Warszawa oskarża

Otwarcie wystawy przez Bolesława Bieruta
Fragment wystawy pokazujący zniszczenia galerii malarstwa polskiego i obcego

Warszawa oskarża – pierwsza wystawa zorganizowana w Muzeum Narodowym w Warszawie po wycofaniu się Niemców z okupowanej w czasie II wojny światowej Warszawy. Trwała od 3 maja 1945 do 28 stycznia 1946 (choć pierwotnie planowano ją na okres do czerwca 1945)[1]. Wystawa przedstawiała dewastację kultury polskiej przez nazistowskie Niemcy[1]. Powstała z inicjatywy Stanisława Lorentza[2], dyrektora Muzeum Narodowego, wspieranego przez Biuro Odbudowy Stolicy (BOS).

Opis

Wystawa przedstawiała zniszczenia zabytków architektury i sztuki, archiwów, bibliotek, muzeów, zbiorów prywatnych, dokumenty przedstawiające planowaną akcję grabieży i zniszczeń. Znalazły się na niej m.in. posąg Zygmunta III Wazy ze zniszczonej kolumny i zdewastowane eksponaty muzealne (między innymi strzaskana ceramika, potłuczone reliefy i rzeźby, zniszczone sarkofagi i mumie, podziurawione kulami lub pocięte obrazy i gobeliny, zniszczone akta)[3].

Na wystawie umieszczono także zdjęcia Zofii Chomętowskiej i Edwarda Falkowskiego. Ich zdjęcia przedstawiały przedwojenną (Chomętowska) i zburzoną, powojenną Warszawę (Chomętowska, Falkowski)[4]. Na wystawie znalazły się również zdjęcia Marii Chrząszczowej.

W przygotowaniu wystawy pomagali między innymi architekt i urbanista Jerzy Hryniewiecki, architekci Jerzy Staniszkis, Stanisław Zamecznik[2], Maciej Nowicki oraz Tadeusz Przypkowski (Zofia Chomętowska i Tadeusz Przypkowski byli pomysłodawcami części fotograficznej). Komisarzem wystawy z ramienia BOS był Stanisław Albrecht[2].

Wystawa gościła następnie w Tokio, Moskwie, Londynie, Paryżu, Nowym Jorku, Budapeszcie, Pradze i Berlinie.

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 Dariusz Kaczmarzyk, Pamiętnik wystawy "Warszawa oskarża", „Rocznik Muzeum Narodowego w Warszawie”, 20, 1976, s. 599-652 [dostęp 2022-04-19].
  2. 1 2 3 Aleksandra Przeździecka-Kujałowicz, 'Warszawa oskarża" - pierwsza powojenna wystawa Muzeum Narodowego, „Spotkania z zabytkami”, XLII (11-12), Warszawa: Fundacja Hereditas, 1 listopada 2018, s. 22-29, ISSN 0137-222X.
  3. ↑ Encyklopedia Warszawy. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1975, s. 714.
  4. ↑ „Wyrzucone negatywy żony”, wywiad Joanny Sokolińskiej z Karoliną Lewandowską, kuratorką wystawy „Dokumentalistki”, Wysokie Obcasy, nr 12 (465)/2008, str. 42–43.

Linki zewnętrzne