Vuilleminia

Powleczka
Ilustracja
Powleczka podkorowa (Vuilleminia comedens)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

podstawczaki

Klasa

pieczarniaki

Rząd

powłocznikowce

Rodzina

Vuilleminiaceae

Rodzaj

powleczka

Nazwa systematyczna
Vuilleminia Maire
Bull. Soc. mycol. Fr. 18(Suppl.): 81 (1902)
Typ nomenklatoryczny

Vuilleminia comedens (Nees) Maire 1902

Vuilleminia Maire (powleczka) – rodzaj grzybów z rzędu powłocznikowców (Corticiales)[1].

Morfologia

Jest to nieliczny gatunkowo rodzaj grzybów kortycjoidalnych występujących na martwych drzewach i gałęziach, lub obumierających, ale jeszcze przyczepionych do drzewa gałęziach drzew. Zaczynają rosnąć pod korą, wskutek rozrastania się powodują jej pękanie i oddzielanie się. Mają konsystencję ściśle przylegającej do drewna, szklistej, galaretowatej powłoczki[2]. Hymenofor gładki do mniej lub bardziej chropatego, białawy, szarawy, kremowy, czerwonobrązowy lub z fioletowymi odcieniami. System strzępkowy monomityczny, strzępki ze sprzążkami, zwykle cienkościenne, szkliste. Liczne są dendrohyfidy, u niektórych gatunków występują cystydy. Podstawki długie, maczugowate, kręte, 4-zarodnikowe ze sprzążką bazalną. Bazydiospory allantoidalne do elipsoidalnych, duże (ok. 15–20 µm), gładkie, cienkościenne, z kroplami oleju, nieamyloidalne, niecyjanofilne[3].

Identyfikacja gatunków Vuilleminia opiera się głównie na żywicielach, wielkości zarodników i budowie cystyd. Problemy z identyfkacją gatunków wynikają ze zmienności wielkości zarodników oraz różnych żywicieli w różnych obszarach geograficznych. Powodowane przez Vuilleminia oddzielanie kory nie gwarantuje pewnego rozpoznania tego rodzaju, oddzielanie kory powodują bowiem także gatunki z rodzaju Australovuilleminia, oraz powłocznica grabowa (Peniophora laeta)[2].

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Vuilleminiaceae, Corticiales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Rodzaj Vuilleminia utworzył René Charles Maire w 1902 r. Gatunkiem typowym jest Vuilleminia comedens (Nees) Maire 1902[1]. Polską nazwę nadał Władysław Wojewoda w 2003 r.[4]

Gatunki występujące w Polsce:

  • Vuilleminia alni Boidin, Lanq. & Gilles 1994 – powleczka olszowa
  • Vuilleminia comedens (Nees) Maire 1902 – powleczka podkorowa
  • Vuilleminia coryli Boidin, Lanq. & Gilles 1989 – powleczka leszczynowa
  • Vuilleminia macrospora (Bres.) Hjortstam 1987 – powleczka biaława
  • Vuilleminia megalospora Bres. 1926[5]

Niektóre inne:

  • Vuilleminia cystidiata Parmasto 1965 – powleczka głogowa

Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum[6]. Wykaz gatunków i nazwy polskie według Władysława Wojewody[4], Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów[7] i innych[8].

Przypisy

  1. 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2020-11-21] (ang.).
  2. 1 2 Masoomeh Ghobad-Nejhad, Phylogeny and taxonomy of the genus Vuilleminia (Basidiomycota) based on molecular and morphological evidence, with new insights into Corticiales, „Taxon”, 59 (5), październik 2010, s. 1519–1534 [dostęp 2022-11-12] (ang.).
  3. ↑ Genera of corticioid fungi: keys, nomenclature and taxonomy, „Studies in Fungi”, 5 (1), 2020, s. 290, DOI: 10.5943/sif/5/1/12 [dostęp 2023-10-25] (ang.).
  4. 1 2 Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 690, ISBN 83-89648-09-1.
  5. ↑ Występowanie tego gatunku w Polsce wymaga weryfikacji: W. Wojewoda podaje go jako synonim Vuilleminia comedens, według Index Fungorum jest to jednak odrębny gatunek.
  6. ↑ Index Fungorum (gatunki) [online] [dostęp 2013-03-05] (ang.).
  7. ↑ Rekomendacja nr 6 (2025) Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], 31 grudnia 2025 [dostęp 2026-06-08] (pol.).
  8. ↑ Grzyby makroskopijne Polski w literaturze mikologicznej [online], grzyby.pl [dostęp 2023-10-25] (pol.).