Walter Duranty

Walter Duranty
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

25 maja 1884
hrabstwo Lancashire

Data i miejsce śmierci

3 października 1957
Orlando

Zawód, zajęcie

dziennikarz

Walter Duranty (ur. 25 maja 1884 w hrabstwie Lancashire, zm. 3 października 1957 w Orlando[1]) – brytyjski dziennikarz[2.1], korespondent „The New York Times” w Moskwie w latach 1922–1936.

Życiorys

Urodził się w brytyjsko-amerykańskiej rodzinie zamieszkałej w Liverpoolu. W 1921 roku zamieszkał w Moskwie[2.2]. W latach 1922–1936 był tam korespondentem „The New York Times”[3.1]. W swoich pierwszych reportażach poświęconych polityce sowieckiej relacjonował m.in. klęskę głodu w latach 1921–1922, która pochłonęła ok. 5 mln ofiar. Z czasem jego reportaże zaczęły być wyrozumiałe wobec polityki władz sowieckich. Twierdził, m.in. że cenzura w ZSRR jest łagodniejsza niż francuska w czasie Wielkiej Wojny[2.2]. Nie identyfikował się jako przedstawiciel lewicy tylko jako realista, pragnący zrozumieć wszystkie strony[2.2][3.1]. W 1924 roku podczas wakacji we Francji uległ wypadkowi podczas katastrofy kolejowej. Na skutek gangreny, która pojawiła się po przeprowadzonej operacji, Durantemu amputowano nogę. Po leczeniu wrócił do Moskwy[2.2].

Zyskał sławę na przełomie lat 20. i 30. XX wieku po serii reportaży poświęconych planowi pięcioletniemu. W Stanach Zjednoczonych stał się powszechnie znany po przeprowadzeniu w 1930 roku wywiadu z Józefem Stalinem[2.2]. W 1932 otrzymał Nagrodę Pulitzera za reportaże poświęcone planowi pięcioletniemu i kolektywizacji[3.2].

W pierwszych reportażach głosił, że na terenie ZSRR dochodzi do pewnych problemów z dystrybucją żywności. Po wydaleniu w 1929 roku niemieckiego korespondenta „Berliner Tageblatt” Paula Scheffera aktywniej zaczął zaprzeczać istnieniu głodu na terenie ZSRR[2.3]. W swoich tekstach negował istnieniu m.in. wielkiego głodu na Ukrainie z lat 1932–1933, sugerując, że na Ukrainie dochodzi wyłącznie do przejściowych kłopotów z niedoborem i dystrybucją żywności[4]. 31 marca 1933 roku Duranty podważył relacje walijskiego dziennikarza Garetha Jonesa, który na własny koszt przybył do Moskwy, gdzie – lekceważąc zakaz podróży – wsiadł 7 marca 1933 do pociągu do Charkowa, po czym wysiadł na przypadkowej stacyjce i z plecakiem pełnym żywności rozpoczął pieszą wędrówkę po głodujących wsiach Ukrainy[2.4][5]. Swoje obserwacje Jones opublikował następnie w prasie zachodniej jako jeden z nielicznych obcokrajowców-naocznych świadków głodu na Ukrainie[5]. W odpowiedzi na relacje Jonesa Duranty napisał, że w ZSRR nie ma zjawiska głodu, a tylko powszechna śmiertelność wskutek chorób spowodowanych niedożywieniem[2.5][3.3].

Według relacji pracownika ambasady brytyjskiej Williama Strangiego z końca 1932 roku Duranty prywatnie miał uświadamiać sobie zjawisko głodu w całym ZSRR, jednak swoich poglądów nie ujawnił amerykańskiej opinii publicznej. Duranty miał powiedzieć Strangowi, że liczba ofiar głodu mogła przekroczył dziesięć milionów osób[3.4].

Teksty Duranty’ego uważnie czytał Prezydent Stanów Zjednoczonych Franklin Delano Roosevelt, który śledząc relacje o rzekomym sukcesie modelu gospodarczego ZSRR oraz obawiając się zagrożenia ze strony Niemiec i Japonii pragnął nawiązać z ZSRR relacje handlowe. Duranty był uczestnikiem podpisania porozumienia handlowego między Związkiem Radzieckim a Stanami Zjednoczonymi, które miało miejsce pod koniec 1933 roku w Nowym Jorku[3.5].

Współcześnie jego raporty są uważane za niemiarodajnie bezkrytyczne wobec sowieckiego reżimu i będące elementem stalinowskiej propagandy[6][7].

Polski reportażysta Mirosław Wlekły w reportażu Gareth Jones. Człowiek, który wiedział za dużo, przedstawia hipotezę, jakoby Duranty był pierwowzorem postaci pana Whympera z Folwarku zwierzęcego George’a Orwella[2.6]. Próby ustalenia, czy Orwell w swojej powieści odwoływał się do relacji Garetha Jonesa i Waltera Durantego podejmował się wcześniej Nigel Linsan Colley, krewny Jonesa, zmarły przed 2019[2.7].

Życie prywatne

Znał osobiście okultystę Aleistera Crowleya i uczestniczył z nim w rytuałach magicznych. Duranty związał się z kochanką Crowleya, Jane Cheron, i ostatecznie ją poślubił[1].

Przypisy

  1. 1 2 Redakcja, 3 października 1957 zmarł Walter Duranty, brytyjsko-amerykański kontrowersyjny dziennikarz, który zakłamał Hołodomor [online], historykon.pl, 3 października 2025 [dostęp 2026-03-21].
  2. Mirosław Wlekły, Gareth Jones. Człowiek, który wiedział za dużo, Kraków: Znak, 2019, ISBN 978-83-240-5567-8.
    1. ↑ s. 89.
    2. 1 2 3 4 5 s. 254.
    3. ↑ s. 70, 140, 142.
    4. ↑ s. 257.
    5. ↑ s. 246.
    6. ↑ s. 269–270.
    7. ↑ s. 270.
  3. Anne Applebaum, Czerwony głód, Warszawa: Agora, 2018, ISBN 978-83-268-2614-6.
    1. 1 2 s. 361.
    2. ↑ s. 362.
    3. ↑ s. 347.
    4. ↑ s. 363.
    5. ↑ s. 369.
  4. ↑ Michał Klimecki, Zbigniew Karpus, Czas samotności. Ukraina w latach 1914–2022, Warszawa: Bellona, 2022, s. 114, ISBN 978-83-11-16564-9.
  5. 1 2 Timothy Snyder, Skrwawione ziemie, Świat Książki, 2011, s. 69, 78, ISBN 978-83-7799-456-6.
  6. ↑ Times Should Lose Pulitzer From 30's, Consultant Says, [w:] The New York Times [online] [dostęp 2017-11-15] (ang.).
  7. ↑ Stanisław Żerko, Biograficzny leksykon II wojny światowej, Poznań 2013, s. 114.
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.