 7 października 2015 [dostęp 2025-10-05] (ang.).
- ↑ LDN Architects, Pygmalion Karatzas · Usher Hall Extension in Edinburgh [online], Divisare [dostęp 2025-10-05] (ang.).
- ↑ Usher Hall [online], LDN Architects [dostęp 2025-10-05] (ang.).
- ↑ Jonh Kitchen, „City of organs” welcomes the restoration of an heroic instrument [online], music.ed.ac.uk [dostęp 2025-10-05] [zarchiwizowane z adresu 2006-11-25].

