Wacław Drojanowski

Wacław Drojanowski
Ilustracja
Wacław Drojanowski (ok. 1935)
Data urodzenia

29 sierpnia?/10 września 1896 1896

Data i miejsce śmierci

8 lutego 1981
Warszawa

Prezydent Lwowa
Okres

od 27 listopada 1931
do marca 1936

Poprzednik

Jan Brzozowski-Haluch

Następca

Stanisław Ostrowski

Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi (II RP)
Wacław Drojanowski (pierwszy z prawej) z członkami delegacji Związku Miast Polskich na spotkaniu z premierem Felicjanem Sławojem Składkowskim (1937)

Wacław Ignacy Drojanowski (ur. 29 sierpnia?/10 września 1896 w Mławie[1], zm. 8 lutego 1981 w Warszawie) – polski samorządowiec i urzędnik II Rzeczypospolitej.

Życiorys

Urodził się w 1896 roku[2]. Był synem Walentego Drojanowskiego i Leontyny z domu Węgierskiej[1]. Ukończył studia prawnicze na Wydziale Prawa Uniwersytetu Poznańskiego[3] (według innego źródła był magistrem nauk politycznych[2]). W okresie II Rzeczypospolitej pracował w służbie samorządowej. Sprawował stanowisko starosty powiatu włodzimierskiego, następnie wicewojewody lwowskiego od 21 lutego 1930[4], z którego 27 listopada 1931 roku został wybrany przez Radę Miasta Lwowa na urząd Prezydenta Lwowa[5] (31 grudnia 1931 roku ogłoszono jego przeniesienie ze stanowiska wicewojewody we Lwowie na naczelnika wydziału w Głównym Urzędzie Statystycznym[6]); pełnił funkcje komisarycznego prezydenta Lwowa (wyznaczony na to stanowisko przez Związek Miast Polskich) oraz dyrektora Okręgowej Izby Skarbowej w Warszawie. Członek zarządu Związku Miast Polskich w 1932 roku[7]. Po wybuchu antysemickich zamieszek we Lwowie w listopadzie 1932 roku doprowadził do przyjęcia przez radę miejską proklamacji potępiającej rozruchy. W odwecie zwolennicy endecji wybili szyby w oknach jego mieszkania[8]. W czerwcu 1933 wybrany przewodniczącym [9].

Z urzędu prezydenta Lwowa zrezygnował w marcu 1936 roku[10][11] po tym, jak otrzymał nominację na stanowisko dyrektora departamentu w Ministerstwie Skarbu[12][13][14]. W 1937 roku był protektorem honorowym klubu sportowego LKS Pogoń Lwów[15].

Podczas II wojny światowej pracował w konspiracji[2]. Działał wówczas na rzecz wsparcia osób z kręgów inteligencji, pozostających bez środków do życia[3]. W grudniu 1939 roku był inicjatorem i współuczestnikiem akcji odzyskania worków z ogromną sumą pieniędzy (ówczesna równowartość 40 tysięcy dolarów[16]), którą w czasie wrześniowej ucieczki z Warszawy zakopał za Brześciem pracownik ówczesnego Ministerstwa Skarbu Tadeusz Dietrich. Pieniądze te stworzyły fundusz, którym prawie do końca okupacji podziemne władze wspierały najbardziej potrzebujących. Drojanowskiemu udało się także uratować skarb, głównie biżuterię (osiem kilogramów złota, diamentów i innych kamieni szlachetnych[16]) wartości kilku milionów dolarów, który – przechowywany przez szereg zaangażowanych osób – doczekał końca okupacji niemieckiej. W 1945 roku Drojanowski z grupą najbliższych współpracowników przekazał pudło z całą zewidencjonowaną zawartością ministrowi skarbu Konstantemu Dąbrowskiemu. Otrzymał zdawkowe podziękowania i niewielką rentę[17][18].

Po zakończeniu wojny pracował w ASP w Warszawie. Stał się obiektem zainteresowania UB ze względu na piastowanie szeregu wysokich stanowisk w administracji państwowej II Rzeczypospolitej. Został zatrzymany przez funkcjonariuszy Departamentu I MBP 15 lutego 1954 roku. Podczas brutalnego śledztwa postawiono mu zarzut „współpracy szpiegowskiej” z byłym ministrem spraw wewnętrznych II RP Henrykiem Józewskim. Współpraca miała polegać na udzielaniu pomocy „ukrywającemu się rezydentowi wywiadu amerykańskiego Henrykowi Józewskiemu”, który z kolei został oskarżony o „współpracę z wywiadem amerykańskim”. Ponadto zarzucono Drojanowskiemu „antyradziecką i antylewicową działalność podczas okupacji”, „wystąpienia antydemokratyczne podczas wyborów 1946”, „gloryfikację rządów sanacyjnych” oraz „nielegalny obrót dewizami”. 21 grudnia 1954 roku Wojskowy Sąd Rejonowy w Warszawie skazał Drojanowskiego na karę 2 lat i 8 miesięcy więzienia z art. 148 § 1 kk oraz art. 191 kk oraz 1 § 1 ustawy karno-dewizowej. Orzeczoną karę odbył w Centralnym Więzieniu nr 3 Warszawa-Praga. Więzienie opuścił w roku 1955[19].

