Wilhelm von Tümpling
![]() | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Przebieg służby | |
| Lata służby |
1826-1883 |
| Siły zbrojne | |
| Jednostki | |
| Stanowiska |
Dowódca VI Korpusu Armijnego |
| Główne wojny i bitwy | |
| Odznaczenia | |
Wilhelm Ludwig Karl Kurt Friedrich von Tümpling (ur. 30 grudnia 1809 w Pasewalku, zm. 13 lutego 1884 w Jenie)[1] – generał kawalerii Armii Cesarstwa Niemieckiego, uczestnik wojny prusko-austriackiej i wojny prusko-francuskiej, podczas której dowodził VI Korpusem Armijnym.
Życiorys
Uczęszczał do Gimnazjum Berlińskie w Szarym Klasztorze, a następnie studiował na uniwersytecie w Heidelbergu[1]. Po ich ukończeniu zdecydował się na karierę wojskową i wstąpił do Armii Królestwa Prus. W 1830 roku rozpoczął służbę w pułku Gardes du Corps, a już rok później uzyskał stopień podporucznika (niem. Sekondeleutnant)[2]. Od 1833 roku odbywał kursy w Szkole Wojennej w Berlinie, a w 1837 roku został przydzielony do Wydziału Topograficznego Sztabu Generalnego[3]. W latach 1838-1840 był adiutantem księcia Jerzego Meklemburskiego. W 1841 roku przydzielony do Wielkiego Sztabu Generalnego[4], a już rok później, w stopniu rotmistrza (niem. Rittmeister), objął stanowisko w sztabie VIII Korpusus Armijnego[5]. Po 6 latach służby w Koblencji powrócił do Sztabu generalnego. W 1849 roku major von Tümpling uczestniczył w tłumieniu powstania w Badenii pełniąc funkcję szefa sztabu 1. Dywizji Gwardii. Następnie został oficerem w 4. Pułku Dragonów[6], a w 1853 roku, po awansie na podpułkownika (niem. Oberstleutnant), objął tymczasowe dowództwo nad 5. Pułkiem Kirasjerów[7]. Niespełna rok później przeniesiony na identyczne stanowisko w 1. Pułku Ułanów Gwardii[8]. Po awansie na generała majora (niem. Generalmajor) w 1857 roku, został dowódcą 11. Brygady Kawalerii[9] i funkcję tę pełnił do 1863 roku kiedy mianowano go oficerem dowodzącym 5. Dywizji Piechoty w stopniu generała porucznika (niem. Generalleutant)[10]. Na czele dywizji brał udział w wojnie z Danią i w wojnie prusko-austriackiej. Walczył między innymi pod Jiczynem, gdzie został ciężko ranny w udo. Za odwagę i zasługi na polu bitwy został odznaczony Orderem Pour le Mérite, a po zakończeniu konfliktu objął stanowisko gubernatora generalnego Królestwa Saksonii[1]. Następnie awansował na stopień Ganerała kawalerii (niem. General der Kavallerie) i został generałem dowodzącym VI Korpusem Armijnym[11]. Po wybuchu wojny z Francją jego Koprus trafił pod rozkazy księcia koronnego Fryderyka. Nie brał bezpośredniego udział w bitwie pod Sedanem, ale uczestniczył w oblężeniu Paryża na przełomie 1870 i 1871 roku[1]. Po zakończeniu wojny pozostał na stanowisku dowódcy VI Korpusu we Wrocławiu. W 1871 roku został, przez cesarza Wilhelma I mianowany szefem 15. Pułku Dragonów[12]. Z powodu pogarszającego się stanu zdrowia przeszedł w stan spoczynku w 1883 roku[1].
Odznaczenia
Odznaczenia gen. von Tümplinga to między innymi[12]:
- Order Orła Czarnego na łańcuchu
- Krzyż Wielki Orderu Orła Czerwonego z liśćmi dębu i mieczami na pierścieniu
- Gwiazda Wielkiego Komtura Orderu Hohenzollernów
- Order Pour le Mérite
- Order Orła Czerwonego IV klasy z mieczami
- Order Królewski Korony II klasy
- Krzyż Żelazny I klasy
- Order Świętego Jana
- Komandor II klasy Orderu Lwa Zeryngeńskiego (Badenia)
- Krzyż Wielki Orderu Zasługi Wojskowej (Bawaria)
- Kawaler Orderu Danebroga (Dania)
- Krzyż Wielki Orderu Korony Wendyjskiej ze złotą koroną (Meklemburgia)
- Krzyż Zasługi Wojskowej II klasy (Meklemburgia)
- Komandor I klasy Order Zasługi Adolfa Nassauskiego (Nassau)
- Order Świętej Anny II klasy (Imperium Rosyjskie)
- Order Świętego Stanisława I klasy (Imperium Rosyjskie)
- Krzyż Wielki Orderu Alberta (Saksonia)
- Krzyż Wielki Orderu Zasługi Wojskowej (Wirtembergia)
Przypisy
- 1 2 3 4 5 Poten 1894 ↓, s. 785-787.
- ↑ Rang- und Quartier-Liste der Königlich-Preußischen Armee. 1832. digitale-sammlungen.de. s. 120. [dostęp 2025-06-18]. (niem.).
- ↑ Rang- und Quartier-Liste der Königlich-Preußischen Armee. 1837. digitale-sammlungen.de. s. 23. [dostęp 2025-06-18]. (niem.).
- ↑ Rang- und Quartier-Liste der Königlich-Preußischen Armee. 1841. digitale-sammlungen.de. s. 5. [dostęp 2025-06-18]. (niem.).
- ↑ Rang- und Quartier-Liste der Königlich-Preußischen Armee. 1845. digitale-sammlungen.de. s. 54. [dostęp 2025-06-18]. (niem.).
- ↑ Rang- und Quartier-Liste der Königlich-Preußischen Armee. 1852. digitale-sammlungen.de. s. 138. [dostęp 2025-06-18]. (niem.).
- ↑ Rang- und Quartier-Liste der Königlich-Preußischen Armee. 1854. digitale-sammlungen.de. s. 137. [dostęp 2025-06-18]. (niem.).
- ↑ Rang- und Quartier-Liste der Königlich-Preußischen Armee. 1856. digitale-sammlungen.de. s. 146. [dostęp 2025-06-18]. (niem.).
- ↑ Rang- und Quartier-Liste der Königlich-Preußischen Armee. 1860. digitale-sammlungen.de. s. 67. [dostęp 2025-06-18]. (niem.).
- ↑ Rang- und Quartier-Liste der Königlich-Preußischen Armee. 1864. digitale-sammlungen.de. s. 68. [dostęp 2025-06-18]. (niem.).
- ↑ Rang- und Quartier-Liste der Königlich-Preußischen Armee. 1870/71. digitale-sammlungen.de. s. 67. [dostęp 2025-06-18]. (niem.).
- 1 2 Rang- und Quartier-Liste der Königlich Preußischen Armee für 1883.. sbc.org.pl. s. 58. [dostęp 2025-06-18]. (niem.).
Bibliografia
- Tümpling, Wilhelm von. W: Bernhard von Poten: Allgemeine Deutsche Biographie 38. 1894. (niem.).
