Walckenaeria capito

Walckenaeria capito – gatunek pająka z rodziny osnuwikowatych. Zamieszkuje Europę, palearktyczną Azję i Kanadę.

Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1861 roku przez Nicolasa Westringa na łamach „Göteborgs Kungliga Vetenskaps och Vitterhets Samhälles Handlingar” pod nazwą Erigone capito^[1][2]. Oryginalnego opisu dokonano na podstawie samca^[1], natomiast samicę jako pierwszy opisał Octavius Pickard-Cambridge w 1873 roku pod nazwą Neriene pudens^[3]. Synonimizacji N. pudens z omawianym taksonem dokonał w 1916 roku Arthur R. Jackson^[4]. Kombinację Walckenaeria capito jako pierwsi zastosowali Cornelius Chyzer i Władysław Kulczyński w 1894 roku^[5], ale w XX wieku często stosowana była nazwa Wideria capito^[2]. Wideria zsynonimizowana została ostatecznie z Walckenaeria w 1963 roku przez Petera Merretta^[6].

Samce osiągają od 2,5 do 3 mm, a samice od 2,6 do 3,5 mm długości ciała^[7][8].

Karapaks jest brązowy z ciemniejszymi liniami promienistymi i krawędziami^[7]. U samicy część głowowa jest tylko nieznacznie wyniesiona, u samca natomiast występują silnie wyniesiony, niemal szypułkowaty płat głowowy z oczami tylno-środkowymi, a na przedzie jeszcze wyrostek z oczami przednio-środkowymi, wyglądający jak drugi płat. Większe i rozrzucone na większej powierzchni oczy odróżniają samicę omawianego gatunku od bardzo podobnej samicy W. acuminata. Długość sternum jest większa niż szerokość^[8]. Odnóża są żółtopomarańczowe^[7]. Golenie pary pierwszej i drugiej mają po dwie makroskopowe szczecinki (kolce), pozostałych par zaś po jednej takowej. Nadstopie pierwszej pary ma trichobotrium umieszczone między 0,6 a 0,65 długości. Trichobotrium obecne jest także na nadstopiach ostatniej pary^[8].

Opistosoma (odwłok) ma ubarwienie szare, na wierzchu z szeregiem jasnych kropek w części przedniej i szewronami w części tylnej. Genitalia samicy cechują się płytką płciową wyraźnie wyodrębnioną od pozostałej części epigyne^[7].

Pająk ten zasiedla górskie i nadmorskie tereny kamieniste, łąki od podmokłych po suche oraz zadrzewienia. Bytuje pod kamieniami i na niskiej roślinności^[9]. Aktywne osobniki obu płci spotyka się przez cały rok, ale szczyt pojawu dorosłych samców ma miejsce od października do marca^[9][7].

Gatunek holarktyczny^[7][2]. W Europie znany jest z Hiszpanii, Irlandii, Wielkiej Brytanii, Francji, Belgii, Holandii, Luksemburga, Niemiec, Szwajcarii, Liechtensteinu, Austrii, Włoch, Danii, Szwecji, Norwegii, Finlandii, Estonii, Łotwy, Litwy, Polski, Czech, Słowacji, Węgier, Rumunii, Bułgarii, Słowenii, Serbii oraz europejskiej części Rosji^[7]. W Azji notowany jest z Azerbejdżanu, syberyjskiej i dalekowschodniej części Rosji, Kazachstanu i Korei. W nearktycznej Ameryce Północnej znany jest z Kanady^[2][7]. W Polsce wykazywany jest głównie ze wschodu i południa kraju^[10].