Po wyjściu z więzienia pracował jako administrator w Obserwatorium Astronomicznym w Warszawie[3].

Zmarł 8 lutego 1981 roku w Warszawie[3][2]. Został pochowany w rodzinnej Mławie[2][3].

Życie prywatne

Jego żoną była Barbara, do 1936 roku przewodnicząca Miejskiego Komitetu Pomocy Pozaszkolnej we Lwowie[20].

Odznaczenia

Przypisy

  1. 1 2 Akt urodzenia Wacława Drojanowskiego (nr 340), metryki.genealodzy.pl, 10 września 1896 [dostęp 2024-01-13] (ros.).
  2. 1 2 3 4 5 6 Danuta B. Łomaczewska: Stanisław Ostrowski. Ostatni Prezydent królewskiego stołecznego miasta Lwowa. lwow.home.pl. [dostęp 2019-04-18].
  3. 1 2 3 4 5 Z żałobnej karty. „Biuletyn”. Nr 41, s. 98–99, czerwiec 1981. Koło Lwowian w Londynie.
  4. ↑ Ruch służbowy. „Dziennik Urzędowy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych”. Nr 5, s. 183, 31 marca 1930.
  5. ↑ Nowy Prezydent m. Lwowa. „Słowo Polskie”, s. 3, nr 329 z 1 grudnia 1931.
  6. ↑ Ruch służbowy. „Dziennik Urzędowy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych”. Nr 21, s. 727, 31 grudnia 1931.
  7. ↑ Samorząd Miejski: organ Związku Miast Polskich 1932 z. 8, s. 475.
  8. ↑ Grzegorz Mazur: Życie polityczne polskiego Lwowa 1918–1939. Kraków: Księgarnia Akademicka, 2007, s. 232. ISBN 978-83-7188-947-9.
  9. ↑ Zjazd delegatów miast małopolskich. „Słowo Polskie”. Nr 167, s. 3, 20 czerwca 1933.
  10. ↑ Przyjęcie rezygnacji p. Drojanowskiego. „Gazeta Lwowska”, s. 2, nr 67 z 21 marca 1936.
  11. ↑ Pożegnanie prezydenta Drojanowskiego. „Gazeta Lwowska”, s. 2, nr 68 z 22 marca 1936.
  12. ↑ Pożegnalne posiedzenie Rady Miejskiej. „Gazeta Lwowska”, s. 3, nr 52 z 4 marca 1936.
  13. ↑ Kronika miejska. „Gazeta Lwowska”, s. 2, nr 60 z 13 marca 1936.
  14. ↑ Kronika miejska. „Gazeta Lwowska”, s. 2, nr 63 z 17 marca 1936.
  15. ↑ Lwowski klub sportowy „Pogoń” w roku 1937. Lwów: 1937, s. 2.
  16. 1 2 Cezary Chlebowski, Bez pokory, t. 2, Warszawa: ARS Print Production, 1997, s. 538, ISBN 83-87224-06-5.
  17. 1 2 Cezary Chlebowski, Reportaż z tamtych dni, Warszawa: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1988, s. 9–67, ISBN 83-03-00654-1.
  18. 1 2 Cezary Chlebowski, W armii Państwa Podziemnego, t. 1, Warszawa: Wydawnictwo ASKON, 2005, s. 23–86, ISBN 83-87545-41-4.
  19. ↑ Dane osoby z katalogu osób „rozpracowywanych”: Wacław Drojanowski [online], Biuletyn Informacji Publicznej, Instytutu Pamięci Narodowej, Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, katalog.bip.ipn.gov.pl [dostęp 2025-10-26].
  20. ↑ Pożegnanie Prezydentowej Barbary Drojanowskiej. „Gazeta Lwowska”, s. 2, nr 117 z 23 maja 1936.
  21. ↑ M.P. z 1938 r. Nr 253, poz. 576 (ISAP)
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.