Wacław Sakwa
| Państwo działania | |
|---|---|
| Data urodzenia |
28 kwietnia 1919 |
| Data i miejsce śmierci |
4 kwietnia 1992 |
| Alma Mater | |
| Profesura |
1962 |
| Doktor honoris causa Politechnika Częstochowska – 31 maja 1985 Politechnika Śląska – 5 maja 1987 | |
| Rektor | |
| Uczelnia | |
| Okres spraw. |
1959–1965 |
| Odznaczenia | |
Wacław Michał Sakwa (ur. 28 kwietnia 1919, zm. 4 kwietnia 1992 w Katowicach) – polski prof. dr inż., specjalista odlewnictwa, rektor Politechniki Częstochowskiej w latach 1959–1965.
Życiorys
Urodził się w województwie poznańskim. Syn Władysława[1]. Szkołę średnią ukończył w Łodzi, studia wyższe rozpoczął na Wydziale Hutniczym Akademii Górniczej w Krakowie, które przerwał wybuch II wojny światowej[2].
Podczas okupacji niemieckiej pracował w firmie budowlanej w Łodzi, na różnych budowach, a następnie w centralnych warsztatach tego przedsiębiorstwa jako robotnik, technik i rachmistrz[2].
Po wyzwoleniu podjął pracę w przemyśle. W końcu 1945 r. powrócił na studia na Wydziale Hutniczym Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, które ukończył w 1947 r. Po studiach został zatrudniony w charakterze inspektora technicznego w Południowym Zjednoczeniu Przemysłu Odlewniczego w Krakowie, skąd w 1948 r. został przeniesiony przez Ministerstwo Przemysłu i Handlu na stanowisko dyrektora technicznego do Huty Blachownia k. Częstochowy, gdzie pracował 6 lat[2].
W 1949 r. podjął pracę w Wyższej Szkole Inżynierskiej w Częstochowie na stanowisku profesora kontraktowego i kierownika Katedry Technologii Metali, prowadząc wykłady z technologii metali i odlewnictwa. W 1950 r. Ministerstwo Oświaty powierzyło mu organizację Wydziału Metalurgicznego, którego był dziekanem przez 6 lat. W tym czasie zorganizował Katedrę Odlewnictwa, której był kierownikiem do końca zatrudnienia etatowego na Politechnice Częstochowskiej. 27 maja 1955 r. w wyniku przedłożonych prac uzyskał tytuł docenta. W drodze konkursu w 1959 r. został wybrany na kierownika Katedry Odlewnictwa Politechniki Śląskiej. Funkcję tę pełnił, kierując jednocześnie Katedrą Odlewnictwa Politechniki Częstochowskiej. W latach 1959–1965 piastował godność rektora Politechniki Częstochowskiej. Po uzyskaniu stopnia docenta wykonał pracę doktorską, którą obronił w Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. W 1962 r. Rada Państwa nadała mu tytuł naukowy profesora nadzwyczajnego, a w 1968 r. tytuł profesora zwyczajnego. Na własną prośbę, z dniem 1 października 1965 r. przeniósł się całkowicie na Politechnikę Śląską, gdzie pełnił obowiązki kierownika Katedry Odlewnictwa, a po przeprowadzonych zmianach organizacyjnych od 1969 r. - obowiązki dyrektora Instytutu Odlewnictwa Politechniki Śląskiej[2].
W 1971 r. został członkiem korespondentem Polskiej Akademii Nauk. Był członkiem Rady Głównej resortu nauki i szkolnictwa wyższego, członkiem Centralnej Komisji Kwalifikacyjnej, członkiem Prezydium Komitetu Hutnictwa PAN, przewodniczącym Komisji Odlewnictwa Oddziału PAN w Katowicach, członkiem Komitetu Nagród Państwowych, członkiem Zarządu Głównego NOT, prezesem STOP, prezydentem Międzynarodowej Organizacji Odlewniczej CIATF w Zurichu[2] oraz członkiem Komisji Nauki przy KC PZPR[3].
W dorobku naukowym posiadał 38 patentów krajowych i zagranicznych, ponad 256 publikacji, w tym 16 książek i skryptów, 30 publikacji zagranicznych, 50 referatów na konferencjach krajowych i zagranicznych, 17 wypromowanych doktorów oraz 5 doktorów habilitowanych[2][4].
Zmarł 4 kwietnia 1992 r. w Katowicach[2], pochowany 9 kwietnia 1992 r. na cmentarzu przy ul. Francuskiej[5].
