Valečov
 nr rej. 33753/2-1499 | |
 Fragment Valečova | |
| Państwo | |
|---|---|
| Miejscowość | |
| Fundator |
Valečovští z Valečova |
| Ukończenie budowy |
XIV w. |
Położenie na mapie kraju środkowoczeskiego  | |
Położenie na mapie Czech  | |
 50°30′38,37″N 15°01′35,36″E/50,510658 15,026489 | |
| Strona internetowa | |
Valečov – zabytkowe ruiny średniowiecznego skalnego zamku położonego na terenie gminy Boseň w powiecie Mladá Boleslav. Znajduje się na formacjach skalnych przy zachodnim skraju Czeskiego Raju, na wysokości około 320 m n.p.m., w pobliżu miasta Mnichovo Hradiště. Od 1967 jest chroniony jako zabytek kulturowy[1][2].
Historia
Zamek drewniany założyli po 1300 w skałach Valečovští z Valečova. Ponieważ ród należał później do zwolenników Jana Žižki z Trocnova, zamek został po wojnach husyckich zdobyty i spalony w 1439 przez Jindřicha z Vartenberka. Następnie został stopniowo przebudowany z kamienia. Pozostał w rękach rodu tylko kilka lat, do czasu najazdu Prażan w latach 1443–1444. W1472 mieszkał tu Vaněk z Valečova, podkomorzy królewskich miast w czasach panowania Jerzyego z Podiebradów. Potem właściciele zamku zaczęli się szybko zmieniać, aż na początku XVII wieku zamek wraz z całym majątkiem przeszedł w ręce potężnego rodu Waldsteinów. Szlachta tu nie mieszkała, służył im jako centrum administracyjne, a w 1652 był już opisywany jako opuszczony[3].
Jeszcze w XIX wieku w niektórych skalnych komnatach mieszkali miejscowi biedacy[4]. Mieszkańcy zostali ostatecznie przymusowo wysiedleni na mocy zarządzenia starostwa powiatowego w Mnichovie Hradišti z dnia 5 października 1892[5].
Od 1994 roku zamek należy do gminy Boseň, na której terenie się znajduje. Kręcono tu niektóre sceny do baśni Zdeňka Zelenki Rumplcimprcampr, której premiera miała miejsce w Czech Telewizji w Wigilię 1997 roku.
Architektura
Zamek składał się z dominującego jądra na trzech piaskowcowych grzbietach z dwoma przedzamczami oraz rozległego umocnionego obszaru z wieloma skalnymi komnatami, które pierwotnie służyły jako zimowe schronienie dla husyckich wojsk polowych. W skalnych blokach pod główną częścią zamku wycięto szereg komnat oraz korytarz prowadzący na szczytową platformę. Na środkowym bloku stał drewniany lub szachulcowy Starý palác. Zachowany Nový palác miał od strony dziedzińca dwa ganki i wykusz. W XVI wieku, kiedy na zamku mieszkali dwaj właściciele, oba pałace zostały przebudowane tak, aby każdy miał własne wejście z dziedzińca[4].
Turystyka
Do Valečova prowadzi 
czerwono oznakowany szlak Zlatá stezka Českého ráje, który dalej prowadzi na Klamornę i Drábské světničky, oraz 
zielono oznakowany szlak pieszy na Branžež. W okolicy przebiegają również inne oznakowane piesze i rowerowe szlaki. Około 250 metrów od zamku, przy drodze, znajduje się parking. Obszar jest dostępny w sezonie za opłatą[6][5].
Przypisy
- ↑ Hrad Valečov, zřícenina a archeologické stopy [online], iispp.npu.cz (cz.).
- ↑ hrad Valečov [online], pamatkovykatalog.cz (cz.).
- ↑ Česká republika – Stručný turistický průvodce (2002), Music Cheb, 2002, s. 554, ISBN 80-85925-12-5.
- 1 2 Tomáš Durdík, Zříceniny hradů, tvrzí a zámků – Střední Čechy, Agentura Pankrác, 2000, s. 141–143, ISBN 80-902873-0-1.
- 1 2 Hrad Valečov [online], bosen-obec.cz [dostęp 2026-04-03] (cz.).
- ↑ Vladimir Peša, České hrady: kapesní ilustrovaný průvodce: severní, východní a střední Čechy, Českosaské Švýcarsko, Kladsko, Argo, 2002, s. 246, ISBN 80-7203-434-0.