Villa Le Lac

Villa Le Lac

nr rej. 06020[1]
Villa Le Lac od strony wschodniej (2009)
Państwo	Szwajcaria
Kanton	Vaud
Miejscowość	Corseaux
Adres	Route de Lavaux 21 1802 Corseaux
Styl architektoniczny	modernizm
Architekt	Le Corbusier, Pierre Jeanneret
Rozpoczęcie budowy	lipiec/sierpień 1924
Ukończenie budowy	1924
Właściciel	Fundacja Le Corbusiera
Położenie na mapie Vaud Villa Le Lac
Położenie na mapie Szwajcarii Villa Le Lac
46°28′06,3″N 6°49′46,1″E/46,468417 6,829472
Strona internetowa

Villa Le Lac^{[1][2][3][4][5][6]}, znana też jako Petite villa au bord du lac Léman^[2][4][7], Petite maison sur le lac^[2][7], Villa „Le Lac” Le Corbusier^[5] lub Maison de Mme Jeanneret^[2][7] – willa wybudowana w 1924 roku, znajdująca się w miejscowości Corseaux, w okręgu Riviera-Pays-d’Enhaut, w kantonie Vaud, w południowo-zachodniej Szwajcarii, zaprojektowana w 1923 roku przez Le Corbusiera dla jego rodziców.

Dom znajduje się przy Route de Lavaux 21, na wąskiej działce o wymiarach ok. 30 × 12 m^[7] położonej nad brzegiem Jeziora Genewskiego. Budynek figuruje w szwajcarskim rejestrze zabytków (Inventaire suisse des biens culturels d'importance nationale et régionale) – nr rej. 06020^[1]. W 2016 roku willę oraz jej otoczenie wpisano wraz z szesnastoma innymi dziełami architektury Le Corbusiera znajdującymi się w Szwajcarii, Francji, Belgii, Niemczech, Argentynie, Japonii i Indiach na listę światowego dziedzictwa UNESCO^[2].

W 1923 roku, najprawdopodobniej w okresie Bożego Narodzenia, Le Corbusier przedstawił swoim rodzicom opracowany we współpracy z Pierre’em Jeanneretem projekt budowy „małego, purystycznego domu”, w którym mogliby oni zamieszkać. Ojciec architekta, Georges-Edouard Jeanneret-Gris, zakupił w maju roku następnego działkę na ten cel za kwotę 3,5 tys. franków. Pierwotny projekt willi ze względu na swoją wielkość wzbudził sprzeciw właściciela sąsiedniej rezydencji, malarza Gastona Vaudou. Zmodyfikowany i ostatecznie zaakceptowany przez Vaudou projekt zakładał wzniesienie budynku parterowego z tarasem zamiast obiektu dwukondygnacyjnego. Budowa willi rozpoczęła się latem 1924 roku. Le Corbusier prace budowlane nadzorował głównie listownie, a plac budowy odwiedził jedynie dwukrotnie. Villa „Le Lac” została ukończona pod koniec tego samego roku, a rodzice Le Corbusiera wprowadzili się do nowego domu tuż przed Bożym Narodzeniem^[2].

Na początku lat 30. XX wieku od strony północnej wzniesiono wysoki mur zastępujący istniejący wcześniej żywopłot. Zmiana ta była związana z budową chodnika wzdłuż Route de Lavaux. Miejscowe władze w ramach rekompensaty za zmniejszenie wartości budynku zaakceptowały projekt niewielkiej przybudówki w północno-zachodnim narożniku działki, który ukończono w 1931 roku. Jednocześnie północną i zachodnią elewację willi wyłożono okładziną z ocynkowanej blachy mającą maskować pęknięcia oraz chronić dom przed czynnikami atmosferycznymi^[2][5]. W 1951 roku elewacja południowa budynku została pokryta blachą aluminiową z podłużnymi rowkami^[2].

Ojciec Le Corbusiera mieszkał w willi „Le Lac” tylko przez rok, do swojej śmierci w 1925 roku. Matka architekta zamieszkiwała w posiadłości do 1960 roku, a jego brat – do 1972 roku, po czym budynek przeszedł na własność Fundacji Le Corbusiera^[2]. W 1975 roku wykonano gruntowny remont obiektu^[2], a w 1984 roku udostępniono go zwiedzającym^[6][5]. Kolejne prace renowacyjne przeprowadzono w latach 2012–2014^[2][5].

Villa Le Lac znajduje się przy Route de Lavaux 21 w miejscowości Corseaux, na wąskiej działce o wymiarach ok. 30 × 12 m obejmującej również ogród, położonej między drogą a północnym brzegiem Jeziora Genewskiego^[2][7]. Dom jest budowlą jednokondygnacyjną i ma ok. 20,5 m długości i ok. 4,5 m szerokości. Jego konstrukcja wzniesiona jest z betonowych bloczków i pustaków oraz płyt i belek żelbetowych. Północna i zachodnia elewacja pokryte są ocynkowaną blachą, natomiast elewacja południowa – blachą z aluminium^[2].

W elewacji południowej dominuje poziome okno pasmowe o długości 11 m. Jego nadproże było najbardziej wymagającym elementem nowatorskiego jak na owe czasy projektu^[5], a odległość między belkami ościeżnicy wynosi 10,75 m. Z kolei od strony wschodniej uwagę zwraca taras na płaskim dachu, nieco wysunięty przed lico elewacji, wsparty dwoma stalowymi filarami^[6]. Pod utworzonym przezeń zadaszeniem znajdują się przeszklone drzwi prowadzące do ogrodu^[2].

Wnętrze domu ma powierzchnię ok. 60 m² i składa się z przedsionka, dużego salonu z miejscem do pracy, modułowego (dzięki mobilnym parawanom) pokoju gościnnego, sypialni, garderoby, kuchni i pralni, łazienki oraz toalety^[7][4][2]. Pomieszczenia gospodarcze znajdują się po stronie zachodniej, która jako jedyna jest podpiwniczona^[2].

Od zachodu, północy oraz wschodu posiadłość otoczona jest murem, który w części zachodniej mierzy 5 m wysokości i oddziela willę „Le Lac” od sąsiedniej działki. W północno-zachodnim narożniku działki znajduje się przybudówka, która sięga od poziomu dachu aż do muru. Mieści się w niej niewielkie atelier. Od zachodu między budynkiem głównym a murem znajdują się schody prowadzące na taras i do przybudówki^[2].

Po stronie wschodniej i północnej ogrodzenie jest niższe, a w części północnej odległość pomiędzy nim a budynkiem wynosi ok. 3 m^[2]. Od strony południowej ogród szeroko otwiera się na Jezioro Genewskie; jedynie w jego części wschodniej stoi pojedyncza ściana z otworem okiennym. Kontrastuje on z poziomym oknem w południowej elewacji willi oraz tworzy symboliczną ramę dla malowniczej panoramy jeziora i górujących nad nim Alp Zachodnich^[2].

• 
  Okno pasmowe w elewacji południowej (2009)
• 
  Fragment ogrodu z murem od strony południowej (2004)