Valentina Pavlovna Wasson

Valentina Pavlovna Wasson, przed ślubem Walentyna Pawłowna Guercken (ur. 1901 w Moskwie, zm. 31 grudnia 1958) – rosyjsko-amerykańska lekarka pediatra, etnomykolożka i autorka. Przyczyniła się do upowszechnienia grzybów halucynogennych wśród szerokiej publiczności w Stanach Zjednoczonych.

Urodziła się i wychowała w Moskwie, ale podczas rewolucji październikowej wraz z rodziną wyemigrowała do Stanów Zjednoczonych. W 1926 r. wzięła ślub z bankierem Robertem Gordonem Wassonem, a rok później ukończyła studia na Uniwersytecie Londyńskim, uzyskując dyplom lekarza. Pracowała jako pediatra, publikując badania nad zapaleniem zatok przynosowych i gorączką reumatyczną u dzieci^[1].

W 1927 roku podczas podróży poślubnej w górach Catskill Walentyna znalazła grzyby halucynogenne. Jej mąż odmówił ich skosztowania, ale Walentyna je spożyła i potem opisała swoje wrażenia. Wraz z mężem określili się jako etnomykolodzy i badali religijne i kulturowe zastosowania grzybów, wysyłając listy do misjonarzy, lingwistów i antropologów na całym świecie. Próbowali zidentyfikować obszary, w których grzyby miały istotne zastosowanie religijne i medyczne. Traktowali swoje badania jako pasjonujące hobby. Przez następne 30 lat Wassonowie integrowali dane mykologiczne z historią, językoznawstwem, religioznawstwem porównawczym, mitologią, sztuką i archeologią. Począwszy od 1953 roku R. Gordon wyjechał do Meksyku, aby zbadać tradycyjne zastosowanie grzybów w tym kraju. W 1955 roku, wkrótce po R. Gordonie, Walentyna i jej córka wzięły udział w ceremonii grzybów magicznych Indian Mazateków^[2].

W 1957 roku Wassonowie opublikowali dwutomową książkę „Grzyby, Rosja i historia”. W pierwszym tomie szczegółowo opisali folklor, historię i lokalną kulturę grzybów w Europie Wschodniej i Rosji., w drugim podróże badawcze Wassonów do Meksyku w poszukiwaniu starożytnych duchowych zastosowań grzybów. Chociaż autorstwo książki jest zazwyczaj przypisywane R. Gordonowi, to w rzeczywistości to Tina była jej głównym autorem, dając wyraz swojej prawdziwej pasji do wszystkiego, co związane z grzybami^[1].

Valentina wierzyła, że znalezione przez nią i męża grzyby mogą „…stać się niezbędnym narzędziem w badaniu procesów psychicznych”. Gdyby udało się zidentyfikować „substancję czynną”, jej zastosowanie, jak przypuszczała Valentina, mogłoby obejmować „…leczenie alkoholików i narkomanów, leczenie chorób terminalnych z ostrym bólem oraz chorób psychicznych”. Rok później Albert Hofman, odkrywca LSD, wyizolował psylocybinę i psylocynę z grzybów przywiezionych przez Wassonów. Jednak Tina nie dożyła pierwszej fali psychodelicznej, którą wywołały jej badania z mężem. Zmarła na raka, pozostawiając zrozpaczonego R. Gordona, który kontynuował ich badania ku jej pamięci^[1].