Wacław Sacewicz

Wacław Sacewicz

nadkomisarz SG
Data i miejsce urodzenia	18 kwietnia 1884 Wołowa Góra
Data i miejsce śmierci	27 września 1944 Oflag VI B Dössel
Przebieg służby
Formacja	Straż Graniczna
Jednostki	Komenda Obwódu SG „Brodnica”
Stanowiska	komendant obwodu
Główne wojny i bitwy	I wojna światowa wojna domowa w Rosji wojna polsko-bolszewicka II wojna światowa
Odznaczenia

Wacław Sacewicz (ur. 18 kwietnia 1884 w maj. Wołowa Góra, zm. 27 września 1944 w Oflagu VI B Dössel) – nadkomisarz Straży Granicznej, porucznik kawalerii Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Syn Antoniego i Małgorzaty z Oskierków, urodzony 18 kwietnia 1884 w majątku Wołowa Góra, w ówczesnym powiecie borysowskim guberni mińskiej^[1][2]. W 1911 ukończył Szkołę Rolniczą w Horkach^[1]. 18 lipca 1914 wstąpił do armii rosyjskiej jako wolontariusz. 15 sierpnia 1917 został zwolniony z armii w stopniu korneta na podstawie orzeczenia komisji superrewizyjnej^[1].

6 lipca 1920, po przyjeździe do kraju, wstąpił do wileńskiego batalionu ochotniczego. Wziął udział we wszystkich walkach z bolszewikami, stoczonych przez grupę majora Mariana Kościałkowskiego. Początkowo dowodził oddziałem konnym grupy, a następnie jako dowódca kompanii szturmowej 201 pułku piechoty, 6 harcerskiego pułku strzelców i 2 wileńskiego pułku piechoty. Wziął udział w tzw. buncie Żeligowskiego i walkach z Litwinami^[1]. Wyróżnił się 14 lipca 1920 w obronie Wilna. Po rozejmie został mianowany zastępcą komendanta głównego Związku Bezpieczeństwa Kraju. Równocześnie (do 25 marca 1923) pełnił funkcję naczelnego komendanta Milicji Ludowej pasa neutralnego. Następnie został przydzielony do Oddziału III Sztabu Generalnego na stanowisko referenta Przysposobienia Wojskowego^[1].

8 stycznia 1924 został zatwierdzony w stopniu porucznika ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 i 540. lokatą w korpusie oficerów rezerwy jazdy^[3][4]. Posiadał wówczas przydział w rezerwie do 25 pułku ułanów. Jako oficer rezerwy został zatrzymany w służbie czynnej^[5][6]. Później został przemianowany na oficera zawodowego.

Z dniem 23 czerwca 1925 został przeniesiony do Korpusu Ochrony Pogranicza^[7]. 7 marca 1928 został przeniesiony z KOP do dyspozycji Ministerstwa Skarbu z równoczesnym przeniesieniem do kadry oficerów kawalerii^{[1][8][9][10]}. W tym czasie pełnił obowiązki adiutanta w Komendzie Głównej Straży Granicznej w Warszawie^[11]. Z dniem 30 września 1930 został przeniesiony w stan spoczynku^[12]. Po zwolnieniu z wojska kontynuował służbę w Straży Granicznej na stanowisku kierownika Inspektoratu Granicznego „Ostrów”. 10 sierpnia 1934 został przeniesiony do Inspektoratu Granicznego „Brodnica” (od 1938 – Obwód SG „Brodnica”) na stanowisko kierownika inspektoratu^[1].

W czasie kampanii wrześniowej przybył do Warszawy i został wyznaczony na stanowisko zastępcy dowódcy 360 pułku piechoty^[13][14][15]. Od 16 września 1939 obowiązki zastępcy dowódcy pułku łączył z funkcją kwatermistrza Dowództwa Grupy Obrony Warszawy^[15][16]. Po kapitulacji załogi stolicy dostał się do niemieckiej niewoli i został osadzony w Oflagu VI B Dössel^[17]. Zginął 27 września 1944 w czasie omyłkowego bombardowania obozu przez Królewskie Siły Powietrzne^[17]. Został pochowany na cmentarzu komunalnym w Warburgu^[17].

Był żonaty, miał bliźnięta: Janusza, ps. As (1922–1944), kaprala podchorążego w oddziale dyspozycyjnym dowódcy Zgrupowania „Radosław”, i Bożennę (ur. 1922)^[1][18].

• Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 5864 – 20 listopada 1922^[19][1][20]
• Krzyż Walecznych^[21][22]
• Srebrny Krzyż Zasługi^[1]
• Krzyż Zasługi Wojsk Litwy Środkowej – 3 marca 1926^[23][24]
• Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921^[1]
• Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości^[1]
• Odznaka pamiątkowa Korpusu Ochrony Pogranicza^[1]
• Odznaka pamiątkowa Straży Granicznej^[1]

25 października 1937 Komitet Krzyża i Medalu Niepodległości odrzucił wniosek o nadanie mu tego odznaczenia „z powodu braku pracy niepodległościowej”^[25].

• Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2025-07-28].
• Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
• Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
• Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
• Rocznik oficerów kawalerii. Warszawa: Nakładem „Przeglądu Kawaleryjskiego”, 1930.
• Ludwik Głowacki: Obrona Warszawy i Modlina na tle kampanii wrześniowej 1939. Wyd. 5. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1985. ISBN 83-11-07109-8.
• Henryk Mieczysław Kula: Polska Straż Graniczna w latach 1928–1939. Warszawa: Wydawnictwo Bellona, 1994. ISBN 8311082671.
• Marian Porwit: Obrona Warszawy wrzesień 1939 r. Wspomnienia i fakty. Wyd. IV. Warszawa: Wydawnictwo „Czytelnik”, 1979.
• Stanisław Edward Rost. Pierwotny Sztab Obrony Warszawy w 1939 r. „Wojskowy Przegląd Historyczny”. 4 (126), 1988. Warszawa: Wojskowy Instytut Historyczny. 
• Juliusz Rómmel: Za honor i ojczyznę. Wspomnienia dowódcy armii „Łódź” i „Warszawa”. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo „Iskry”, 1958.