Wełyka Słobidka

Wełyka Słobidka
Велика Слобідка
ilustracja
Państwo

 Ukraina

Obwód

 chmielnicki

Rejon

kamieniecki

Hromada

Słobidka-Kulczijewećka

Populacja (2001)

 

• liczba ludności

864

Nr kierunkowy

+380

Kod pocztowy

32375

Położenie na mapie obwodu chmielnickiego
Mapa konturowa obwodu chmielnickiego, blisko dolnej krawiędzi nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Wełyka Słobidka”
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa konturowa Ukrainy, po lewej znajduje się punkt z opisem „Wełyka Słobidka”
Ziemia48°34′29″N 26°42′43″E/48,574722 26,711944

Wełyka Słobidka (ukr. Велика Слобідка) – wieś na Ukrainie, w obwodzie chmielnickim, w rejonie kamienieckim, w hromadzie Słobidka-Kulczijewećka, nad Dniestrem. W 2001 roku liczyła 864 mieszkańców[1].

Do 1946 roku miejscowość nosiła nazwę Wełyka Muksza (ukr. Велика Мукша)[2].

We wsi znajdują się przystanki kolejowe Wełyka Słoboda i Mahistral, położone na linii Chmielnicki – Kelmieńce.

Historia

W czasach Rzeczypospolitej wieś leżała w województwie podolskim. W XVII w. Muksza należała do rodu Dąbrowskich, którzy pisali się Dąbrowskimi ze Strumian na Mukszy[3]. W 1633 w Mukszy doszło do utarczki wojsk hetmana Stanisława Koniecpolskiego z siłami tureckimi[4][5]. W 1743 roku w wyniku małżeństwa miecznika sochaczewskiego, a później komornika granicznego podolskiego Józefa Leśniewicza z Eufrozyną ze Strumian Dąbrowską (córką stolnika chełmskiego Michała Dąbrowskiego, dziedzica Wielkiej Mukszy, i Aleksandry z Żebrowskich, a wnuczką Walentego Dąbrowskiego i Zofii z Chocimirskich – dziedziczki Mukszy, Wołkowiec, Ostrowczyniec, Białobożnicy i Siehnikowiec[6]) Wielka Muksza przeszła w ręce rodu Leśniewiczów, pozostając w ich posiadaniu do rewolucji bolszewickiej.

W 1793 roku w wyniku II rozbioru została włączona do Rosji. W XIX i w początkach XX w. położona była w guberni podolskiej, w powiecie kamienieckim, w gminie Bohowica. W I poł. XIX w. właścicielem Wielkiej Mukszy został wnuk Józefa i Eufrozyny, Wincenty Leśniewicz (1793 - 24.12.1861[7]) - brat Tytusa Leśniewicza i brat stryjeczny Joachima Leśniewicza. Wincenty Leśniewicz jako 17-latek wstąpił do legionów Napoleona, a później przez wiele lat był marszałkiem szlachty kamienieckiej (obierano go na ten urząd pięciokrotnie). Dwukrotnie żonaty, Wincenty pozostawił dzieci: Pelagię, Karolinę - żonę Henryka Berezowskiego, Joannę (Janinę) - żonę Bolesława Zaremby, Adelę - żonę Lucjana Romiszewskiego z Borbuch, Zygmunta i Marię[8][9][10]. Po śmierci Wincentego właścicielami majątku zostają córka z pierwszego małżeństwa z Rembertowiczówną – Pelagia Leśniewicz, i syn z drugiego małżeństwa z Koletą Makowską – Zygmunt (ok. 1850-1913), znany kamieniecki działacz społeczny i polityczny, a także kolekcjoner. Zygmunt Leśniewicz, żonaty z Izabellą z hr. Dąmbskich, pozostawił jedyną córkę Izabellę-Dobrosławę[11][12][13][14][15].

W latach 70. XX w. miejscowość częściowo została zatopiona przy budowie Zbiornika Dniestrzańskiego na rzece Dniestr.

Dwór

We wsi znajduje się dwór Leśniewiczów. Parterowy, murowany dwór z charakterystyczną werandą z kolumnami w stylu toskańskim został wzniesiony w II poł. XVIII w. przez Józefa Leśniewicza. W latach 30. XIX w. dwór został rozbudowany przez wnuka Józefa – Wincentego. Wincenty Leśniewicz dobudował z tyłu dwukondygnacyjny korpus, w którym znajdowała się m.in. sala balowa[11]. Obecnie w budynku mieści się szkoła[16].

Dniestr na wschód od Wełykiej Słobidki (Bakota)

Przypisy

  1. ↑ Liczby ludności miejscowości obwodu chmielnickiego na podstawie spisu ludności wg stanu na dzień 5 grudnia 2001 roku. (ukr.).
  2. ↑ Указ Президії Верховної Ради УРСР «Про збереження історичних найменувань та уточнення і впорядкування існуючих назв сільрад і населених пунктів Кам'янець-Подільської області». „Відомості Верховної ради Української Радянської Соціалістичної Республіки”. № 5-6, s. 28, 1947. Київ: Верховна Рада УРСР.
  3. ↑ A. Boniecki, Herbarz polski, t. 4, s. 130–131
  4. ↑ Muksza [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, Tom VI, 1885, s. 801
  5. ↑ Starożytna Polska pod względem historycznym, jeograficznym i statystycznym, tom 2, 1845, s. 952
  6. ↑ S.Uruski, Rodzina. Herbarz szlachty polskiej, t. 8, s. 349
  7. ↑ A. Prusiewicz, Kamieniec Podolski. Szkic historyczno-topograficzny, 1915, s. 91
  8. ↑ S.Uruski, Rodzina. Herbarz szlachty polskiej, t. 8, s. 350-351
  9. ↑ A. Boniecki, Herbarz polski, t. 14, s. 110–114
  10. ↑ Jerzy Romiszewski, Rodzinne powiązania [w:] Ułan Wołyński, nr 31, 2007, s. 19-23
  11. 1 2 Roman Aftanazy, Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej, wyd. drugie przejrzane i uzupełnione, t. 9: Województwo podolskie, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1996, s. 268–270, ISBN 83-04-04268-1, ISBN 83-04-03701-7 (całość).
  12. ↑ W. K. Guldman, Pomiestnoje ziemlowladienie w podolskoj gubernii, Kamieniec Podolski 1898, s. 23
  13. ↑ Słowo, 1913, nr 67, s. 1
  14. ↑ Czas, 1913, nr 95, s. 3
  15. ↑ S.Uruski, Rodzina. Herbarz szlachty polskiej, t. 8, s. 350
  16. ↑ Велика Слобідка (Мукша) [online], castles.com.ua [dostęp 2017-11-20] (ang.).

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.