Wilgotnica kosmkowata

Wilgotnica kosmkowata

Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	grzyby
Typ	podstawczaki
Klasa	pieczarniaki
Rząd	pieczarkowce
Rodzina	wodnichowate
Rodzaj	wilgotnica
Gatunek	wilgotnica kosmkowata
Nazwa systematyczna
Hygrocybe turunda (Fr.) P. Karst. Bidr. Känn. Finl. Nat. Folk 32: 235 (1879)

Wilgotnica kosmkowata (Hygrocybe turunda (Fr.) P. Karst.) – gatunek grzybów z rodziny wodnichowatych (Hygrophoraceae)^[1].

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Hygrocybe, Hygrophoraceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi^[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1818 r. Elias Fries, nadając mu nazwę Agaricus turundus. Obecną nazwę nadał mu w 1879 r. Petter Adolf Karsten^[1].

Niektóre synonimy^[2]:

Nazwę polską nadała w 1997 r. Barbara Gumińska^[3]

Kapelusz

O średnicy 15–30 mm, u młodych okazów płaskowypukły, u dojrzałych płaski z zagłębionym środkiem. Powierzchnia sucha, pomarańczowa lub pomarańczowożółta, z ciemnobrązowymi lub czarnymi łuseczkami, głównie w części centralnej, rzadko pokrywającymi cały kapelusz i tworzącymi czarniawy nalot^[4].

Blaszki

Zbiegające, rzadkie, jaśniejsze niż kapelusz, zazwyczaj bladożółte lub białożółte. Krawędzie jaśniejsze^[4].

Trzon

O wysokości 20–40 mm, średnicy 4–5 mm, cylindryczny, zazwyczaj pomarańczowy lub pomarańczowożółty, jaśniejszy u podstawy, suchy, gładki^[4].

Miąższ

Brak wyraźnego zapachu i smaku^[4].

Cechy mikroskopowe

Zarodniki elipsoidalne do podłużnych, często na środku przewężone, szkliste, cienkościenne, gładkie, nieamyloidalne, (8)8,2–11,1(11,5) × (4,9)5,1–6,3(6,6) µm, Qav = 1,67. Podstawki 4-zarodnikowe, maczugowate, 40–66 × 8–10 µm. Trama blaszek mało regularna. Skórka kapelusza typu trichoderma z brązowawymi komórkami końcowymi. Skórka trzonu typu cutis. Sprzążki liczne we wszystkich częściach grzyba^[4].

Gatunki podobne

Morfologicznie najbardziej podobnymi gatunkami są wilgotnica spinkowata (H. cantharellus) i wilgotnica czerwona (H. coccineocrenata). Wszystkie te trzy gatunki mają podobne kształtem podstawki, blaszki zbiegające i płaski kapelusz z łuseczkami. Istotnymi cechami, które niezawodnie odróżniają H. turunda od H. coccineocrenata, są kolor owocników i typ siedliska. H. coccineocrenata ma czerwonawe kapelusze i zawsze występuje w wilgotnych, zazwyczaj bagiennych siedliskach z torfowcami (Sphagnum), można ją spotkać również na torfowiskach, brzegach jezior lub okresowo zalewanych łąkach subalpejskich. H. cantharellus jest również bardzo podobny do H. turunda, główną odróżniającą go cechą jest kolor łusek – H. cantharellus ma jaśniejsze, czasami lekko przezroczyste lub bezbarwne łuski, ponadto jest również wyższy i smuklejszy niż H. turunda^[4].

W Europie jest szeroko rozprzestrzeniony. Występuje także na zachodnim wybrzeżu północnej części Ameryki Północnej, w Korei, Japonii, Nowej Zelandii i Australii^[5]. W Europie jest szeroko rozpowszechniona w regionach północnych, rzadko natomiast występuje w innych częściach. Środkowoeuropejskie kolekcjewilgotnicy kosmkowatej pochodzą głównie z Alp i Karpat^[4]. W piśmiennictwie naukowym na terenie Polski do 2003 r. notowany na 7 stanowiskach^[3], w późniejszych latach podano wiele nowych stanowisk. Aktualne stanowiska podaje także internetowy atlas grzybów. Znajduje się w nim na liście gatunków zagrożonych i wartych objęcia ochroną^[6].

Rozwija się wśród traw i mchów na łąkach, zwłaszcza w sąsiedztwie krwawników, przetaczników, płonnika, torfowca^[3].