Ordery i odznaczenia
- Order Sztandaru Pracy I klasy
- Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
- Złoty Krzyż Zasługi (1954)[1]
- Medal 30-lecia Polski Ludowej (1974)[6]
- Medal 10-lecia Polski Ludowej (1955)[7]
- Medal „Za zasługi dla obronności kraju”
- Medal Komisji Edukacji Narodowej (1973)[6]
- Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego
- Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel PRL”
- Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony Hutnik PRL”
- Odznaka „Zasłużonemu dla Politechniki Śląskiej”
- Odznaka „Zasłużony dla Politechniki Łódzkiej” (1989)[8]
- Złota Odznaka STOP
- Złota Odznaka AZS
- Złota Odznaka ZSP
- Odznaka 25-lecia Politechniki Śląskiej (1970)[9]
Nagrody i wyróżnienia
- Nagroda NOT za wybitne osiągnięcia techniczne (1965, 1968, 1971, 1972, 1974, 1975)
- Nagroda Państwowa I stopnia zespołowa w dziedzinie techniki, w zakresie metalurgii (1972)[10]
- Nagroda Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki zespołowa stopnia I za szczególne osiągnięcia w dziedzinie badań naukowych (1972)[11]
- Nagroda Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki zespołowa stopnia I za szczególnie ważne i twórcze osiągnięcia (1974)[6]
- Nagroda Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki indywidualna I stopnia za osiągnięcia w dziedzinie kształcenia kadry naukowej (1974)[12]
- Nagroda STOP I stopnia im. J. Buzka (1976)
- Nagroda Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki zespołowa stopnia II za osiągnięcia w dziedzinie badań naukowych (1977)[13]
- Nagroda Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki zespołowa I stopnia za osiągnięcia w dziedzinie kształcenia kadry naukowej (1978)[14]
- Nagroda Ministra Przemysłu Maszynowego
- Nagroda Komitetu Nauki i Techniki za prace w zakresie rozwoju nauki i techniki
- tytuł doktora honoris causa Politechniki Częstochowskiej (31 maja 1985)
- tytuł doktora honoris causa Politechniki Śląskiej (5 maja 1987)[15]
- Nagroda Ministra Edukacji Narodowej indywidualna I stopnia (1988)[16]
- Nagroda Ministra Edukacji Narodowej zespołowa II stopnia (1988)[16]
Przypisy
- 1 2 M.P. z 1954 r. Nr 112, poz. 1589 (ISAP) „w 10 rocznicę Polski Ludowej za zasługi w pracy naukowej i dydaktycznej”.
- 1 2 3 4 5 6 7 prof. dr inż. Wacław Sakwa | Politechnika Częstochowska [online], archiwum.pcz.pl [dostęp 2026-05-03].
- ↑ Reprezentanci Częstochowy i powiatu na IV Zjazd. „Gazeta Częstochowska”. Rok IX, Nr 24 (418), s. 3, 10-16 czerwca 1964. Częstochowa. [dostęp 2026-05-04].
- 1 2 W 60 rocznicę urodzin Profesora dra inż. Wacława Michała Sakwy [dostęp 2026-05-03].
- 1 2 Kronika żałobna. „Z Życia Politechniki Śląskiej”. Nr 7, s. 15, kwiecień 1992. Gliwice: Politechnika Śląska. ISSN 1734-9613. [dostęp 2026-06-27].
- 1 2 3 Politechnika Śląska im. Wincentego Pstrowskiego w Gliwicach 1974–1975. Gliwice: Politechnika Śląska, 1975, s. 9. [dostęp 2026-08-10].
- ↑ M.P. z 1955 r. Nr 101, poz. 1400 (ISAP) - Uchwała Rady Państwa z dnia 19 stycznia 1955 r. nr 0/198 - na wniosek Ministra Szkolnictwa Wyższego.
- ↑ Odznaczenia. „Diariusz Politechniki Śląskiej”. nr 9, s. 8, czerwiec 1989. Gliwice: Politechnika Śląska. ISSN 1734-9605. [dostęp 2026-05-14].
- ↑ Politechnika Śląska im. Wincentego Pstrowskiego w Gliwicach 1970–1971. Gliwice: Politechnika Śląska, 1971, s. 416. [dostęp 2026-08-06].
- ↑ Nagrody z okazji Święta Odrodzenia. „Głos Wielkopolski”. Rok XXVIII, Nr 171 (8833), s. 2, 21 lipca 1972. Poznań: Poznańskie Wydawnictwo Prasowe RSW „Prasa”. [dostęp 2026-05-04].
- ↑ Politechnika Śląska im. Wincentego Pstrowskiego w Gliwicach 1972/73–1973/74. Gliwice: Politechnika Śląska, 1974, s. 8. [dostęp 2026-08-08].
- ↑ Politechnika Śląska im. Wincentego Pstrowskiego w Gliwicach 1975–1976. Gliwice: Politechnika Śląska, 1976, s. 332. [dostęp 2026-08-14].
- ↑ Politechnika Śląska im. Wincentego Pstrowskiego w Gliwicach 1977–1978. Gliwice: Politechnika Śląska, 1978, s. 330. [dostęp 2026-08-18].
- ↑ Politechnika Śląska im. Wincentego Pstrowskiego w Gliwicach 1978/79–1979/80. Gliwice: Politechnika Śląska, 1980, s. 364. [dostęp 2026-08-19].
- ↑ Politechnika Śląska | Doktorzy Honoris Causa [online], Politechnika Śląska [dostęp 2026-05-03].
- 1 2 Nagrody odznaczenia. „Diariusz Politechniki Śląskiej”. Nr 1, Rok akademicki 1988/89, s. 5, październik 1988. Gliwice: Politechnika Śląska. [dostęp 2026-05-06].