Walenty Rüling
| opat | |
![]() Herb opactwa | |
| Data i miejsce urodzenia |
1600 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| opat | |
| Okres sprawowania |
11 marca 1632/1633 – 20 października 1653 |
| Wyznanie | |
| Kościół | |
Walenty Rüling OCist. (niem. Valentin Rüling, także Küling, Rühling; ur. około 1600 w Vatterode, zm. 20 października 1653 w Krzeszowie) – duchowny rzymskokatolicki, 39. opat cysterskiego opactwa w Krzeszowie, sprawujący ten urząd w latach 1632/33–1653.
Jego rządy przypadły na okres wojny trzydziestoletniej, podczas którego zasłynął jako wybitny administrator i obrońca niezależności zakonu[1][2][3].
Życiorys
Urodził się w Hesji, prawdopodobnie w miejscowości Vatterode. W 1624 roku wstąpił do klasztoru cystersów w Krzeszowie. W zakonie pełnił funkcje przeora oraz zarządcy dóbr klasztornych (ekonoma). W źródłach opisywany jest jako duchowny wykształcony, łagodny w obejściu i umiarkowany w potrzebach, mimo przewlekłych problemów zdrowotnych. Przypisuje się mu także działalność literacką dotyczącą historii opactwa, odnotowaną w dziele Nicolasa Jongelinusa Notitia Abbatiarum Ordinis Cisterciensis per orbem universum (Kolonia 1640)[2].
Rządy opackie
Został wybrany opatem 11 marca 1632 lub 1633 roku jako następca Adama Wolfganga. W chwili wyboru miał około 32 lata, osiem lat życia zakonnego oraz siedem lat kapłaństwa. Elekcji przewodniczył opat Matthaeus Rudolph z Lubiąża, przy udziale opatów Caspara I Gleisberga z Henrykowa oraz Christopha II Hochgesanga z Kamieńca[2][3].
Początek jego rządów przypadł na okres wojny trzydziestoletniej. W jej trakcie opactwo krzeszowskie zostało poważnie zniszczone – klasztor, kościół, biblioteka oraz zabudowania gospodarcze zostały spalone, a dobra klasztorne splądrowane przez wojska szwedzkie. W obliczu zagrożenia opat zmuszony był do opuszczenia klasztoru[4][3].
Po zakończeniu działań wojennych zaangażował się w odbudowę opactwa oraz wsparcie okolicznych terenów. Doprowadził do odbudowy kościoła i klasztoru, uzupełnił bibliotekę o nowe księgi oraz podjął działania zmierzające do spłaty długów, którymi obciążone było opactwo jeszcze z czasów wcześniejszych konfliktów[4][3][5].
Spór o egzempcję i misja w Rzymie
W ostatnich latach życia Valentin Rüling był zaangażowany w spór o zachowanie niezależności śląskich opactw cysterskich. Dążył do ograniczenia wpływów czeskiego wikariatu oraz nacisków ze strony biskupstwa wrocławskiego. Istotą konfliktu był przywilej egzempcji, gwarantujący cystersom bezpośrednie podporządkowanie Stolicy Apostolskiej[2].
Sytuacja zaostrzyła się w 1652 roku, gdy biskup wrocławski Karol Ferdynand Waza podjął próbę podporządkowania opactw cysterskich swojej jurysdykcji. W trakcie konfliktu opat z Henrykowa został uwięziony w Nysie, natomiast na pozostałych opatów, w tym na Rülinga, nałożono karę ekskomuniki, ogłaszaną publicznie w kościołach regionu[2].
Pomimo ciężkiego stanu zdrowia Rüling udał się na początku 1653 roku do Rzymu. Dzięki interwencji u władz zakonu oraz Stolicy Apostolskiej doprowadził do rozstrzygnięcia sporu na korzyść śląskich opactw. W wyniku interwencji Stolicy Apostolskiej potwierdzono dotychczasowe przywileje cystersów, co umożliwiło zachowanie autonomii opactwa w Krzeszowie[2].
Śmierć i upamiętnienie
Zmarł 20 października 1653 roku w Krzeszowie, krótko po powrocie z podróży do Rzymu. Został pochowany na miejscu. W nekrologach opisywano go jako człowieka pobożnego i uczonego oraz zasłużonego dla odbudowy i stabilizacji ekonomicznej opactwa[2][3].
Bibliografia
- Gabrowski M., Dobra klasztoru cystersów z Krzeszowa opisane przez Friedricha Zimmermanna, Polkowice 2020.
- Heimatbuch des Kreises Landeshut i. Schl., hrsg. E. Kunick, Landeshut (Kamienna Góra) 1929.
- Michalik K., Krzeszów – Dom Łaski Maryi, Krzeszów 2018.
- Rose A., Kloster Grüssau, Stuttgart und Aalen 1974.
Przypisy
- ↑ M. Gabrowski, „Der Stein des Abtes Valentin von Grüssau”, Schlesischer Gebirgsbote, nr 9/2025, s. 9–10.
- 1 2 3 4 5 6 7 A. Rose, Kloster Grüssau, Stuttgart und Aalen 1974, s. 75, 77-81.
- 1 2 3 4 5 M. Gabrowski, Dobra klasztoru cystersów z Krzeszowa opisane przez Friedricha Zimmermanna, Polkowice 2020, s. 24-25.
- 1 2 K. Michalik, Krzeszów - Dom Łaski Maryi, Krzeszów 2018, s. 17.
- ↑ Heimatbuch des Kreises Landeshut i. Schl., hrsg. E. Kunick, Landeshut (Kamienna Góra) 1929, s. 400.
